Urime Festa e Pavarsis ë Shqipris
FillimiTv_ShqipFotosLibrivizitorveTreguMuzikaInfoLojëChatMp3RadioTvIslam
Faljaenamazit
Kuran
Emravajzash
Emramusliman
Radioaudionur
Radioburimijetes
Radioislame
Radiopendimi
Hadith

                                                          Hadith               

                                      

                                                AGJËRIMI ËSHTË FSHIRJE E MËKATEVE

                                               

AGJËRIMI ËSHTË FSHIRJE E MËKATEVE

Shkruan: Lulzim Susuri

1895-Nga Hudhejfi tregohet se Omeri, Allahu qoftë i kënaqur me të dy, kishte pyetur: Kush e mban mend hadithit e Profetit, sal-lallahu alejhi ue selem, i cili flet për sprovat? Hudhejfi tha: Unë e kam dëgjuar të thoshte: “Sprova që i ndodhë njeriut në familje, pasuri apo komshi (mëkatin e saj) e fshin namazi, agjërimi dhe sadakaja” (Omeri tha:) Nuk po pyes për këtë, porse jam duke pyeturramadan-kareem-wallpapers për fitnene-sprovën e cila përhapet (shpërndahet dhe shtrihet) sikurse dallgët e detit. (Hudhejfi) i tha: Mes teje dhe saj ka një derë të mbyllur. (Omeri tha:) Kjo derë hapet apo thyhet? Jo tha ajo do të thyhet. Atëherë kjo është edhe shkak që ajo të mos mbyllet deri në Ditën e Kijametit”

Nxënësit e Mesrukit i thanë atij: pyete se Omeri a e dinte kush është ajo derë? E pasi Mesruki pyeti ai u përgjigj: Po e dinte (se ajo derë është vet Omeri) aq sigurt sa e dinte se pas sodit vjen disa e nesërme.

 

 

Komentimi i hadithit:

 

Këtë hadith Buhariu e vendosi në këtë kapitull edhe pse në fakt origjina e temës së tij nuk ka të bëjë me të por flet për temë krejt tjetër pra për fitnen e vrasjes së Omerit dhe sprovave që do të ndodhnin pas saj, përçarjet në umet, ndarja e tyre në dy tabore, ngritja e shpatës kundër njëri-tjetrit, etj. pra ky ishte qëllimi i Omerit me pyetjen e tij drejtuar shokëve të vet, por Hudhejfi e kishte keqkuptuar duke menduar se është për qëllim sprovat dhe telashet që njeriut mund t’i ndodhin në familje, komshi, pasuri, etj.

Fillimisht hadithi na jep një dobi të madhe, atë se njeriu sa do të jetë i ditur ai prapë duhet t’i pyes të tjerët sepse dituria kurrë nuk ka fund, edhe Omeri në rastin tonë pyeti shokët e tij.

Gjithashtu besimtari edhe nëse bëhet udhëheqës kjo nuk do të thotë se është më i dituri, apo nuk ka nevojë për mësim ose pyetje e kështu të bëhet mendjemadh, të mos pyet dhe ta marrë në qafë veten dhe të tjerët.

Hudhejfi ishte prej shokëve të njohur të Profetit, sal-lallahu alejhi ue selem, ai në veçanti njihet për sekretet e Profeti, siç janë emrat e mynafikëve, ndodhitë e ardhshme që i dinte Profeti, sal-lallahu alejhi ue selem, me shpalljen e Allahut. etj. Ai tregon se kur të gjithë shokët e pyetnin Profetin, sal-lallahu alejhi ue selem, për gjërat e mira unë thotë e pyetsha për të këqijat që të ruhesha prej tyre dhe kështu pas vdekjes së Profeti, sal-lallahu alejhi ue selem, ai u bë referencë e shokëve të tij për këto çështje.

Porta që aludoi Hudhejfi ishte vet Omeri, radijallahu anhu, i cili e dinte sigurt se ai ishte dhe se do të vritej, kjo për arsye se Profeti, sal-lallahu alejhi ue selem, e kishte përgëzuar se është nga radhët e shehidëve-dëshmorëve. Aq i sigurt ishte sa Hudhejfi këtë siguri e krahason me sigurinë se pas përfundimit të ditës së sotme vie ajo e nesërmja.

 

Tani të kthehemi tek pjesa e hadithit që flet për temën tonë në fjalë, pjesën në të cilët dëshmohet se namazi, agjërimi e sadakaja i fshijnë mëkatet e besimtarit.

 

Llojet e mëkatarëve:

 

Ibën Haxheri në komentin e tij bërë kapitullit të namazit përmend se imam Bulkini njerëzit që bëjnë mëkate ndahen në pesë lloje apo grupe të tilla:

1-ai që nuk bënë mëkate,

2-ai që bënë mëkate të vogla por nuk vazhdon në to,

3-ai që bënë mëkate të vogla por nuk ndalet (vazhdon në to)

4-ai që bënë një mëkat të madh dhe të tjera të vogla,

5-ai që bënë mëkate të mëdha dhe të vogla.

Këto janë kategoritë e mëkatarëve, pastaj dijetarët flasin për secilën kategori të tyre.

 

Cilit grup i falen mëkatet:

Kategoria e parë dihet se është më e mira edhe pse pretendimi për të është i pamundur, pra nuk mund të themi për askënd se nuk mëkaton edhe pse si mundësi të tillë e lëmë të hapur. Ndërsa lloji i dytë dijetarët janë të pajtimit se nëse bënë mëkate të vogla por me kusht të mos vazhdojë në to si dhe kushti tjetër të mos ja bashkëngjitë mëkatet e mëdha këto janë mëkatet të cilat falen bazuar në argumentin tonë në fjalë dhe të ngjashëm me të. lloji i tretë nëse vazhdohet në to atëherë dijetarët pranojnë se ato mëkate të vogla kalojnë në të mëdha dhe kështu si mëkat i madh nuk falen, por mendoj se nëse janë të vazhdueshme mirëpo në anën tjetër punët e mira janë shumë të mëdha atëherë shikohet se cila do ta mundë tjetrën dhe cilat janë më shumë se të tjerat. Pra nëse nuk i le mëkatet e vogla që të palosen njëra mbi tjetrën dhe të krijohen (apo të shndërrohen) prej tyre mëkatet e mëdha, mirëpo sa e bënë një mëkat të vogël menjëherë e bënë një apo më shumë punë të mira, namaz, sadaka, agjërim, etj. atëherë kjo e fshinë atë mëkat dhe nuk ja le mundësinë të palosen njëra mbi tjetrën. Allahu e di më së miri!

Lloji i katërt dhe i pesti ato mëkate të vogla që kanë me vete edhe mëkate të mëdha (pa marrë parasysh këto mëkate të vogla a janë të vazhdueshme apo jo) përderisa me to janë prezent edhe mëkatet e mëdha atëherë disa dijetarë mbrojnë faktin se ato mëkate të vogla nuk fshihen përmes agjërimit. Këtë mendim e bazojnë në hadithit e Profetit, sal-lallahu alejhi ue selem, i cili thotë: “Pesë kohët e namazit dhe Ramazani deri në Ramazanin tjetër janë fshirës të mëkateve mes tyre derisa njeriu largohet nga mëkatet e mëdha” (Shënon Muslimi), ky hadith atyre ua argumenton mendimin e dhënë. Ndërsa grupi tjetër i dijetarëve thonë se mëkatet e vogla fshihen përmes këtyre adhurimeve edhe atëherë kur njeriu ka në vete edhe mëkate të mëdha, porse mëkatet e mëdha nuk fshihen veçse me pendim dhe kushtet e tij.

Mendimin e kushtëzimit të largimit nga mëkatet e mëdha e mbron Ibën Haxheri duke thënë se çdo hadith që nuk e përmend këtë kushtëzim (largimin nga mëkatet e mëdha) ai duhet të komentohet bazuar në këtë hadith që e përmend kushtin e largimit nga mëkatet e mëdha.

 

Mendimi më i saktë:

Nuk ka dyshim se largimi nga mëkatet e mëdha jep të kuptohet se njeriu është i kujdesshëm në jetën e tij dhe ka respekt të veçantë për Zotin duke ju larguar çdo mëkati të madh, kështu ai fiton një pozitë dhe nderë tek Allahu, të cilin nuk e ka ai që bënë mëkate të mëdha, andaj edhe Allahu të mirat e tij ja kthen me të mirat e Veta duke ja fshirë këto mëkate të vogla të mundshme. Kjo nga njëra anë, kurse ana tjetër është fakti se Allahu e ka parasysh se njeriu përderisa largohet tërësisht nga mëkatet e mëdha ai do të largohej edhe nga ato të voglat porse shpesh ato janë aq të fshehta sa nuk mund të vërehen dhe ndodhin tinëzisht, pa vetëdije, nga neglizhenca, jo me qëllim, etj.

Në anën tjetër mëkatari i madh, ai i cili pi raki, bën amoralitet, nuk kujdeset për prindërit, etj. i tilli përderisa bën mëkate të mëdha atëherë shumë e logjikshme është që të bëjë edhe të vogla.

Gjendje kjo e cila nuk lë për të shpresuar se Zoti do t’ia falë mëkatet e vogla përmes faljes së namazit, agjërimit, sadakasë dhe punëve të tjera të mira. Ndërsa ana tjetër them se zakonisht ai i cili është i dhënë pas mëkateve të mëdha ka pak mundësi, qoftë teorike ashtu edhe praktike, që t’i kryej adhurimet kryesore të fesë që ato të jenë shkaktarë për fshirjen e mëkateve të vogla. Nga kjo analizë e vogël mund të mbështesim faktin se mëkatari i cili largohet nga mëkatet e mëdha përmes agjërimit dhe punëve tjera i falen mëkatet e vogla. Ky mendoj se është mendimi më i përafërt në këtë çështje duke mos mohuar mendimin tjetër (atë se mëkatet e vogla mund t’i falen përmes agjërimit edhe atij që ka mëkate të mëdha) mund të ketë diçka reale në të. Allahu e di më së miri!

 

Lulzim Mehmet Susuri

                                                                  Salavat për Fatima

                                           

Oh Allah,
dërgoni bekimet tuaja në Fatima
dhe babai i saj
dhe burri i saj
dhe fëmijët e tyre
dhe sekretet që janë të fshehura në të,
të cilat janë vetëm në njohuritë tuaja.


--------------------------------------------------------------------
Allahumma Salli 'ala Fatima
wa abeeha
wa ba'liha
wa baneeha
wa sirril mustauda'i fiha
bi'adadi ma ahaata bihi 'ilmuka

                     MUHAMMEDI s.a.w.s. Lindja dhe jeta fëmijërore e Pejgamberit Alejhi Selam

                             

Të gjithë historianët kanë rënë në “ujdi” se Muhamedi a.s ka lindur në ditën e hënë të muajit Rebilu ev-vel – muaji I tretë sipas kalendarit hixhri (islam).
Lindi jetim, pasi babai I tij, Abdullahu, lishte vdekur derisa Muhamedi a.s ishte në barkun e nënës së vet, Eminës.
Rridhte nga një familje shumë autoritative – zaten të gjithë pejgamberët kanë rrjedhur nga familje të tilla.u1_13644_103413449677007_100000250564389_87441_3017996_n
Gjyshi I tij, Abdulmutalibi, ishte kryeplaku I Mekës, I cili gëzonte nje autoritet të madh në Mekë dhe jashtë saj.
Pasi nipi I Abdulmutalibit kishte lindur jetim, ai kishte vendosur të kujdesej më shumë për të dhe qysh ditën e parë kur e kishte parë kishte thënë:”Biri im, ky do të ketë një të ardhme jot ë zakonshme”.
Por edhe Eminja, nëna e profetit, rrëfen se gjatë lindjes nuk kishte ndjerë dhimbje dhe kishte vërejtur se nga ajo kishte dalë një dritë, e cila kishte përfshirë lindjen dhe perëndimin.
Vazhdon Eminja dhe thotë:”Ka lindur Muhamedi, duke rënë me duar në tokë, ndërsa kokën e ktheu nga qielli.

Ishte traditë e arabëve të Mekës të asaj kohe që foshnjat e posalindura t`I dërgojnë në malësi tek beduinët, që atje të rritën së paku vitet e para të jetës së tyre, kështu që grate e malësisë nga fiset e ndryshme vinin shpesh në Mekë sa here që mbetnin pa foshnje dhe kërkonin mos ka lindur ndonjë foshnje e re, ashtu që ta marrin me vete në malësi, t`I japin gji e ta rrisin atje, për këtë merrnin pagesë të mirë nga familja e foshnjës.
Një fat të tillë pati edhe Pejgamberi a.s., të cilin e mori Halime Eseadije nga fisi Benu Sead.
Posa e mori foshnjën e vogël dhe e futi në gji, iu mbushën gjinjtë me qumësht, a më herët nuk kishte qumësht të mjaftuar as për foshnjën e vet e le më për ndonjë tjetër. 
Dhe jo vetëm gjinjtë e saj, por edhe deva qiti qumësht më shumë se më herët.
Me të parë të këtyre shenjave të bereqetit Halimja me burrin e saj u gëzuan shumë dhe kuptuan se kjo është nga bereqeti I këtij fëmije.
Bereqeti I tij veç sa vinte e shtohej, edhe pasi arriti në malësi te fisi I tyre, ku delet e Halimes çdo ditë vinin më të fryera se delet e shoqeve të saj, an ipse I kullotnin në një vend.
Pasi I mbushi katër vjet e kthyen në Mekë, tek e ëma Eminja..
Në moshë gjashtëvjeqare nëna e tij e mori atë dhe u nis për vizitë në Medine, te vëllezërit e saj, dajat e Muhamedit a.s.
Gjatë kthimit nga Medina, rrugës vdes Eminja dhe aty vorroset.
Më vonë Pejgamberi a.s., gjatë një vizite Qabës me shokët e vet, kalon pran varrit të nënës së tij dhe qanë te varri I saj.
Në lidhje me këtë, ka thënë Pejgamberi a.s.:”Kam kërkuar leje nga Allahu xh.sh që të bije istigfarë (të kërkoj falje) për nënen time e ma ka ndaluar Allahu, pastaj kam kërkuar nga Allahu të më lejojë ta vizitoj varrin e saj e më ka lejuar.Vizitoni varrezat sepse ato ua kujtojnë vdekjen”.
Nga kjo kuptohet se lejohen të vizitohen varrezat e të afërmeve jobesimtarë, po jo edhe të kërkohet nga Allahu Mëshirë për ta.
Allahu nuk ia ka lejuar Pejgamberit a.s të kërkojë falje për nënën e tij dhe askush për askënd që ka vdekur jobesimtar nuk guxon të bije istigfarë apo të kërkojë falje për të, thotë Allahu xh.sh: “Nuk është e drejtë për Pejgamberin e as për besimtarët të kërkojnë falje për idhujtarët, edhe nëse janë të afërt të tyre, pasi ta kenë të qartë se me të vërtetë ata (idhujtarët) janë banues të xhehenemit”(Tevbe:113).
Sa të jetë gjallë kemi të drejtë të lutemi për të, ta drejtojë Allahu, ta mëshirojë etj., ndërsa në momentin që vdes në kufër (mohim), na ndalohet të lutemi, të kërkojmë falje për të, qofshin edhe më të dashurit tanë.
I mjeri ai I mjeri I cili vdes jobesimtar, e I lumi ai I lumi I cili vdes mysliman.

Kthehemi te fëmijëria e Muhamedit a.s., ku pas vdekjes së ëmës, në mbikëqyrje të plotë e merr gjyshi I tij, I cili, edhe ai, pas dy vjetësh, vdes, më saktësisht kur Muhamedi a.s I kishte tetë vjet.
Më pas mbikëqyrja e tij kalon mbi axhën e tij, Ebu Talibin, I cili e donte shumë Muhamedin a.s., më shumë sa fëmijët e vet

Në moshën 12-vjeçare axha I tij, Ebu Talibi, u nis për Sham (Palestinë-Siri) me një grup njerëzish për tregti, sepse mekasit ishin popull që jetonin kryesisht me tregti.
Në këtë karvan tregtarësht Ebu Talibi me vete e mori edhe Muhamedin a.s.
Gjatë rrugës kaluan pranë një qyteti të quajtur me emrin Busra, në Siri, I cili në atë kohë ishte nën pushtetin romak.
Në atë qytet ishte nje murg I njohur I quajtur Buhajra, e që kishte një faltore në të cilën qëndronte dhe aty e adhuronte Allahun xh.sh, I cili e njihte mire fenë krishtere.
Me të kishte edhe murgj të tjerë të cilët e adhuronin Allahun dhe lexonin së bashku librat e shenjtë, ku kishin kuptuar nga ata libra se ka ardhur koha për të dale në shesh një pejgamber, për të cilin kishte paralajmëruar vetë Isau a.s. dhe ishte cekur në inxhil - në Dhiatën e Re, pod he në atë të vjetrën.
Karvani ndaloi aty diku afër asaj faltoreje për të pushuar pak, e më pas për të vazhduar rrugën sërish.
Edhe herëve të tjera karvanët ndalonin aty për të pushuar, por askush nuk dilte t`u fliste e jo më shumë diçka, ndërsa këtë here murgu Buhajra I përgatiti ushqim dhe e ftoi në drekë.
Ajo që e shtyu atë, që ta ftojë atë karvan në drekë, ishte se kur arriti aty, vërejti se një re po I shkon mbi karvan dhe po I bën hije Muhamedit a.s.
Arabët u ndalën nën një hije të një peme, aty u ndal edhe ajo re dhe e mbuloi atë pemë, krejt këtë po e shikon Buhajra dhe kupton se këtu ka diçka të jashtëzakonshme, për atë vendosi t`I shtrojë drekë dhe ta vërtetojë këtë ndodhi .
Dërgoi dike t`I ftojë ata udhëtarë në drekë dhe u tha se ka dëshirë që asnjë nga ju mos të ngelë pa ardhur në drekë, të vegjël apo të mëdhenj, sepse po dua t`u nderoj, o ju Kurejshitë!
Të gjithë iu përgjigjen ftesës, përpos Muhamedit a.s, I cili mbeti te karvani për ta ruajtur dhe kujdesur për të.
Buhajra po u thotë Kurejshitëve: A keni ardhur të gjithë? Thanë po, përpos një djalosh I ri.
Ai është më I riu nga ne. E lamë te karvani të kujdeset për të. Buhajra u tha: O ju Kurejshit, a ju thash që asnjë most ë mbetet pa ardhur?! Shkoni dhe thirreni atë vogëlush le të vijë dhe ai.

Muhamedi a.s erdhi, Buhajra u ngrit e përqafoi fort, e mori dhe e uli në krye të vendit.
Të gjithë hanin, ndërsa Buhajra po e vëzhgon pa ia ndarë sytë Muhamedit a.s dhe po e vëren se I ka të njëjtat cilësi të cilat janë të përshkruara në librat e shenjtë.
Pasi hëngrën bukë, po I afrohet Muhamedit a.s dhe po I thotë: Pash Allahun më trego çfarë të pyes! Muhamedi a.s I tha: Urdhëro, pyet çfarë të duash.
Filloi ta pyesë për shumë gjëra kur është I zgjuar, por edhe kur është në gjumë, ndërsa Muhamedi a.s I përgjigjej, I përputheshin përgjigjet e Muhamedit a.s me atë çfarë dinte për të dhe çfarë kishte lexuar Buhajra në librat e shenjtë për Pejgamberin a.s. dhe shenjat e tij.
Pastaj Buhajra ia zbuloi shpinën dhe ia vërejti vulën e profecisë, të cilen e kishte Pejgamberi a.s mes dy krahëve, ia puthi atë pjesë të mishit.
Ebu Talibi po çuditet se çfarë po ndodh me nipin e tij.
Buhajra e pyeti Ebu Talibin, I cili qëndronte afër Pejgamberit a.s.: Cfarë e ke këtë djalosh? Ebu Talibi I tha: Biri im është. Buhajra tha: Nuk ka mundësi të jesh ti babai I tij, sepse nuk bën që ky vogëlush ta ketë babanë gjallë.
Atëherë Ebu Talibi I tha: Biri I vëllait tim është. Buhajra tha: po ku e ka babanë ky djalosh? Ebu Talibi ju përgjigj se kishte vdekur kur ishte ende në barkun e nënës së tij.
Buhajra I tha: Tani e the të vërtetën. Kthehu prapa nga ke ardhur, e mos e vazhdo rrugën me këtë djalosh, se kam frikë për të nga hebrenjtë, sepse, nëse e shohin ata, kanë për ta njohur menjëherë dhe kanë për ta vrarë.
Vërtet nipi juaj është I veçantë. Ne e gjejmë atë të shënuar në librat tone. Ebu Talibi e mori me seriozitet këtë këshillë dhe e ktheu nipin e tij Muhamedin a.s mbrapa për në Mekë.

Gjatë jetës së fëmijërisë së tij nuk kishte ndonjë punë të veçantë e cila vlen të përmendet, përpos që ishte bari, I ruante delet në malet e Mekës, të disa familjeve të cilat e paguanin për këtë punë.
Në moshën 25 – vjeçare një grua e quajtur Hatixhe, e bija e Huvejlidit, grua autoritaive, shumë e pasur, e pajisur me cilësi dhe virtyte të larta, ishte e ve, pasi burri I kishte vdekur.
Shumë burra të Mekës e kërkonin për grua, por ajo I refuzonte, sepse nuk gjente një njeri I cili I përshtatej.
Kjo grua e devotshme, pasi vërtetoi sinqeritetin dhe besnikërinë e Muhamedit a.s, I ofroi ofertë për martesë.
Muhamedi a.s, pasi u konsultua me axhën e tij, pranoi të martohet me të, an ipse kishin një distancë të madhe në moshë, ky I kishte 25 vjet, ndërsa Hatixhja 40.
Distancë në moshë, por një jetë shumë e lumtur bashkëshortore.
Hatixha r.a, me të cilën do të lidhet shumë daveti (thirrja), islame rreth një decenie.
Hatixha r.a të cilën Pejgamberi a.s e kishte më shumë se grua, e cila e ndihmoi në misionin e tij.
Cdo njeri I cili mbart mbi supet e tij një mision të madh dhe ballafaqohet me çdokënd, ka mundime e vështirësi, personi I tillë ka shumë nevojë për një grua e cila e freskon atë, e pushon, e çlodh, sikurse trupi I rraskapitur e I lënduar që ka nevojë për mjek.
Për Hatixhen r.a ka shumë për të folur, në veçanti kur kemi të bëjmë me një femër, shoqen e së cilës nuk mund ta gjesh askund në botë, ka shumë për të, në veçanti në këtë kohë të sotme, kur shumica nuk e luajnë rolin e tyre të plotë si gra në jetën bashkëshortore.
Pas martesës me Hatixhen, Pejgamberi a.s. merrej me tregti, me çka kishte fituar një simpati shumë të madhe te të gjithë mekasit, të gjithë e donin, e çmonin dhe shumë e vlerësonin, e quanin “Elemin”, që dmth besnik.
Kështu do të vazhdojë derisa t`I mbushë 40 vjet, kur edhe I vjen shpallja qiellore për ta shpallur pejgamber, apo të dërguar.
E ta shohim javën e ardhshme me emrin e Allahut xh.sh fillimin e kësaj shpallje dhe rrjedhojat e mëtejme.
Deri atëherë, selam alejkum ve rahmetullah!

                                                                          Hadith

                                            

1.Thotë Ebu Hurejrah: Nëna ime ishte politeiste (mushrike), e thirrësha çdo herë atë ne islam, por ajo refuzonte, derisa një herë e thirra atë e ajo më tha diç të urrejtur për Pejgamberin a.s..
Shkova te Pejgamberi a.s. duke qajtur, i tregova për këtë dhe kërkova prej tij që të lutet për të (nënën time).
Tha Pejgamberi a.s.:O Allah,udhëzoje nënën e Ebu Hurejres! Dola prej Pejgamberit a.s. që të shkoj për ta përgëzuar atë dhe arrita në shtëpi. Dera ishte e mbyllur, dëgjova ujin të rrjedhte dhe ia dëgjova zërin e saj duke më thënë: Qëndro aty! Pas pak u hap dera dhe ajo shpejtoi me shpejtësi drejt mbulesës dhe tha: "Dëshmoj që nuk ka Zot tjetër përveç Allahut dhe Muhammedi është rob dhe i dërguar i Tij!
Tha Ebu Hurerjra: Shkova tek Pejgamberi a.s. duke qajtur prej gëzimit, sikur qava nga pikëllimi dhe i tregova për këtë Pejgamberit a.s.
Pastaj i thash: Lute Allahun që të më bëj të dashur mua dhe nënën time prej robëve të tij besimtar!
Tha Pejgamberi a.s.: "O Allah, bëne të dashur këtë robin tënd dhe nënën e tij tek robët e Tu besimtarë dhe bëni besimtarët të dashur tek këta dy.

2.Transmeton Ebu Hurejra [Allahu qoftë i kënaqur me të] se i Dërguari [salallahu alejhi ve selem] ka thënë:"Kur të zgjohet dikush nga ju nga gjumi le të pastrojë duart e tij tre herë para se t’i fusë duart në enë, ngse nuk e di ku e kanë kalurë natën duart e tij"(mutefekun alejhi).
Transmeton ebu hurejra [Allahu qoftë i kënaqur me të] se i Dërguari [salallahu alejhi ve selem] ka thënë: " Mos të urinoj dikush nga ju në ujin e palëvizshëm që nuk rrjedhë e pastaj të pastrohet në të" (mutefekun alejhi).
Ndërsa në transmetim tjetër: " mos të pastrohet dikush nga ju në ujin e palëvizshëm duke qenë xhunub"
Transmeton ebu Hurejra [Allahu qoftë i kënaqur me të] se i Dërgauari i allahut [salallahu alejhi ve selem] ka thënë: " Nëse miza bie në enën e ndonjërit nga ju le ta fundose, pastaj le ta nxjerrë sepse në njërën anë të krahut ka shërimin ndërsa në tjetërn ka smundjen" (transmeton Buhariu).
Shpjegim:
Në këto hadithe ka disa norma që kanë të bëjnë me ujin dhe rregulla me të cilat muslimani duhet të veprojë me to për ta ruajtur pastërtin e ujit.
Dobitë:
-Ndalimi i futjes së dorës në enë pas zgjuarjes nga gjumi dhe para larjes së duarve tri herë.
-Ndalesa e urinimit në ujin e palëvizshëm ose pastrimi nga papastërtia (pas mardhënjeve intime) në të.
-Pastërtia e mizës dhe nuk e bënë të papastërt ujin në të cilin ka rënë.

3.Ishte njëhere Muhammedi SalAll-llahu Alejhi ve Selem duke ecur me Ebu Bekrin, ky i fundit e vështronte dhe mahnitej me bukurinë e tij dhe i tha: O i Dërguari i All-llahut sa i bukur je!
-Ke të drejtë - iu pergjigj Rasulullahu SalAll-llahu Alejhi ve Selem.
e degjoi kete bisede Ebu Xhehli dhe nje dite i thotë Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem: O Muhamed sa i shemtuar je.
-Ke të drejtë - i pergjigjet Rasulullahu SalAll-llahu Alejhi ve Selem.
Pasi merr vesh Ebu Bekri për këtë dialog i thotë të Dërguarit të All-llahut:
O i derguar i All-llahut, kur unë te peyat se sa i bukur je, ti me the se kam te drejte dhe kur te tha Ebu Xhehli sesa i shëmtuar je po te njejten pergjigje i ktheve, si ka mundesi? Rasulullahu SalAll-llahu Alejhi ve Selem i pergjigjet:
-PO është e vertetë, të verteten ju kam thënë të dyve, sepse unë jam si një pasqyre, dhe cdokush sheh tek unë atë që ka ne zemer. Ti me the se jam i bukur sepse zemra jote rrezaton mirësi dhe besim, ndersa ati iu duka i shëmtuar sepse nga zemra e tij buron e keqja dhe smira...

4.Na ka treguar Muhammed b. Ar’are, këtij i ka treguar Shu’be, ky nga Zejdi, i cili ka thënë:
"E kam pyetur Ebu Vailin për murxhitë, e ai tha: Më ka treguar Abdullahu se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë:
Ta turpërosh (ofendosh) muslimanin është mëkat, ndërsa ta mbysësh atë është mosbesim (kufër)’."
Na ka treguar Museddedi, këtij i kishte treguar Ismail b. Ibrahimi, këtij Ebu Hajjan et-Tejmiu, ky nga Ebu Zur’a, e ky nga Ebu Hurejre r.a. i cili ka thënë:
"Një ditë Pejgamberi s.a.v.s. doli në mesin e njerëzve; iu afrua atij një njeri dhe e pyeti:
Çka është besimi (imani)?’
’Besim (iman) është të besosh Allahun, melekët e Tij, takimin me Të (në Ditën e Kijametit), të besosh pejgamberët e Tij dhe ringjalljen.’ – u përgjigj (Pejgamberi s.a.v.s.).
’Po, çka është Islami?’ – pyeti ai.
Islami është ta adhurosh Allahun, të mos i përshkruash shok Atij, të falësh namazin, të japësh zekatin dhe të agjërosh Ramazanin.’ – u përgjigj Pejgamberi s.a.v.s.
Po, çka është mirësia (ihsani)?’ – pyeti ai.
Ta adhurosh Allahun sikur e sheh Atë. Nëse ti nuk e sheh Atë, Ai padyshim të sheh ty.’ – u përgjigj.
Kur do të jetë Dita e Kijametit?’ – pyeti njeriu.
Lidhur me këtë pyetje Pejgamberi s.a.v.s. tha:
I pyeturi nuk është në dijeni më të madhe për këtë çështje se pyetësi. Vetëm po të tregoj ty për shenjat e tij: kur robëresha të lind pronarin (d.m.th. zotëriun) e saj; kur barinjtë e deveve zeshkane me mburrje do të shtyhen në ndërtimin e pallatit. Ajo (Dita e Kijametit) është një nga pesë fshehtësitë që nuk i di askush, përveç Allahut xh.sh.’
Pastaj Pejgamberi s.a.v.s. citoi ajetin e Kur’anit:
"Vërtet që Allahu! Vetëm tek Ai është dija e Orës (e Çastit të Fundit, Kijametit)..." (Lukman: 34).
Pastaj njeriu u nis të shkojë, (e Pejgamberi s.a.v.s.) tha:
’Kthejeni atë!’
Meqë ata nuk e panë më atë (sepse u flak para syve të tyre), Pejgamberi s.a.v.s. tha:
’Ai është Xhibrili a.s., ka ardhë t’ua mësojë njerëzve fenë e tyre’."
Ebu Abdullahu (Buhariu) ka thënë: "E gjithë kjo është pjesë e besimit (imanit)."

5.Na ka treguar Abdullah b. Jusufi, ky nga Maliku, ky nga Hisham b. Urve, ky nga babai i tij, ky nga Aishah r.a., e cila transmeton se Harith b. Hishami r.a. e ka pyetur Pejgamberin s.a.v.s.:
"O Resulullah, si të vjen ty Shpallja (Vahji)?’
Pejgamberi s.a.v.s. i qe përgjigjur:
Herë-herë më vjen si tingujt e ziles. Kjo për mua është mënyra më e vështirë e Shpalljes, e më ndërpritet pasi ta kem mbajtur në mend atë që më është thënë. Dhe, herë-herë meleku (Xhibril) më paraqitet në formë njeriu. Ai më flet dhe unë e mbaj në mend atë që më thotë.’
Aishah r.a. është shprehur kështu:
’E kam parë atë (Pejgamberin s.a.v.s.) duke i zbritur atij Shpallja në ditët shumë të ftohta dhe kur i ndërpritej (Shpallja), vërtet, ballin ende e kishte qull me djersë’."

6.Na ka treguar Jahja b. Bukejri, këtij Lejthi, ky nga Ukajli, ky nga Ibni Shihabi, ky nga Urve b. Zubejri, ky nga Aishah r.a., e cila ka thënë:
"Kur Pejgamberi s.a.v.s. për herë të parë ka filluar ta marrë Shpalljen, ishin ato ëndrra të mira që i përjetonte në gjumë. Nuk ka pasur ndonjë ëndërr që nuk do t’i dilte qartë si agimi i mëngjesit. Pastaj ai u dashurua në vetmi. Vetmohej në shpellën Hira dhe aty ruhej (nga gabimet) dhe lutej me net të tëra, para se të zbriste te familja e tij që të furnizohej me ushqim për këtë qëllim. Pastaj kthehej te Hatixheja dhe furnizohej si më parë. (Kështu veproi) derisa i erdhi E VËRTETA kur ai ndodhej në shpellën Hira.
I erdhi meleku dhe i tha: ‘Ikre’, d.m.th. ‘Lexo, mëso!’
’Nuk di të lexoj’ – iu përgjigj (Pejgamberi s.a.v.s.).
’Më mori’, - tha (Muhammedi a.s.) –(Xhibrili) ‘dhe më shtrëngoi aq sa më kaploi mundimi, e pastaj më lëshoi dhe më tha: ’Ikre’, d.m.th. ’Lexo, mëso!’
’Nuk di të lexoj,’ – ’i thashë, e ai (Xhibrili) më mori edhe për herë të dytë më shtrëngoi derisa më kapi mundimi, pastaj më lëshoi dhe më tha:
"Lexo! Me emrin e Zotit tënd, i Cili krijoi (çdo gjë). Ka krijuar njeriun nga Alak (copë gjaku e mpiksur në mitrën e nënës). Lexo! Dhe Zoti yt është më i Begati Dhurues." (Al ‘Alak: 1-3).
Pastaj, Pejgamberi s.a.v.s. u kthye, e duke iu dridhur zemra (nga frika), hyri te Hatixhe b. Huvejlidi r.a. të cilës i tha: ‘Më mbuloni! Më mbuloni!’ E mbuluan derisa i kaloi frika. Pasi ia tregoi ndodhinë Hatixhes, tha: ‘Po frikohem!’ ndërkaq Hatixheja ia ktheu: ‘Jo, për Zotin, kurrsesi! Allahu nuk të turpëron dhe nuk të lëshon ty asnjëherë, sepse ti i viziton të afërmit, po u ndihmon jetimëve dhe atyre që nuk janë të aftë, u jep të varfërve, je mikpritës dhe po u ndihmon atyre të cilët e mbrojnë të vërtetën.’
Atëherë Hatixheja e çoi te djali i mixhës së vet, Vereka b. Neufel b. Esed b. Abdi Uzza. Ky njeri e kishte pranuar krishterimin në kohën e xhahilijetit. E dinte mirë shkrim-leximin hebrej dhe përshkruante (transkriptonte) nga Inxhili në gjuhën hebreje, atë që Allahu xh.sh. donte të shkruhej. Ishte plak i këputur (shumë i moshuar) dhe, vërtet, ishte verbuar.
Hatixheja i tha (Verekës):
‘O djal i xhaxhait, dëgjo diç nga djali i vëllait tënd!’
Vereka i tha (Muhammedit a.s.):
‘O djal i vëllait tim, ç’është ajo që ke parë?’
Pejgamberi s.a.v.s. ia shpjegoi Verekës ndodhinë që e kishte përjetuar, e Vereka i tha:
‘Ai është Namusi, të cilin Allahu ia dërgoi Musait. Ah, ta kisha fatin të isha i ri në ditët e thirrjes sate. Ah, ta kisha fatin të isha gjallë kur populli yt do të dëbojë.’
‘A thua do të më dëbojë? – pyeti (Pejgamberi s.a.v.s.).
Po’ – tha ai – ‘sepse asnjëherë askush nuk ka sjellur diç t ngjashme si ti, e që nuk është sulmuar. Po të jem gjallë, do të ndihmoj ty sa të mundem.’
Nuk kaloi shumë pas kësaj e Vereka vdiç. Edhe Shpallja për një kohë pushoi.

7.Nga Ebu Hurejre r.a. përcillet se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë: "Vërtet All-llahu i Madhëruar është xheloz. Xhelozia e All-llahut vjen në shprehje kur njeriu i bën ato vepra të cilat i ka ndaluar All-llahu". (Muttefekun alejhi)

8.Nga Ebu Hurejre r.a. përcillet se I Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Nga e mira e Islamit të njeriut është lënia e asaj nga ajo që nuk i intereson". (Hadith hasen. Transmeton Tirmidhiu dhe të tjerët)

9.Transmetohet nga Enesi r.a. se ka thënë: "Vërtet ju i bëni disa punë të cilat në sytë tuaj janë më të vogla se qimja e flokut, kurse ne në kohën e Të Dërguarit të All-llahut s.a.v.s. i numëronim dhe konsideronim prej gabimeve (mëkateve) më të mëdha". (Buhariu)

10.Pejgamber alejhi selam ka thanë:
"Besimi i përkryer përbëhet nga gjashtëdhjetë e sa degë (pjesë). Edhe turpi është pjesë e besimit (imanit)."

11.Gjithashtu me një hadith tjeter sahi Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem thotë:
"Kush edukohet nga burimet e Pejgamberëve [alejhimusselam] nuk do të dobësohet dhe as që do të humb shpresën. Ai do të mbetet krenar në fenë e tij, i përqëndruar si kodrat, durimtar i cili pret shpërblim nga Allahu, Zoti i tij."

12.Resulull-llahu [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] çdoherë kur fillonte fjalimin e tij thoshte:
"Fjala më e mirë është fjala e All-llahut, udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhammedit, punët më të këqija janë ato të shpikurat (në fe), e çdo shpikje është humbje." Ka edhe shumë hadithe në këtë temë.
Pra, e kemi obligim t'ua tërheqim vërejtjen njerëzve nga kjo vepër, t'i largojmë prej saj dhe t'i këshillojmë për përqëndrim në sunetin e Resulull-llahut [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] dhe për largim prej asaj që e kundërshton sunnetin.

13.Nga Aisheja r.anha thuhet: "Pejgamberi s.a.v.s. ishte duke ngrënë ushqim me gjashtë shokët e vet. Erdhi një beduin dhe e hëngri ushqimin me dy kafshata. Pejgamberi s.a.v.s. u tha shokëve të vet: "Ja pra ky sikur ta kishte emërtuar (me bismil-lah) do t’u kishte mjaftuar edhe juve (ushqimi i tij)". (Tirmidhiu thotë: hadith hasen sahih)

14.Umer ibnu Ebi Selem r.anhuma thotë: "Isha fëmijë dhe nën mbikëqyrjen e Pejgamberit s.a.v.s. në shtëpinë e tij. Njëherë, para se t’ia fillojmë ushqimit, zgjata dorën në një enë të ushqimit, por Pejgamberi s.a.v.s. më tha: "Djalosh, thuaj ‘Bismil-lah’, përmende emrin e All-llahut, ha me dorën e djathtë dhe ha para vetes". (Muttefekun alejhi)

15.Safvan bin Assal r.a. tregon: "Një çifut i thotë shokut të vet: Eja me mua te ky Pejgamber, dhe shkuam ke i Dërguari i All-llahut dhe e pyetëm për shpjegimin e ajeteve (nëntë mrekullive të mëdha të All-llahut), ndërsa transmetuesi pasi e ka përmendur hadithin për ato ajete, thotë: "Në fund të dy e puthën dorën dhe këmbën e Pejgamberit s.a.v.s. dhe thanë: dëshmojmë se ti je i Dërguari i All-llahut". (Tirmidhiu dhe të tjerët me sened të vërtetë)

16.Na ka treguar Adem b. Ebu Ijasi, ky nga Shu’be, ky nga Abdullah b. Ebu Seferi dhe Ismaili, këta nga Sha’biu, ky nga Abdullah b. Amri r.a., e ky nga Pejgamberi s.a.v.s., i cili ka thënë:
"Musliman i vërtetë është ai, që nga gjuha dhe dora e tij janë të qetë muslimanët e tjerë, kurse shpërngulës (muhaxhir) i vërtetë është ai, i cili e largon atë që Allahu xh.sh. e ka ndaluar."

17.Na ka treguar Ja’kub b. Ibraihimi, këtij Ibni Ulejje, ky transmeton nga Abdu-l-Aziz b. Suhejbi, ky nga Enesi, e ky nga Pejgamberi s.a.v.s (sipas një senedi tjetër): Na ka treguar Ademi, ky nga Katade, ky nga Enesi, i cili ka treguar se Pejgamberi s.a.v.s ka thënë:
"Asnjë nga ju nuk do të jetë besimtar (i mirë) derisa unë nuk do të jem më i dashur te ai se prindët e tij, fëmija i tij dhe njerëzia përgjithësisht".

18.Na ka treguar Ebu-l-Jemani, këtë e kishte njoftuar Shu’ajbi, këtë Ebu Zinadi, këtë A’rexhi, e këtë Ebu Hurejre, i cili ka thënë se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë:
"Kush e kalon Natën e Kadrit duke bërë ibadet dhe duke llogaritur (vetëm në shpërblimin e Allahut), do t’i falen gabimet e bëra më parë."

19.Ibrahimi transmeton nga Salih b. Kejsani dhe Ibni Shihabi, kanë thënë, kurse Urve transmeton nga Humrani:
"Pasi Uthmani mori abdest, tha:
‘Dëgjoni! Do t’ju tregoj një hadith – e po të mos kishte ndonjë ajet, unë nuk do t’ua tregoja juve (hadithin). E kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s. duke thënë:
’Çdonjërit, që në mënyrë të rregullt merr abdest dhe fal namazin, do t’i falen gabimet (gjynahet) gjatë kohës në mes abdestit dhe namazit përkatës, derisa të falë atë namaz’."

20.Na ka treguar Muhammed b. Sinani, këtij i kishte treguar Fulejhu, e sipas një vargu tjetër të transmetuesve, më ka treguar Ibrahim b. Mundhiri, këtij Muhammed b. Fulejhu, këtij babai i vet, këtij Hilal b. Aliu, ky nga Ata b. Jesari, ky nga Ebu Hurejre r.a., i cili ka thënë:
"Derisa Pejgamberi s.a.v.s. në një rast ishte duke folur para popullit, erdh një beduin dhe pyeti:
‘Kur do të jetë Çasti i Kijametit?’
Pejgamberi s.a.v.s., megjithatë, vazhdoi të flasë. Disa njerëz (të pranishëm aty) thanë se Pejgamberi s.a.v.s. e dëgjoi se çka e pyeti ai, por nuk i pëlqeu ajo që e pyeti, kurse disa të tjerë thanë se Pejgamberi s.a.v.s. nuk e dëgjoi fare.
Kur Pejgamberi s.a.v.s. e mbaroi fjalimin e tij, si duket, pyeti:
‘Ku është ai që, mendoj se pyeti për Çastin e Kijametit?’
‘Ja, unë o Resulullah’ – u përgjigj beduini.
‘Momentin e Kijametit prite, kur të zhduket siguria’ – u përgjigj.
‘Si do të shkatërrohet?’ – ishte pyetja tjetër.
Kur t’i besohet detyra atij që nuk është për të i aftë dhe kompetent, prite Ditën e Kijametit’ – tha (Pejgamberi s.a.v.s.)."
Haadithi nr.59 te Sahih´ ul ´Buhari

21.Ebu Hurejre transmetoi se i dërguari i Allahut (salallahu alejhi ue selam) ka thënë:"Ju ka ardhur juve Ramazani, muaj i bekuar. Allahu e ka bërë detyrë për ju agjërimin e tij. Në të hapen dyert e Xhenetit, dyert e Xhehenemit mbyllen dhe shejtanët lidhen me zinxhirë. Allahut i përket një natë në të, e cila është më e mirë se një mijë muaj. Kushdo që pengohet nga e mira e saj, atëherë ai është privuar."

22.Nga Ebu Thabiti, e është thënë nga Ebu Seidi, e është thënë edhe nga Ebu-l-Velidi, Sehl ibn Hunejfi që ishte pjesëmarrës i Luftës së Bedrit thuhet se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë: "Kush dëshiron dhe kërkon sinqerisht nga All-llahu që të jetë shehid, All-llahu do t’ia japë gradën e shehidit edhe nëse vdes në shtratin e vet". (Muslimi)

23.Nga Ebu Hurejre r.a. përcillet se I Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Nga e mira e Islamit të njeriut është lënia e asaj nga ajo që nuk i intereson". (Hadith hasen. Transmeton Tirmidhiu dhe të tjerët)

24."Mëshira Ime tejkalon hidhërimin Tim!" Ky është hadith Kudsij, që vjen drejtpërdrejt nga All-llahu Subahenhu we Te'ala.

25."Agjërimi është Imi dhe Unë jam Ai që jep shpërblimin për të. Agjëruesi i lë ngashërimet seksuale, ushqimin dhe pirjen për hir Tim. Agjërimi është mburojë, e ai që agjëron ka dy gëzime: kur han iftarin dhe kur takohet me Zotin e vet. Ndryshimi i erës së gojës së agjëruesit është më i mirë në syrin e All-llahut sesa era e miskut."Githëashtu edhe ky hadith është hadithul kudsij.

26.Ja disa hadithe të Pejgamberit s.a.v.s mbi butesin, meshiren dhe se sa i don Allahu robet e vete.
"Nuk ka ndonjë njeri që më çon mua salavat njëqind herë, e që të mos ia fal Allahu mëkatet atij". (Sahih)
"Kush e din dhe bindet se Unë jam Ai që i fali mëkatet, Unë ia fali Atij dhe nuk e kam dert, përderisa nuk më bën shirk (rival)" (hadith kuddsij,hasen).
"Kush shkon deri në xhami për të falur një namaz farz me xhemat, i konsiderohet sikur të këtë bërë një haxh, e kush shkon deri në xhami për të falur nafile, i konsiderohet sikur të këtë bërë një umre nafile". (Hasen)
"Ai i cili thotë:"Subhanallahi ve bihamdihi' njëqind herë në ditë, i bijnë mëkatet (nga trupi) edhe nëse janë sa shkuma e detit. (Sahih)

27.Transmetohet nga i dërguari i fundit i All-llahut, Muhammedi, paqja e All-llahut qoftë mbi të, se ka thënë:
"Zoti i Madhëruar ka thënë: "Çdo vepër e birit të Ademit i takon atij, përveç agjërimit. Ai është për Mua dhe Unë shpërblej për të. Agjërimi është mburojë (nga epshet dhe zjarri), prandaj kur të agjërojë ndokush le të mos flasë fjalë të ndyta dhe mos ta ngre zërin, e nëse dikush e ngacmon apo e sulmon, le të thotë: Unë agjëroj, unë agjëroj!".
Dhe, pasha Atë në dorën e të cilit është shpirti i Muahmmedit, aroma e pakëndshme që del nga goja e agjëruesit është më e mirë tek All-llahu se sa era e miskut. Agjëruesi i përjeton dy gëzime: kur të hajë iftar gëzohet dhe kur ta takojë Zotin e vet gëzohet për agjërimin e vet (për shpërblimin)". (Buhariu dhe Muslimi).

28.Thotë i Dërguari i All-llahut SalAll-llahu Alejhi ve Selem:
"Në xhennet ekziston një derë që quhet rejjan nga e cila hyjnë agjëruesit në Ditën e kijametit dhe askush tjetër nuk hyn nga ajo derë . E kur të hyjnë ata, ajo mbyllet e askush tjetër nuk hyn

29.Gjithëashtu i Dërguari i All-llahut SalAll-llahu Alejhi ve Sekem ka thënë:
"Kush i jep iftar një agjëruesi atij i takon shpërblim sikur i agjëruesit, pa iu mangësuar agjëruesit shpërblimi."

30.Na ka treguar Ahmed b. Junusi dhe Musab b. Ismaili, këtyre u kishte treguar Ibraimi b. Sa’di, këtij i kishte thhënë Shihabi, këtij Se’id b. Musejbi, ka nga Ebu Hurejre se Pejgamberi s.a.v.s. e kanë pyetur:
"Cila punë është më e vlefshme?
‘Besimi në Allahun dhe në Pejgamberin e Tij’ – është përgjigjur.
Mandej i është thënë: ‘E çka pastaj?’
‘Lufta në rrugën e Allahut’ – është përgjigjur.
Përsëri e kanë pyetur: ’E tjetër?’
’Haxhillëku - që për shkak të përkushtimit ndaj tij, bëhet pa gabime’ – është përgjigjur Pejgamberi s.a.v.s."

31.Na ka treguar Abdulaziz b. Abdullahu, këtij i ka treguar Sulejmani, këtij Amr b.
Ebu Amri, ky nga Se’id b. Ebu Se’id el-Makburiu, e ky nga Ebu Hurejre r.a., i cili
tregon:
"Është thënë:
‘O Resulullah, cili do të jetë në Ditën e Kijametit më së shumti nën mbrojtjen tënde?’
Pejgamberi s.a.v.s. tha: O Ebu Hurejre, e kam ditur se para teje, asnjë nuk do të më pyes për këtë çështje, sepse
kam vënë re dëshirën tënde të zjarrtë për hadithe. Në Ditën e Kijametit, mbrojtja ime
(shefaati) do të jetë për atë i cili nga zemra, sinqerisht ose nga shpirti ka thënë:‘Nuk ka zot përveç Allahut’."

32.Nga Kutejbe b. Seidi, ky nga Xheriri, ky nga Umareja, ky nga Ebu Zur’a, ky
nga Ebu Hurejreja r.a. i cili thotë se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë:"Grupi i parë që do të hyjë në Xhennet, do të kenë formën e Hënës së natës së Bedrit,grupi që do të hyjë pas tyre, do të kenë shkëlqimin e yllit më të shndëritshëm në qiell. Ata nuk do të kryejnë as nevojën e vogël e as nevojën e madhen, nuk do të pështyjnë, as nuk dotë kenë qyrra. Krahët e tyre do të jenë prej ari, djersa e tyre do të ketë erë misku, mangajtë nga llojet e drunjëve eterik, gratë do të jenë hyritë. Do të kenë formën e një njeriu, formëne babait të tyre Ademit, të lartë do të jenë gjashtëdhjetë arshin (36 metra)."

33.Hadithi, të cilin e transmeton Ebu Mailk El-esh'ariu (Allahu qoftë i kënaqur me atë) se Pejgamberi a.s. ka thënë: "Do të vijë një popull që do ta lejojnë amoralitetin, mendafshin, verën, defet (el-meazif-muzika)". (Hadith i saktë, transemeton Buhariu).

34.Hadithi, të cilin e transmeton Enes ibn Maliku (Allahu qofte i kënaqur me atë) se Pejgamberi a.s. ka thënë: "Do të ketë në këtë ummet nënçmim, shpifje dhe shëmtim dhe kjo do të ndodhë kur të pijnë verë, të luajnë me këngëtare dhe të luajnë me këngë-(muzikë) (el-meazif). (hadith i saktë, e nxorri Tërmidhiu, dhe i vërtetuar nga Albani).

35.Hadithi, të cilin e transmeton Ebu Malik El-eshariu (Allahu qoftë i kënaqur me atë) se Pejgamberi a.s. ka thënë: "Nga ummeti im do të këtë njerëz që do ta pijnë verën duke e emërtuar me tjetër emër dhe do të luajnë me këngë e muzikë e Allahu do t'a shafit (leshojë) tokën dhe prej tyre di t'i shëndrrojë në majmuna dhe derra". (Hadith i vërtetë, i nxjerrur nga ibën Maxhe dhe Et-taberaniu, kurse e vërtetoi Albani).

36.Na ka treguar Ebu Nu’ajmi, këtij ia ka transmetuar Zekerijai, këtij Amri, këtij Nu’man b. Beshiri, i cili ka treguar se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë:
"Hallalli është i qartë, edhe harami është i qartë. Në mes tyre ka gjëra të dyshimta, të cilat nuk i dinë shumë njerëz. Kush ruhet nga punët e dyshimta, e ruan pastërtinë e fesë së vet dhe nderin e tij, e kush bie në punë të dyshimta, është i njëjtë me bariun i cili e ruan bagëtinë e vet përreth vendit të ndaluar në të cilin ajo mund të hyjë në çdo çast. Dijeni se çdo mbret e ka ndalesën e vet, e kini kujdes, se ndalesa e Allahut në tokën e tij është çështje të cilën Ai e ka ndaluar. Poashtu, dijeni se çdo trup ka pjesë mishi, e kur është e sëmurë (ajo pjesë), i sëmurë është krejt trupi. Ja, ajo (pjesë mishi) është zemra!"

37.Na ka treguar Abdullah b. Mesleme, këtij Maliku, këtij Jahja b. Sa’di, këtij Muhammed b. Ibrahimi, këtij Alkame b. Vekkasi, ky nga Omeri r.a. i cili ka deklaruar se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë:
"Veprat vlerësohen sipas qëllimit dhe çdo njeriu i përket ajo për të cilën mendon (ka për qëllim). Kush është shpërngulur për Allahun dhe për Pejgamberin e Tij, shpërngulja e tij është në Emër të Allahut dhe të Pejgamberit të Tij, ndërkaq, ai që është shpërngulur për shkaqe të mira (interesa) të kësaj bote, ose për shkak të ndonjë gruaje me të cilën do të martohej, shpërngulja e tij është në emër të asaj që është shpërngulur."

38.Na ka treguar Haxhxhaxh b. Minhaili, këtij Shu’be, këtij Adi b. Thabiti, ky kishte dëgjuar nga Abdullah b. Jezidi, ky nga Ebu Mes’udi, e ky nga Pejgamberi s.a.v.s., i cili ka thënë:"Kur njeriu përpiqet ta furnizojë familjen e vet (duke llogaritur në shpërblimin e Allahut), ajo punë është mirësi për të (sadaka)."
Të gjitha këto hadithe gjinden në Sahih´ ul ´Buhari.

39.Transmetohet nga Irbade bin Serijeh [radijall-llahu anhu] i cili thotë: "Na e fali Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] namazin e sabahut, pastaj na këshilloi me një këshillë të qartë. Nga kjo këshillë lotuan sytë e vërgëlluan zemrat e njëri prej nesh tha: O Resulull-llah, po më duket se ky është këshillimi lamtumirës, për këtë shkak na porosit diç". (Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem]) tha: "U porosis të keni drojë All-llahun [subhanehu ve teala], ta dëgjoni e t’i përuluni kryetarit edhe nëse është rob i Etiopisë, ngase kush jeton prej juve (pas meje) do të sheh kundërshtime të shumta. Obligoheni të kapeni për sunnetin tim dhe sunnetin e halifëve të drejtë e udhëzues (rashidin el-mehdijin), kapuni për to me dhëmballë (fortë), e keni drojë nga risitë, se çdo risi është bidat, (Ebu Asimi thotë)" keni drojë risitë, se çdo bidat është humbje".
Transmeton: Ebu Davudi, Tirmidhiu, Ibn Maxhe, Imam Ahmedi, Darimiu dhe Ibn ebi Asim në Suneh (nr.54). Shejh Albani thotë: "Isnadi (zingjiri) i tij është i vërtetë, treguesit e tij të besueshëm.")

40.Ebu Sulejman Malik ibni El-Huvejrith r.a. thotë: "Shkuam te i Dërguari i All-llahut dhe të gjithë ne ishim të ri dhe të një mosheje. Te ai qëndruam njëzet net, ndërsa Pejgamberi s.a.v.s. ishte i mëshirshëm dhe i dashur. Ai mendoi se na ka marrë malli për familjet tona, andaj na pyeti kë kemi prej familjes e ne i treguam, pastaj ai tha: "Kthehuni te familjet tuaja dhe rrini me ta, mësoni dhe urdhëroni ata (në të mira) dhe faleni këtë namaz në këtë kohë dhe namazin tjetër në kohën tjetër. E kur të vijë koha e namazit, njëri prej jush le ta thërrasë ezanin e më i moshuari nga ju le të dalë imam". (Muttefekun alejhi)

41.Xhabir Ibn Abdullah, radijallahu anhu, transmeton se Pejgamberi alejhis-selam thoshte në hutben e tij: "...Fjala më e vërtetë është Libri i All-llahut. Rruga më e mirë është rruga e Muhammedit. Veprat më të këqija janë risitë (novacionet), e çdo novacion është bidat dhe çdo bidat është lajthitje, e çdo lajthitje është në Zjarr."
Transmeton: Nesaiu (3/ 188). Është shpallur Sahih nga shejh Albani në "Sahih Sunen në Nesai" (nr. 1487). dhe është klasifikuar sahih nga Ibn Tejmija në Maxhmu’ul Fetaua 3/58.

42.Thotë Profeti Alejhi Selam: "Një grup nga umeti im do të jenë të qëndrueshëm në të vërtetën, fitimtarë, të paprekur nga ata që i kundërshtojnë dhe nuk i përkrahin, deri në vdekje apo deri në Ditën e Ringjalljes".
Transmeton: Sahih el-Buhari, nr.71 dhe 3641; Sahih Muslim, nr.1920

43.Gjithashtu thotë Profeti Alejhi Selam: "Unë dhe umeti im në ditën e gjykimit do të jemi vrojtues dhe gjykues përmbi krijesat e Allahut në ditën e gjykimit dhe ne do të dëshmojmë kundër popullit të Nuhut a.s. dhe Lutit a.s., të popullit të Salihut, të popullit të Musait a.s. dhe të gjithë njerëzve që kanë ardhur para neve që Pejgamberët ju kanë ardh me shpallje dhe ia kanë kthye shpinën; ju do të jeni vrojtues, gjykues".
Transmeton: Hadithi ceket nga Ibn Abi Hatimi. Dhe gjithashtu edhe nga Ibn Kethiri në librin e tefsirit vëllimi 1 faqe 196.


44.Jakub el-Makfufi ka thënë: "Person i sinqertë është ai i cili i fsheh veprat e tij të mira sikurse që i fsheh veprat e tij të liga."

45.Ka thënë i Dërguari SalAll-llahu Alejhi ve Selem: "Do të kaplon kjo çeshtje (islami) atë që ka kapluar dita dhe nata.All-llahu nuk do të len shtëpi prej qerpiqi e as shtëpi prej tulle (qytet e as fshat) vetëm se do të fut në te këtë din,me krenarin e krenarit dhe me mposhtjen e të mposhturit,krenari me të cilën rrit All-llahu islamin dhe mposhtje me të cilën mposht All-llahu kufrin".
Transmeton: Ahmedi, Taberaniju në "Mu'xhemul-kebir", Ibni Hibani në "sahihun" e tij. Hadithi është sahih.Shiqo "Tahdhirus-saxhid",fq.118.

46.Nga Ebu Hurejra ,ai tha: Ka thënë Profeti salallahu alejhi ue selem:"Mos e bëni varrin tim vend feste. Çoni salavate për mua sepse salavatet tuaja më mbërrijnë mua kudo që të jeni."
Transmeton: Ebu Davudi me zinxhir të saktë. Thotë Fudejl ibn Ijad (kuptimi i fjalës së tij): ‘Pasoje rrugën e udhëzimit e mos u mërzit nga numri i pakët që ecin në të dhe largohu, ruaju nga rrugët e dalaletit (humbjes) e mos u mashtro nga numri i shumtë i të humburve.'

47.Muhammedi SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thënë: "Lapsi është ngritur për tre persona: Personi që është fjetur derisa të zgjohet, fëmija derisa të arrijë moshën e pjekurisë dhe personi i çmendur derisa të shërohet"
Transmeton: Ahmedi (24173, 24182, 24590), Sunen Ebu Davud (4398), Sunen Nesai (3432), hadithi është i saktë.

48.Transmetohet nga Ebu Hurejre Abdurrhman ibn Sahr r.a.se i Derguari i Allahut s.a.v.s ka then:" Vertet Allahu nuk shikon ne trupat tuaj as ne fizonemit tuaj,por shikon ne zemrat tuaja". (Muslimi)

49.Ebu Hurejre r.a thot se e ka degjuar Te Derguarin e Allahut s.a.v.s duke then:" Pasha Allahun, une i drejtohem me tevbe dhe istigfar Allahut per meshir dhe falje me teper se shtatdhjet her ne dit".(Buhariu)

50.Nga el-Egarr ibni Jesir el-Muzennij r.a Transmetohet se i Derguari i Allahut s.a.v.s ka then:"O njerz drejtoheni Allahut me tevbe dhe kerkim per falje,edhe une i bej tevbe Allahut nga 100 ne ditè". (Muslimi)

51.Nga Ebu Hurejre r.a percillet se i Derguari i Allahut s.a.v.s ka then:"Kush pendohet para se te lind Dielli nga perendimi,Allahu do ta fal". (Muslimi)

52.A dëshiron të i jesh afër All-llahut?: I Dërguari i All-llahut [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "Njeriu më afër Zotit të vet është atëherë kur është në sexhde, andaj luteni Allahun."

53.Nga Ebu Abdurrahman Abdullah ibn Umer ibn el-Hattab percillet se i Derguari i Allahut s.a.v.s ka then :" Vertet All-llahu i Gjithefuqishm e pranon pendimin e robit te vet deri para gargers se tij (frymarrjes se tij te fundit)".(Trimidhiu thot se esht hadith hasan).

54.Nga Ibni Abbasi dhe Enesi ibni Maliku r.a percillet se i Derguari i Allahut s.a.v.s
ka then:" Sikur njeriu te kishte nje lugin me ar,do te deshironte ti ket dy lugina Dhe gojen e tij asgje nuk mund ta mbush (ngop) perveq dheut.


55.Nga Ebu Jahja Suhejb ibn Sinin r.a percillet se i Derguari i Allahut s.a.v.s. ka then:" Equditshme esht qeshtja e besimtarit. Qeshtja e tij esht krejt mir per te dhe nuk esht e till per askend tjeter,Nese besimtarin e godet qezimi , ai falenderon (Allahun),e kjo i sjell dobi, kurse nese e godet e keqja, ai ben durim(saber) andaj edhe kjo i sjell dobi".(Muslimi)

56.Nga Ebu Hurejre r.a percillet se i Derguari i Allahut s.a.v.s ka then:" Allahu i Madherishem thot:" Shperblimi i robit tim besimtar, kur t'ia merr te dashurin e tij nga banoret e kesaj bote, e ai ben durim per te duke llogaritur shperblim , esht me xhenet".(Buhariu)

57.Transmetohet nga Enesi r.a qe thot se e ka degjuar Te Derguarin eAllahut s.a.v.s. duke then:" Allahu xh.sh thot " Nese robin tim e sprovoj me dy te dashurit e tij (me humbjen e syve) e ai ben durim,do t ia kompensoj me xhennet". (Buhariu)

58.Nga Ebu Hurejra r.a, Abdurrahman ibn Sahri (radijAll-llahu anhu) transmetohet të ketë thënë se: "E kam dëgjuar të Dërguarin e All-llahut (SalAll-llahu Alejhi we Selem) duke thënë: Nga ajo që u kamë ndaluar, largohuni ndërsa atë që u kamë urdhëruar, veproni prej saj sa të mundëni, sepse ata që kanë qenë para jush janë shkatërruar për shkakë të pyetjeve të tyre të shumta dhe kundërshtimet ndaj pejgamberëve të tyre".
Transmeton: Buhariu dhe Muslimi

59. el-‘Irbad ibn Serijah, radijallahu anhu, transmeton se Profeti s.a.v.s ka thënë: "...Ju kam lënë në udhëzim të qartë. Nata e saj është si dita e saj. Askush nuk largohet nga ajo përveç atij që është i shkatërruar."
Transmeton: Ahmedi, Ibn Maxhe (nr. 43) dhe Hakimi. Është shpallur Sahih nga shejh Albani në "es-Sahiha" (nr. 937).

60.Nga Ebu Abs Abdurrahman b. Xhebri r.a. transmetohet se ka thënë: "I Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Robi që pluros këmbët e tij në rrugen e All-llahut, nuk do të përfshihet me zjarr!"
Transmeton: Buhariu

61.Transmetohet nga Umeri (radiallahu anhu) se ka thenë, e kam ndëgjuar Profetin (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) duke thënë.
Ç`do pune është sipas qëllimit, dhe ç`do personi i përket ajo qe ka bërë nijet, kush bën hixhret për tek All-llahu s.u.t. dhe i Derguari i Tij, hixhreti i tij është për All-llahun s.u.t. dhe te Derguarin e Tij, dhe kush bën Hixhret për Dun`jan (që të fitoj diçka prej saj) ose për një Grua që ta martojë atë, Hixhreti i tij, është për atë që ai e ka bërë Hixhretin.
Tra: Imam Buhariu (rahimehull-llah).

62.Transmetohet nga Hudhejfe Ibn Jeman (radiall-llahu anhu) se Profeti (salall-llahu alejhi ue ala lihi ue sel-lem) ka thënë:
Pasha Atë në Dorën e të Cilit është shpirti im, Ju, ose do të bashkëpunoni në të mirë dhe të ndaloni nga e keqja, ose All-llahu s.u.t. do të zbresë mbi ju një ndeshkim, dhe atëherë, ju do ti luteni Atij, por Ai nuk do tu'a pranoj lutjet e juaja.
Tra: Imam Ahmedi (rahimehull-llah).

63.Transmetohet nga Ebu Katadetul Harithi Ibn Ribijji (radiall-llahu anhu), se Profeti (salall-llahu alejhi ue selem) ka thënë:
Të mos e preke asnjëri prej jush, organin e tij me dorën e djathtë, e as të pastrohet me dorën e djathtë, dhe as të fryej në enë.
Tra: Imam Bukhariu (rahimehull-llah).

64.Transmetohet nga Ebu Hurejre (radiall-llahu anhu) se Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sl-lm) ka thënë:
Besimtari me Imanin më të plotë në mesin tuaj, është ai që është më i miri në moral, kurse më të sjellshmit prej jush, janë ata që janë më të sjellshëm ndaj grave të tyre.
Tra: Imam Tirmidhiu (rahimehull-llah) dhe thotë, hadithi hasen/sahih, Shejkh Albani (rahimehull-llah), thotë, Hadithi Sahih.

65.Nga Ebu Malik el-Harith ibn Asim el-Esh’arij r.a. përcillet se i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Pastërtia është gjysma e imanit (besimit), el-hamdu li-l-lahi (falënderimi All-llahut) ia plotëson (besimtarit) peshojën (e veprave), subhanall-llahi velhamdu li-l-lahi (lavdia dhe falënderimi All-llahut) e mbush krejt në mes të qiejve dhe të Tokës, namazi është dritë (e zemrës), sadakaja (lëmosha) është dëshmi (e besimit), durimi (sabri) është shkëlqim, kurse Kur’ani është argument për ty ose kundër teje. Çdo njeri kur gdhin, shpirtin e vet e shet, e shpëton ose e shkatërron".

66.Nga Ebu Seid Sa’d ibni Malik el-Hudrij r.a. transmetohet se ka thënë: "Një grup njerëzish prej Ensarëve kërkoi (gjësende të ndryshme) nga i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. dhe ai u dha, ata përsëri kërkuan, e ai prap u dha çka kërkuan derisa nuk i mbeti atij asgjë, e kur harxhoi krejt çka kishte ju tha atyre: "Çdo gjë të mirë që posedoj do t’ju jap, asgjë nuk do të kursej as s’do të mbaj për vete, por kush dëshiron dhe kërkon dëlirësi, All-llahu do t’ia japë e kush kërkon dhe dëshiron pavarësi, All-llahu do ta bëjë të pavarur, të pasur. Kush bën shumë durim, All-llahu do t’i ndihmojë në durim. Askujt nuk i është dhënë dhuratë më e mirë dhe më e rëndësishme se sa durimi (sabri)".

67.Nga Ebu Jahja Suhejb ibn Sinan r.a. përcillet se i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "E çuditshme është çështja e besimtarit. Çështja e tij është krejt mirë për të dhe nuk është e tillë për askend tjetër. Nëse besimtarin e godet gëzimi, ai falënderon (All-llahun), e kjo i sjell dobi, kurse nëse e godet e keqja, ai bën durim (sabër) andaj edhe kjo i sjell dobi".

68.Ebu Hurejre r.a. thotë se e ka dëgjuar të Dërguarin e All-llahut duke thënë: "Çka mendoni, sikur të ishte një lumë para derës së njërit prej jush, në të cilin do të lahej për çdo ditë nga pesë herë, a do të mbetej në të ndytësi?" Të pranishmit thanë: "Nuk do të mbetej kurrfarë ndytësie". Pejgamberi s.a.v.s. atëherë tha: "Ky është shembulli i pesë kohëve të namazit. All-llahu me faljen e namazeve i shlyen mëkatet".

69.Xhabiri r.a. thotë se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë: "Shembulli i pesë kohëve të namazit është sikurse një lumë i rrjedhshëm dhe i pastër para derës së njërit prej jush, në të cilin ai lahet pesë herë në ditë".

70.Ibnu Mes’udi r.a. tregon se një njeri e kishte puthur një grua vetëm një herë dhe erdhi te Pejgamberi s.a.v.s. që t’i lajmërojë (i penduar për atë mëkat). Atëherë All-llahu e shpalli ajetin: "Fale namazin ditën dhe natën, vërtet punët e mira i shlyejnë punët e këqija". Njeriu atëherë i tha Pejgamberit s.a.v.s.: "A vlen kjo për mua?" Pejgamberi s.a.v.s. iu përgjigj: "Për mbarë ummetin tim!"

71.Nga Muaviu r.a. transmetohet se ka thënë: "I Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Kujt i dëshiron All-llahu mirë, e përudhë për të kuptuar dispozitat e fikhut (sheriato-juridike)".

72.Nga Ibni Mes’udi r.a. transmetohet se ka thënë: "I Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë: "Nuk lejohet zilia, përveç për dy njerëz: njeriut të cilit All-llahu i ka dhënë pasuri dhe e ka udhëzuar që atë pasuri ta shpenzojë në rrugën e së vërtetës, dhe njeriut të cilit All-llahu i ka dhënë urtësi, dhe sipas urtësisë së tij gjykon dhe i mëson të tjerët".

73.Nga Sehl b. Sa’di r.a. transmetohet se Pejgamberi s.a.v.s. i ka thënë Aliut r.a.: "Pasha All-llahun, që All-llahu nëpërmjet teje ta udhëzojë një njeri është më mirë për ty sesa një kope të deveve më të mira".

74.Nga Zejd Halidi r.a. transmetohet se i Dërguari i All-llahut SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thënë: "Kush e pregadit me pregaditje një luftar në rrugën e All-llahut, edhe ai është luftëtar, kurse kush kujdeset dhe e furnizon me të mira familjen e luftëtarit gjatë mungesës së tij, po ashtu është luftëtar."
Transmeton: Buhariu dhe Muslimi (Mutafekun Alejhi)

75.Ka thënë Profeti, SalAll-llahu Alejhi ve Selam: "Kur të punoni punë që i ka ndaluar Allahu dhe kur të garoni për të fituar pasuri pa pyetur për rrugët se a janë hallall apo haram, e kur të braktisni xhihadin kundra kafirave, atëherë Allahu do t'jua ulë kokat (do të hedhë mbi ju nënçmim) dhe do t'ia ngrejë kokën kafirit derisa ju të pendoheni dhe të ktheheni tek feja juaj; atëherë Allahu do t'ju japë fuqi mbi armikun tuaj".
Transmeton: Ahmedi, Ebu Davudi dhe të tjerë, ndersa Sheikh Albani thotë se hadithi është sahih.

76.Transmetohet nga, Theubani r.a se ka thënë Pejgamberi (SalAll-llahu Alejhi we Selem) : "Popujt do të tubohen mbi ju, sikurse të uriturit që tubohen rreth piatës së tyre" Pra ne thamë: O RasulAll-llah! A do të jetë ajo për arsye se do të jemi pak në numër?" Ai (SalAll-llahu Alejhi we Selem) tha :" Në ato ditë ju do të jeni shumë në numër, ju do të jeni sikur shkuma në sipërfaqën e detit, dhe frika do të largohet prej zemrave të armiqve tuaj dhe ju do të keni El-Uahn (dobësi) në zemrat tuaja" Pastaj ne thamë:"Dhe çka është El-Uahn (dobësia)?" Ai (SalAll-llahu Alejhi we Selem) tha: "Dashuria ndaj kësaj bote dhe urrejtja e vdekjës" Transmetimi tjetër nga Ahmedi: "Të mos përlqyerit tuaj të Kital-it (luftimit)"
Transmeton: Imam Ahmedi, Ebu Davudi, Bejhakiu dhe Hakimi

77.Ka then i Derguari i Allahut - Muhamedi alejhi selam - " Allahu thot" Une jam pran robit tim ashtu sikur qe me mendon:nese me permend ne vete,do ta permendi ne veten time; nese me permend ne grup,do ta permed ne nje grup me te mir se ata;nese me afrohet nje pellab,do ti afrohem nje krah; nese me afrohet nje krah,do ti afrohem nje pash; e nese me vjen duke ecur,do ti shkoj duke vrapuar ."(Buhari & Muslim)

78.Kush thotè "SUBHANALLAH WE BI HAMDI" 100 herè, do t`i falen gabimet edhe sikur tè janè sa shkuma e detit (Buhari dhe Muslim)

79.Pejgamberi alejhis-selam ka thënë: "Ai që ia kthen shpinën Sunnetit tim, nuk është prej meje."
Transmeton: Buhariu, Muslimi, Nesaiu dhe Imam Ahmedi

80.Ebu Hurejra thotë se i Dërguari i Allahut ka thënë: "I gjithë Ummeti im do të hyjë në Xhennet, përveç atij që refuzon." I thanë: "Kush do të refuzojë?" U përgjigj: "Kushdo që më bindet mua, hyn në Xhennet, e kushdo që nuk më bindet, ai ka refuzuar."
Transmeton: Buhariu, Muslimi etj.

81.Allahu thotë: "Atë që i Dërguari ua mëson, merrne; dhe atë që ua ndalon, largonu prej saj." (59:7)
Në lidhje me këtë ajet, është për t’u mahnitur me atë çka është vërtetuar nga Abdullah Ibn Mes’ud (radiallahu anhu). Një grua erdhi te ai dhe i tha: Ju të cilët thoni: Mallkimi i Allahut qoftë mbi el-Nemiset (gruaja e cila i nduk vetullat e veta apo të tjerëve – që të jetë vijë e hollë – për zbukurim. Veprimi i këtillë është i ndaluar. Kjo është mënyrë që të ndryshohet forma e krijesës së Allahut) dhe el-Motenemiset (gruaja e cila kërkon nga të tjerët që ta bëjnë këtë për të) dhe ato që bëjnë tatuazh." Ai tha: "Po". Ajo tha, "Unë kam lexuar librin e Allahut (Kur’anin) prej fillimit deri në fund, dhe nuk e kam gjetur atë çka ju keni thënë." Ai i tha asaj: "Sikur ta kishe lexuar, do ta kishe gjetur atë. Sa i përket leximi tënd të asaj çka i Dërguari ju mëson, merre atë, ndërsa atë që e ndalon, largohu prej saj." Ajo tha: "Sigurisht". Ai tha: "Unë kam dëgjuar të Dërguarin Allahut (salallahu alejhi ue selam) duke thënë: "Mallkimi i Allahut qoftë mbi el-Nemiset."
Transmeton: Buhariu dhe Muslimi

82.Ka then Pejgamberi s.a.v.s. : Do te qendroj nje grup prej umetit tim te cilet luftojn per te verteten haptazi deri ne diten e gjykimit ( Muslimi ).

83.Nga Ebu Hurejra, thotë Profeti Alejhi Selam: "Prej jetrave më të mira për njerëzit është e një burri që i mban frenjët e kalit të tij në rrugën e Allahut, duke u ngutur në shpinën e tij; kurdo që ndëgjon një britmë [të betejës] apo marshim ndaj armikut, ai ngutet tek ajo, duke kërkuar vdekjen dhe që të vritet me etje"
Transmeton: Muslimit (3503), dhe Ibn Maxhes (3967).

84.Nga Zejd Halidi r.a. transmetohet se i Dërguari i All-llahut SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thënë: "Kush e pregadit me pregaditje një luftar në rrugën e All-llahut, edhe ai është luftëtar, kurse kush kujdeset dhe e furnizon me të mira familjen e luftëtarit gjatë mungesës së tij, po ashtu është luftëtar."
Transmeton: Buhariu dhe Muslimi (Mutafekun Alejhi)

85.I Dërguari i All-llahut ka thënë: "Kush vdes e të mos ketë luftuar në betejë, dhe nuk ka pasur dëshirë të sinqertë për luftë në betejë, vdiq me një degë të munafikllëkut (dyftyrësisë)."
Transmeton: Buhariu

86.Transmetohet nga Enesi r.a. që thotë: "Pejgamberi s.a.v.s. kaloi pranë një gruaje e cila qante mbi një varr dhe i tha: "Frikësoju All-llahut dhe bëj durim". Gruaja i tha: "Largohu prej meje, sepse ty nuk të ka goditur fatkeqësia ime!" Ajo nuk e njihte të Dërguarin. Kur i treguan se ai ishte Pejgamberi s.a.v.s. ajo shpejtoi deri te dera e shtëpisë së Pejgamberit dhe pasi nuk gjeti roje te dera, e hapi derën dhe tha: (O i Dërguari i All-llahut) "Unë ty nuk të kam njohur". (Pejgamberi) Tha: "Durimi është në goditjen e parë (sepse atëherë është më së vështiri)".

87.Nga Ebu Hurejre r.a. përcillet se i Dërguari i All-llahut s.a.v.s. ka thënë:
"All-llahu i madhërishëm thotë: "Shpërblimi i robit tim besimtar, kur t’ia merr të dashurin e tij nga banorët e kësaj bote, e ai bën durim për të duke llogaritur shpërblim, është me Xhennet".


88.Transmetohet nga Aisheja r.a. se ajo e ka pyetur të Dërguarin e All-llahut s.a.v.s për murtajën (taûn) dhe ai e ka lajmëruar se: "Ajo është dënim (adhab) që All-llahu ia dërgon kujt të dojë, kurse për besimtarët e ka bërë mëshirë (rahmet). Nuk ka asnjë rob që gjendet në vendin ku është përhapur murtaja dhe që qëndron në vendin e vet, duke duruar dhe duke llogaritur në shpërblimin e All-llahut (për durim) dhe duke ditur se asgjë nuk mund ta godasë përveç asaj që All-llahu ia ka përcaktuar - e që të mos e ketë shpërblimin e shehidit".

89.Kujdesuni per pese gjera te rendesishme.
Trasmetohet nga Ibn Mas’ud dhe Abu Buraza në Sunan Tirmidhi që Rrasuli tha: "Biri i Ademit nuk do të lëvizë nga pozicioni para Zotit të tij në ditën e gjykimit (nuk do të lihet i qetë nga Allahu) derisa të japë llogari për pesë gjëra: Jetën e tij, si e ka kaluar? Rininë (dhe trupin) e tij, si e ka përdorur? Pasurinë e tij, si e ka fituar dhe si e ka shfrytëzuar? Ç’ka bërë me dijen e tij?".

90.Mos u mburrni me dijen qe fitoni
Muhamed Ibn Abdul-Wahab trasmeton në "Kitab El-Kabair" nga Ibn Umar se Rrasuli tha:
"Islami do të ketë dorën e sipërme (do të jetë ngadhenjyes) ndaj armiqve të tij derisa tregëtarët të kapërcejnë detërat dhe kuajt të ecin mbi ujë (duke luftuar) në rrugën e Allahut. Pastaj do të vijnë njerëz që do të recitojnë Kur'anin dhe do të thonë: A ka njeri që reciton më mirë se ne? Kush din më mirë se ne? Kush ka më tepër dije në fe se ne? Pastaj Rrasuli tha: A ka ndonjë të mirë tek këta njerëz? Ata (sahabat) iu përgjigjën: Allahu dhe i dërguari i tij e dinë më mirë! Ai (Rrasuli) tha: Ata do jenë nga ky ymet dhe do jenë lënda djegëse e Xhehenemit". (El- Bazar. Në Maxhmu El-Zawaid hadithi konsiderohet Hasen. Tabarani trasmetoi diçka të njëjtë me të nga Ibn Abazi dhe El-Mundhiri thotë që është Hasen).

91.Ate qe mesoni vijeni ne zbatim.

Bukhari trasmeton nga Abu Wail që tha se dëgjoi Rrasulin të thotë: "...Dikush do sillet dhe do hidhet në xhehenem dhe do të vijë vërdallë si gomari që lëviz gurin e mullirit dhe gjithë banorët e xhehenemit do mblidhen rreth tij dhe do i thonë atij: O filani a nuk i urdhëroje të tjerët me të mirë dhe i ndaloje të kryenin të këqia? Ai do thotë: Unë i urdhëroja të tjerët të bënin vepra të mira por nuk i bëja vetë dhe i ndaloja të tjerët nga të këqiat por i bëja vetë".

92.Duajeni pasurine tuaj me teper se sa te tjereve
Trasmetohet nga Nisai dhe Ahmed nga Abdullah ibn Mas’ud  që njëherë Rrasulilahi  i pyeti sahabat:" Cili nga ju e don pasurinë e të afërmve të tij, më tepër se pasurinë e tij? Ata u përgjigjën:" O i dërguari i Allahut(), askush nga ne nuk e don pasurinë e të afërmve të tij më tepër se të tijën". Ai tha:" Dijeni që s’ka askush nga ju veçse ai e don pasurinë e të afërmve të tij më tepër se pasurinë e tij. Pasuria juaj është ç’ka çoni përpara (nëpërmjet sadakasë), dhe e të afërmve tuaj është ç’ka lini pas (që të trashëgohet nga të afërmit).

93.Jepni sadakane me te mire.
Trasmetohet nga Bukhari, Muslim, Ahmed dhe të tjerë nga Abu Hurreira  që Rrasuli  tha:" Sadakaja më e mirë është ajo që e jepni kur jeni të shëndetshëm (jo në prag të vdekjes) dhe kur nuk keni të ardhura, duke iu frikësuar varfërisë dhe duke shpresuar për pasuri. Mos e shtyni (dhënien e sadakasë) derisa t’u vijë shpirti tek fyti (t’u afrohet vdekja) dhe ju thoni atëherë:" Jepini kaq këtij-këtij, jepini kaq këtij-këtij. Vërtetë atëherë (në prag të vdekjes) ata ( për të cilët u tha këtij-këtij) e kanë marrë atë.

94.Perdorini miresite qe u ka dhene Allahu sic duhet.
Muslim trasmeton nga Xhabir Ibn Abdullah që Rrasuli tha: " Kur dikush hyn në shtëpinë e tij duke përmendur emrin e Allahut dhe kur han (duke përmendur emrin e Allahut), shejtani thotë (duke iu adresuar vehtes së tij): S'ke as strehë për të kaluar natën e as darkë. Por kur hyn pa përmendur emrin e Allahut, shejtani thotë: Ke gjetur strehë për sonte dhe kur nuk e përmend emrin e Allahut kur ha, ai (shejtani) thotë: Ke gjetur strehë për të kaluar natën dhe ke gjetur darkë.

95.Muslim trasmeton nga Hudhejfah: " Kur u ftonim për darkë me të dërguarin e Allahut, ne nuk e preknim ushqimin derisa Rrasuli të merte dhe fillonte të hante. Një herë ne shkuam me të (Rrasulin) për darkë dhe një vajzë (e vogël) hyri me nxitim sikur dikush të ishte duke e ndjekur. Sapo e kapte ushqimin kur Rrasuli i kapi dorën. Pastaj një beduin hyri me ngut sikur po e ndiqte dikush. Ai (Rrasuli) i kapi dorën dhe tha: Shejtani konsideron hallall atë ushqim ku emri i Allahut nuk përmendet. Ai shtyu këtë vajzë (që të hante pa Bismilah) që ta kishte ushqimin hallall (kështu që) i kapa dorën. Dhe shtyu beduinin (që të hante pa bismilah) që ta kishte ushqimin hallall (kështu që) i kapa dorën. Pasha atë në dorën e të Cilit është shpirti im, ishte (dora e) shejtanit (që unë kapa së bashku me dorën e saj)".

96.Trasmetohet nga Muslim nga Ibn Mas'ud që Xhinët e pyetën Rrasulin rreth ushqimit të tyre (ç'qe hallall për xhinët myslimanë) dhe Rrasuli u tha: " Çdo kockë mbi të cilën është përmendur emri i Allahut është ushqim për ju. Sapo të bie në dorën tuaj do të vishet me mish dhe bajgat e kafshëve tona janë ushqim për kafshët tuaja".

97.Trasmetohet nga Muslim dhe Tirmidhi nga Abu Hurreira  që Rrasulilahi  tha:" Ai që bën hile nuk është nga tanët".

98.Trasmetohet nga Tabarani, Ibn Hiban dhe të tjerë nga Ibn Mas’ud  që Rrasulilahi  tha:" Ai që na bën hile nuk është nga tanët. Gënjeshtrat (hilet) dhe mashtrimi janë në zjarr".

99.Trasmetohet nga Bukhari nga Abu Hurreira që Rrasuli tha: " Shenjat e hipokritit janë tre: Kur flet gënjen, kur i besohet tregohet i pandershëm (tradhëton), kur premton e thyen premtimin".

100.Transmetohet nga Selman ibn'Amir, r.a. se Pejgamberi s.a.v.s. ka thënë: "Kur të bëjë iftar ndonjëri prej jush, le ta bëjë këtë me hurmë, sepse ajo është begati (bereqet), nese atë nuk e ka, atëherë me ujë, sepse ai është pastërti". Dhe ka thënë: "Sadaka ndaj të varfërit është një sadaka, kurse ndaj farefisit është sadaka e dyfishtë, sadaka dhe ndihmë".

101.Transmetohet nga Ibni Umeri r.a. se ka thënë: "Unë e kam pasur një grua të cilën e doja, kurse Umeri (babai i tij) e urrente dhe më tha: "Shkurorëzoje!" Unë refuzova. Pastaj Umeri r.a. shkoi te Pejgamberi s.a.v.s. dhe i tregoi për këtë. Pejgamberi s.a.v.s. tha: "Shkurorëzoje!"

102.Transmetohet nga Ebu ed-Derda r.a. që ka thënë se i ka ardhur një njeri dhe i ka thënë: "E kam një grua, kurse nëna ime po më urdhëron që ta shkurorëzoj!? (Ebu ed-Derda) Tha: "E kam dëgjuar të Dërguarin e All-llahut s.a.v.s. duke thënë: "Prindi është dera e mesme e Xhennetit, nëse do, lëshoje (derën), e nëse do, ruaje atë derë".

103.Enes ibn Melik transmeton se Rrasuli tha: "Allahu eshte i kenaqur me robin e Tij kur thote El-hamdulilah kur ha nje kafshate ushqim dhe pi nje gllenke uje"(Muslim).

104.Bukhari dhe Muslim transmetojne nga Ibn Mas'ud se Rrasuli tha: "E verteta te con ne devotshmeri dhe devotshmeria te con ne xhenet. Dikush eshte kembengules ne te folurit e se vertetes derisa te shenohet tek Allahu si besnik. Falsiteti te con ne tejkalim dhe tejkalimi te con ne zjarr. Dikush vazhdon te flase falsitete derisa te shenohet tek Allahu si nje genjeshtar i madh".

105.Transmetohet nga Ebu Hurejre (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se i Dërguari (salallahu alejhi ue selem) në një rast ka thënë: "A e dini se çfarë është gibeti (përgojimi)"? Ata që ishin prezent thanë: "Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri." Ai tha: "Të përmendësh diçka për vëllain tend pët të cilën ai nuk ka dëshirë (e urren) të përmendet." Dikush nga të pranishmit e pyeti: "E nëse kjo që e them për vëllain tim, është një cilësi që ai e ka?" Resulullahu (salallahu alejhi ue selem) tha: "Nëse e thua atë që e ka, atëherë ti e ke përgojuar atë, e nëse e thua atë që nuk e ka, atëherë ti ke shpifur ndaj tij." (Transmeton Muslimi)

106.Kurse Resulullahu (salallahu alejhi ue selem) lidhur me këtë ka thënë: "Njeriu mund të flasë ndonjë fjalë të mirë që e kënaq Allahun, pa ia ditur asaj rëndësinë, por Allahu i Madhëruar e ngre atë në një gradë të lartë, vetëm për atë fjalë. Po ashtu, njeriu mund të flasë ndonjë fjalë të keqe që e zemëron Allahun, pa ia ditur asaj rëndësinë, por Allahu i Madhëruar e hedh atë në vende shumë të ulta të zjarrit të xhehenemit."

107.Frikesojuni Allahut dhe beni vepra te mira
Abu Dharr dhe Muadh ibn Xhebel transmetojne se Rrasuli tha: "Frikesoju Allahut kudo qe te jesh dhe bej vepra te mira pas te keqiave. Te parat i fshijne te dytat dhe silluni drejt me njerezit". (Tirmidhi)

108.Nese Allahu te jep jete te gjate shfrytezoje ate.
Abdullah ibn Busr el-Aslami tha se Rrasuli tha: "Me i miri i njerezve eshte ai qe Allahu i ka dhene jete te gjate dhe sjellja e tij eshte e mire" (Tirmidhi).

109.Mos konsidero asnje veper te mire si te vogel
Abu Dharr transmeton se Rrasuli tha: "Mos e merrni si te vogel asnje veper te mire, (mos merr si te vogel) as te takosh vellain tend me fytyre te qeshur" (Muslim).

110.Kujdes, ruhuni nga padrejtesia, shtypja dhe korrnaceria.
Xhabiri transmeton se Rrasuli tha: " Kujdes, ruhuni nga padrejtesia ngase shtypja do te jete erresire ne Diten e Ringjalljes. Dhe kujdes, ruhuni nga korrnaceria ngase i shkaterroi ata para jush, i nxiti ata te derdhin gjak dhe te trajtojne haramin si hallall" (Muslim).

111.Duajini ata qe plotesojne urdherat e Allahut edhe nese nuk jeni si ata.
Ibn Mas'ud transmeton se nje burre erdhi tek Rrasuli dhe tha: "O i Derguari i Allahut! Cmendon per disa njerez qe i duan disa njerez por as qe nuk u afrohet pozites se tyre? Ai iu pergjigj: Secili do te jete me ata qe do"(Bukhari dhe Muslim).

112.Kush mundet qe te mos e le nje grusht gjak ta ndaje ate nga xheneti, le ta derdhe ate.
Bukhari transmeton nga Tarif Ebi Tamimah: "Une pashe Safwan, Jundub dhe shoket e safwanit ndersa Jundub po keshillonte. Ata e pyeten: A ke degjuar dicka nga Rrasulilahi? Jundubi u pergjigj: E degjova ate te thote, kush ben nje veper te mire per tu dukur, Allahu do ia nxjerre njetin ne shesh diten e Ringjalljes. Ata i thane na keshillo: Jundub tha: Gjeja e pare ne trupin e njeriut qe duhet pastruar eshte barku prandaj kush mundet te haje vetem ushqim te mire (hallall) le te veproje kete dhe kush mundet qe te mos le qe nje grusht gjak ta ndaje ate nga xheneti le ta derdhe ate. (Kush mundet te luftoje dhe te vdese shehid, le ta beje kete)".

113.Pendimi
Enes ibën Maliku transmeton se Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "Allahu gëzohet më tepër kur robi i Tij pendohet se sa ndonjëri prej jush nëse do të kishte qenë në një shkretëtirë të madhe me devenë e tij, e ajo papritmas humbet, e mbi të ka patur të ngarkuar ushimin dhe pijen e tij. (pasi që e kërkon) humbë shpresat se mund ta gjej, shkon dhe shtrihet nën hijen e një druri. Pasi që humbë shpresat, duke pushuar, papritmas sheh devenë që është kthyer pranë tij. E kapë atë për kapistrin e saj dhe nga gëzimi i madh thotë: o Allahu im, Ti je robi im kurse unë jam zoti yt, gabon për shkak gëzimit të madh." (Buhariu dhe Muslimi)

114.Ndalimi i te menduarit keq për tjerët
Ebu Hurejrja [radijallahu anhu] transmeton se Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "ruhuni nga supozimi sepse supozimi është fjala më e rrejshme. Mos hulumtoni as mos përgjoni të metat mes jush, mos keni zili, mos ia ktheni shpinën njëri tjetrit, mos urreni njëri tjetrin por bëhuni robër të Allahut të vëllazëruar." (Buhariu dhe Muslimi)

115.Ndalimi i mendjemadhesise
Abdullah ibën Mes’udi [radijallahu anhu] transmeton se Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "nuk hyn në Xhennet ai që në zemrën e tij ka sa një grimcë mendjemadhësie. Një njeri tha: ndonjëri dëshiron që rrobet e tij dhe këpucët e tij të jenë të bukura. Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] tha: Allahu është i bukur dhe e don bukurinë kurse mendjedhamësia është mospranimi i të vërtetës dhe nënçmimi i njerëzve." (Muslimi)

116.Kujdesi nga zemerimi
Ebu Hurejrja [radijallahu anhu] transmeton se Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "nuk është i fuqishëm ai që ka fuqi trupore, i fuqishëm është ai që frenon veten kur zemërohet" (Buhariu dhe Muslimi)

117.Ndalimi i bartjes se fjaleve (nemimes)
Hudhejfeja [radijallahu anhu] thotë: kam dëgjuar Pejgamberin [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] duke thënë: bartësi i fjalëve nuk hyn në xhennet." (Muslimi) Kurse ne transmetimin e Buhariut qëndron "ai i cili fshehurazi i ndëgjon fjalët pastaj i bartë ato nuk hyn në xhennet"

118.Ndalimi i gënjeshtrës
Abdullah ibën Amër ibën Asi [radijall-llahu anhu] trasnmeton se Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë: "katër cilësi kush i ka është hipokrit i pastër, e kush e ka vetëm një cilësi ai ka një cilësi të hipokrizisë derisa të braktisë atë: kur t’i lihet një gjë në besë e tradhëton, kur flet gënjen, kur premton mashtron dhe kur kacafytet pëlcet." (Buhariu dhe Muslimi)

119.Uthman ibn Affan r.a. thote se i Derguari i Allahut ka thene:
"Me i miri prej jush eshte kush meson Kur'an dhe kush ia meson ate dikujt." (Transmeton Tirmidhiu)

120.Ibn Umer ibnul Hattabi r.a. tregon se Pejgamberi s.a.u.s. ka thene:
"Nuk ka xhelozi, pervecse ne dy veta: Njeriut te cilit Allahu ia ka dhene Kur'anin dhe ai eshte me te dite e nate dhe njeriut te cilit Allahu i ka dhene pasuri dhe ai ate e harxhon nate e dite ne bamiresi." (Muttefekun alejhi)

121.Ebu Umamete r.a. thote se e kam degjuar te Derguarin e Allahut duke thene
"Lexojeni Kur'anin, vertet ai do te ndermjetesoje diten e gjykimit per te zotet e vet." (Transmeton Muslimi)

122.Muhamedi a.s. ka thene:
"Pasha Ate qe ka ne dore shpirtin tim, do te urdheroni per te mire dhe do te ndaloni nga e keqja ose perndryshe Allahu do te dergoje mbi juve denim, pastaj do t'i luteni Atij dhe nuk do t'ju pergjigjet." (Tirmidhiu)

123.Nga Ebu Abbas Abdullah Ibn Abbasi, radiall-llahu anhuma, transmetohet se ka thene: "Nje dite kam qene me te Derguarin e Allahut (saus), dhe me tha:
"O djalosh, do t'i mesoj disa fjale: Kije ndermend Allahun, Allahu do te te ruaje ty. Kije ndermend Allahun, do ta gjesh para teje. Kur te kerkosh, kerko prej Allahut. Nese kerkon ndihme, kerkoje prej Allahut. Dije se sikur tere populli te tubohej qe te te ndihmoje ne dicka, nuk do te te ndihmonin, pervec ate cka te ka caktuar Allahu. E nese do te tuboheshin qe ne dic te te bejne dem, nuk do te te demtonin, pervec ne ate cka Allahu tashme te ka caktuar. Jane ngritur lart pendat dhe jane thare faqet (dmth cdo gje eshte caktuar e mbaruar)." (Tirmidhiu)

124.Nga Ebi Dheri El-Gafaranij (Allahu qofte i kenaqur me te) thote: "Me ka urdheruar Shoku i zemres (alejhi es-salatu ve es-selamu) per shtate gjera:
1- me urdheroi te dua te varferit dhe te rri afer tyre;
2- te shikoj tek ai qe eshte poshte meje dhe mos te shikoj tek ai i cili eshte siper meje;
3- te permisoj lidhjet farefisnore edhe nese ata (njerezit) ftohen;
4- te mos pyes (kerkoj) askend per asgje;
5- te them te verteten edhe nese eshte e hidhur;
6- te mos i kem friken qortimit per hir te Allahut;
7- te shtoj thenien (La haule ve la kuete ila bilah - Nuk ka as ndryshim dhe as force pa Allahun), sepse keto fjale jane nga thesaret poshte Arshit, Froni i Allahut. Krijesa me e madhe e Tij poshte Arshit eshte Xheneti el-firdeus.
(Transmeton Ahmedi dhe Ibn Hibaan. Hadithi eshte i mire)

125.Profeti SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thënë: "Lapsi është ngritur për tre persona: Personi që është fjetur derisa të zgjohet, fëmija derisa të arrijë moshën e pjekurisë dhe personi i çmendur derisa të shërohet"
Transmeton: Ahmedi (24173, 24182, 24590), Sunen Ebu Davud (4398), Sunen Nesai (3432), Ibn Maxheh (2041), Darimiu (2/171), Ibn Hibani (1496), Ibn Xharudi (fq. 77), Hakimi (2/59), Ebu Jala dhe thotë Hakimi se hadithi është i vërtet sipas kushteve të Imam Muslimit, të njëjtën fjalë e thotë edhe Imam Dhehebiu gjithashtu edhe Albani.

126.Prej Ebu Hurejres (radiallahu anhu) i cili tha se i Dërguari i Allahut (SalAll-llahu Alejhi ve Selem) ka thënë:
"Vërtet, Allahu është i butë dhe e do butësinë, dhe ka bërë që me butësi të arrihet ajo që s’mund të arrihet me ashpërsi."
Transmeton: Ibn Maxhe (nr. 3688) dhe Ibn Hibani (nr. 549)

127.Transmeton Adi Ibn Hatim se Profeti SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thënë: "Nuk ka asnjë prej jush veçse Allahu do t’i flasë ne Diten e Gjykimit, pa patur ndërmjet Tij e atij [robit] asnjë ndërmjetes, përkthyes. Ai do të shikojë në të djathtë e nuk do të shohë veçse çfarë ka pergatitur [veprat e tija], e do të shikojë në të majtë e nuk do të shohë veçse çfarë ka përgatitur [veprat e tija], dhe do të shikojë përpara e do të shohë Xhehennemin përpara tij. Kështu, kush mundet ta shpëtojë fytyren e tij prej zjarrit, qoftë edhe me gjysëm hurme, le ta bëjë këtë." Transmeton: Buhariu nr. 1413, 3595, 6539, 7443 dhe 7512, Muslimi nr. 1016, Tirmidhiu nr. 2415, Ibni Maxhe nr. 1843, Ahmedi 4/256-377, dhe të tjerët.

128.Ebu Seid Huderiu dhe Ebu Hurejre (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) transmetojnë se e kanë dëgjuar Resulullahun (salallahu alejhi ue selem) të ketë thënë: "Nuk goditet besimtari me ndonjë vuajtje, shqetësim, sëmundje dhe pikëllim, derisa edhe nëse ndonjë brengë e brengosë e që Allahu me të mos t’ia shlyejë me të mëkatet". Shënon Muslimi.

129.Transmetohet nga Ebu Hurejre (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se Muhamedi (salallahu alejhi ue selem) ka thënë: "Femrën e martojnë për katër arsye: pasurinë që ka, pozitën e saj, bukurinë dhe fenë (devotshmërinë) e saj. Zgjidhe atë që është fetare të lumshin duart!" Shënon Buhariu dhe Muslimi.

                                                                                 Kërkimi i ndihmës me namaz

                                                

Allahun e falënderoj, paqja dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të Dërguarin e Allahut. Gjendja e umetit na imponon që t’ju përkujtojmë me disa gjëra që u bëjnë dobi myslimanëve, me disa shkaqe fetare, që ndihmojnë në ndryshimin e situatës duke i larguar pasojat e këqija e musibeteve me të cilat ballafaqohen.

Këto faktorë fetarë mund të përdoren nga çdokush, për ta ndihmuar vetveten dhe umetin, derisa shumë faktorë tjerë material nuk janë në dispozicion të shumicës së myslimanëve. Namazi është prej shkaqeve më të dalluara fetare për lehtësimin e vështirësive dhe pengimin e sprovave.sabah-namazi-fotograf

Të dërguarit dhe të devotshmit ishin në dijeni të plotë për pozitën e lartë që e ka namazi në mesin e adhurimeve të tjera. Për këtë shkak në situatat e vështira të sprovave ata prehjen e tyre i gjenin në namaz. Suhejbi, radijallahu anhu, tregon: I Dërguari i Allahut, sal-lallahu alejhi ue selem, pas faljes së namazit i pëshpëriste disa fjalë që nuk i kuptonim... prej atyre fjalëve ishte edhe këshilla: Ata (dmth. Pejgamberët) kërkonin prehje në namaz. (Ahmedi dhe Ibën Hibbani sipas vlerësimit të Albanit hadithi është i saktë dhe i plotëson kushtet e imamëve Buhariu dhe Muslimi)

 

Imam Ahmedi në Musnedin e tij e transmeton hadithin e Aliut, radijallahu anhu: Në natën e Bedrit gjithë ishim në gjumë përveç Pejgamberit, sal-allahu alejhi ue selem, i cili natën e kaloi, nën një dru, duke qarë dhe duke u falur. (Ahmedi, Ibën Hibbani dhe Ibën Huzejme sipas vlerësimit të Albanit transmetimi është i saktë)

Namazi dhe lutja janë përmendur edhe në çastet e ballafaqimit të dy taborëve. Ibën Mes’udi, radijallahu anhu, rrëfen: Në ditën e Bedrit i Dërguari i Allahut, sal-lallahu alejhi ue selem, u falë dhe nuk kamë parë askënd të lutet aq shumë sa i dërguari i Allahut. Lutej duke thënë: O Allah ma jep atë që ma premtove.

Ummu Seleme, radijallahu anha, rrëfen: I Dërguari i Allahut, sal-lallahu alejhi ue selem, u zgjua natën dhe tha: I lartësuar qoftë Allahu, sa sprova kanë zbritur sonte dhe sa thesare janë hapur. Zgjoni banoret e dhomave (që të falen), sepse shumë të veshura në dynja do të janë të zhveshura në ahiret. (Buhari)

Në një transmetim tjetër është përmendur qartë shtojca që të falen. Ibën Haxheri duke e komentuar hadithin thotë: Është i preferuar përshpejtimi me namaz, në momentin e frikës prej së keqes. Allahu, subhanehu ue te’ala thotë: “Kërkoni ndihmën e Allahut me durim e me namaz! Kjo është njëmend e vështirë, përveçse për të devotshmit.” (El Bekare, 45) Kur i Dërguari i Allahut, sal-lallahu alejhi ue selem, preokupohej me ndonjë çështje prehje kërkonte me namaz dhe i urdhëronte, me namaz, ata që shihnin ëndërr të keqe. (Fet’hul Bari, 1/211)

Çështjen e namazit pas ëndrrës së keqe e ka përmendur qartë imam Muslimi në hadithin, që prej të Dërguarit të Allahut e përcjell Ebu Hurejre, radijallahu anhu, teksti i të cilish është: Nëse dikush prej juve sheh (në ëndërr) diçka që urren le të çohet dhe le të falet.

Abdullah ibën Nadri tregon, me ka treguar i ati se në kohën e Enesit, radijallahu anhu, kishte ndodh errësimi i qiellit. Njerëzit kishin shkuar te Enesi dhe e kanë pyetur: A ndodhte kjo në kohën e të Dërguarit të Allahut, sal-lallahu alejhi ue selem? Tha: Allahu na ruajt, kur forcohej fryrja e erës  shpejtonim në xhami për tu fal, duke u frikuar se mos ka filluar kiameti. (Hakimi në Mustedrekun e tij)

Alkameja, Allahu e mëshiroftë thoshte: Kur të frikoheni nga ndonjë gjë që e shihni në horizontin e qiellit shpejtoni në namaz. (Ibën Ebi Shejbe në Musannef)

Ibën Abbasit, radijallahu anhuma, i erdhi lajmi për vdekjen e vëllait duke qenë në udhëtim. U ndal në skaj të udhës, zbriti dhe i fali dy regate dhe pastaj u kthye te deveja duke thënë: Kërkoni ndihmën e Allahut me durim e me namaz!

Namazi, duaja dhe gjithashtu leximi i Kuranit janë prej gjëra me të dobishme që ndihmojnë që njeriu të jetë stabil gjatë sprovave. Rezultati i këtyre adhurimeve është frika, kthimi tek Allahu dhe afrimi pranë Tij. Kështu njeriu e fiton mbrojtjen hyjnore që u është premtuar besimtarëve. Ky është edhe me adhurimet tjera si lëmosha, zekati, agjërimi, haxhillëku, umreja...

Nuk ka dështim më të madh se sa të angazhohet njeriu me diçka tjetër përveç adhurimit dhe e anashkalon kërkimin e ndihmës prej Allahut me namaz. Të dështuar janë edhe ata që kohë të gjatë kalojnë duke e përcjellë situatën e muslimanëve, pastaj fillojnë dhe kritikojnë ata që nuk ndihmojnë përmirësimin e gjendjes duke i akuzuar fillimisht dijetarët. Të tillët duke mos lëvizur aspak në drejtim të përmirësimit në njërën dorë e kanë telekomandën ndërsa në dorën tjetër filxhanin e kafesë, e gojën e kanë plotë mallkim!

Përktheu: Talha Kurtishi

                              Komentimi i fjalëve: ”Kur kërkon (lutesh) - kërko nga Allahu!”

                                       

Pejgamberi, salallahu alejhi ve selem, ka thënë: ”Njeriu pandërprerë do të kërkoj nga njerëzit edhe pse është i pavarur nga kërkesa, derisa nuk do të vije në ditën e Kiametit, e në fytyrë nuk do të ketë asnjë copëz të mishit.” (Muslimi)

 

 

Urdhërohemi që të kërkojmë vetëm nga Allahu, dhe ndalohet që të kërkojmë nga të tjerët, nga krijesat.kuran-i-kerim-sureleri

 

Allahu i lartë urdhëron që Atë ta lutim dhe nga Ai të kërkojmë.” All-llahut kërkoni nga të mirat e Tij. (En-Nisa.32)

 

Tirmidhiu nga Ibn Mesudi, radijAllahu anhu, shënon fjalët e Pejgamberit, salallahu alejhi ve selem: ”Luteni Allahun (që të ju jap) nga mirësitë e Tij, sepse Allahu, me të vërtet, donë që të kërkoni nga Ai!” (Et-Tirmidhiu, Ibn Adijji, Et-Tabarani)

 

Tirmidhiu, gjithashtu shënon hadithin, nga Ebu Hurejra, radijAllahu anhu, shënon transmetimin mer’fu: ”Kush nuk kërkon nga Allahu, Ai në të është i hidhëruar!” (Et-Tirmidhiu, Buhariu, Ahmedi, Ibn Ebu Shejbe, Ibn Maxhe)

 

Tirmidhiu shënon edhe hadithin:”Secili nga ju të gjitha kërkesat e tija le t'ia drejtoj Zotit të tij, derisa edhe për lidhësen që i këputet nga sandalja e tij!” (Et-Tirmidhiu, Ibn Habbani, Ibn es-Sunni)

 

Në këtë domethënie ka hadithe të shumta, sikurse edhe hadithe të vërteta sipas asaj, ndalimi i kërkimit nga dikush tjetër përveç Allahut.

 

Pejgamberi, salallahu alejhi ve selem, ka thënë: ”Njeriu pandërprerë do të kërkoj nga njerëzit edhe pse është i pavarur nga kërkesa, derisa nuk do të vije në ditën e Kiametit, e në fytyrë nuk do të ketë asnjë copë të mishit.” (Muslimi)

 

Një grup i sahabëve i kanë dhënë besën (bejat) Pejgmaberit, salallahu alejhi ve selem, se nuk do të kërkojnë nga njerëzit asgjë (Muslimi), kështu që kur ndonjërit prej tyre i binte kamxhiku apo frenjat për deve, nuk kërkonin nga askush që t’ia jap. Në mesin e tyre ishte Ebu Beke es-Siddiki, Ebu Dherr, Sevbani

 

Dije se kërkimi vetëm nga Allahu i Lartësuar, dhe jo nga krijesat tjera, është konfirmuar me sheriat dhe me arsye, edhe atë në disa aspekte:

 

- Kërkimi sjell me vete sakrifikimin pamjes së vetë dhe poshtërimin e atij që kërkon. Ndërsa këtë nuk e meriton askush përveç Allahut, vetëm Atij duhet ti përulesh me ibadet dhe me kërkesë, ndërsa kjo është një nga shenjat e dashurisë së sinqertë.

 

Jusuf ibn Husejni është pyetur për ç’farë arsye të dashuruarit në Allah aq shumë përulen në dashurin e tyre, e u përgjigj me vargje:

 

Përulshmëria e djaloshit në dashuri është nder

 

Nënshtrueshmëria personit të dashur, për të, është e merituar

 

Shprehja e këtillë e përkulshmërisë dhe dashurisë, lejohet vetëm për Allahun, i Vetmi Ai është Meritor. Ky është edhe thelbi i robërimit dhe adhurimit (e ibadetit) i cili i takon vetëm Zotit të Vërtet.

 

Imam Ahmedi kështu i drejtohej Allahut në duatë e tij:

 

“O Zoti imë, ashtu siç ma ke ruajtur fytyrën time që mos ti bie në sexhde dikujt tjetër përveç Teje, pra ma ruajë atë që mos të kërkoj nga askush tjetër përveç prej Teje.”

 

Ebdul-Hajr el-Ekti ka treguar: ”Kam banuar vetëm një vit në Mekke. Njëherë më kaploi varfëria dhe nevoja e madhe. Kurdo që kam pas ndërmend të dal që të kërkoj ndihmë, e dëgjofsha një zë i cili më drejtohej: “A me fytyrën me të cilën më bënë Mua sexhde do të poshtërohesh para tjerëve.”

 

Për këtë shkak, tek ai që i bëhet shprehi të kërkoj ndihmë pa ndonjë shkak të arsyetueshëm, në ditën e Gjykimit, do të dal me fytyrë pa mish, siç konfirmohet në vëllimin e Buhariut dhe Muslimit. Sepse një njeri i tillë me veprat e tij në dynja nga fytyra e tij e ka hequr bukurin fizike dhe shkëlqimin ashtu siç nga ai hiqet mishi dhe mbeten vetëm eshtrat, ndërsa do të hiqet edhe bukuria e brendshme dhe shkëlqimi, andaj ai njeri i tillë para Allahut nuk do të ketë pozitë.

 

- Kërkimi nga Allahu është dëshmi e robërimit të vërtet, sepse në këtë është pajtueshmëri e qartë para Zotit, dhe pranimin e fuqisë së Tij që t’ia largoj vështirësinë.

 

Derisa kërkesa nga krijesat është zullum, pasi që krijesat nuk kanë mundësi që as vetes ndonjë dobi t’ia sjellin e as nga vetja ndonjë dëm ta largojnë, e si munden atëherë dikujt tjetër atë t’ia bëjnë?! Ta lusësh krijesën për diçka, do të thotë ta vësh në pozitë të Atij i cili ka fuqi, ndërsa ajo (krijesa) nuk ka fuqi.

 

Domethënie të njëjtë e konfirmojnë edhe hadithet - Kudsi të cilin e transmeton Ebu Dherri, radijAllahu anhu, në të cilin Pejgamberi, salalllahu alejhi ve selem, ka thënë se i Larti ka thënë: O robët e Mi! Sikur i pari nga ju dhe i fundit nga ju dhe njerëzit nga ju dhe xhinët nga ju të ngriteshi (qëndroni) në një vend dhe dëshirat dhe lutjet Mua të m'i drejtoni, dhe Unë t'i përgjigjesha lutjes së çdonjërit, kjo nuk do ta mungonte atë që kam Unë as aq sa që e mungon gjilpëra kur ngulitet në det.” (Muslimi)

 

 

Tirmidhiu dhe të tjerët transmetojnë thënien edhe më shumë nga ky hadith-kudsi: “Sepse Unë jam Bujar, Fisnik, bëjë atë ç’farë Unë dëshiroj! Dhënia Ime janë fjalët, dënimi imë janë fjalët, kur dëshiroj diçka vetëm i them “Bëhu” dhe ajo bëhet.”(Ahmedi, Et-Tirmidhiu, Ibn Maxhe)

 

E si mundet njeriu të kërkoj nga i varuri dhe i pafuqishmi, e ta lërë të Pavarurin dhe të Fuqishmin?! Kjo me të vërtet është shumë e çuditshme.

 

Dikush nga selefët e mëhershëm ka thënë: “Unë turpërohem që të kërkoj diçka të dynjasë nga Allahu i Cili është Pronar i asaj (dynjasë), e si atëherë të kërkoj nga ai i cili nuk është pronar i saj, nga krijesat.”

 

Njëri nga të parët e devotshëm transmeton se ka lexuar në njërën nga librat e shpallura më parë në të cilin Allahu i Lartësuar ka shpallur (domethënia e përkthimit):

 

“A në vështirësi mund të ketë shpresë në dikën tjetër përveç Meje?! Vështirësitë janë në dorën Time, Unë jam i Gjalli, i Përhershmi! A me shpresë në orët e mëngjesit, mundet të troket në dyert e dikujt tjetër përveç në të Miat?! Ndërsa në Dorën Time janë çelësat e të gjitha dënimeve. Dyert e mia i janë hapur atij i cili nga Unë kërkon kur nevoja e godet, apo i cili në mëshirën Time shpreson kur të gjitha shpresat tjera i ka humbur.

 

Cili është ai i cili ka trokitur në dyert e Mija e Unë nuk ja kam hapur?! Tek Unë janë shpresa e fundit e si atëherë shpresa mundet të këputet?! A Unë jam jo Bujar, e robi imë po më sheh si të tillë (tahmaqar)?! A nuk më takojnë Mua edhe dynjaja edhe Ahireti, edhe fisnikëria dhe mirësia?! E ç’farë i ndal atëherë ata që shpresojnë që të shpresojnë në Mua?! Sikur të ishin mbledhur banorët e qiellit dhe Tokës, dhe secilit ti jap aq sa u kam dhënë të gjithëve, edhe sikur secilit t’ia kisha realizuar shpresën, kjo nuk do ta kishte pakësuar nga prona Ime as sa një fije! Si ka mundësi që të zhduket një mbretëri të cilën Unë e mbajë?! Dhe qofshin larg ata që kanë humbur shpresën në mëshirën Time?! Dhe qofshin larg ata që ndaj Meje bëjnë mëkate dhe të cilët nguten që ta bëjnë atë që Unë e kam ndaluar!”

 

- Allahu me të vërtet donë që nga Ai të kërkohet, ndërsa hidhërohet në ata që nuk e bëjnë këtë. Ai i Larti dëshiron nga robërit e Tij që të përmallohen për Të, ta lusin Atë dhe nga Ai të kërkojnë, që Duatë t’ia drejtojnë Atij dhe para Tij të jenë të nënshtruar. Ai i donë ata që janë të qëndrueshëm (të paluhatshëm) në drejtimin e lutjeve (duave).

 

Krijesave në përgjithësi u vije rëndë kur dikush nga ata kërkon, për shkak të varfërisë apo dobësisë së tyre.

 

Ibn Semmaku ka treguar: “Mos kërko nga ai që ikë nga ti, por kërko nga Ai i Cili të ka urdhëruar që nga Ai të kërkosh.”

 

Ibn Attahiji ka recituar:

 

Allahu hidhërohet kur nga Ai nuk kërkon

 

Derisa njeriu hidhërohet, kur nga ai kërkon

 

Andaj vetëm nga Ai duhet të kërkojnë

 

Mirësia e Tij do ti përfshijë të gjithë

 

Allahu i Lartë i thërret robërit e Tij që të kërkojnë nga Ai, dhe çdo natë thërret: “A ka kush që kërkon diçka e që ti jap?! A ka dikush që të më lutet e ti përgjigjem?!

 

Allahu i Lartësuar thotë (në përkthimin e domethënies): “E kur robët e Mi të pyesin ty për Mua, Unë jam afër, i përgjigjem lutjes kur lutësi më lutet, pra për të qenë ata drejt të udhëzuar, le të më përgjigjen ata Mua dhe le të më besojnë Mua.”(El-Bekare,186) Pra në çfarëdo kohe qoftë ajo që robi kërkon, Ai dëgjon, është afër, përgjigjet, mes atyre nuk ka as perde e as derë. Derisa njerëzit ndërtojnë mure dhe porta, dhe të arrish deri ta ata në shumicën e rasteve është shumë vështir.

 

Talusi e ka këshilluar Ataan me fjalët: “Ke kujdes që ta lutësh për nevojat tua atë i cili para teje ta ka mbyllur portën dhe ti ka mbyllur dyert me çelësa dhe ka vendos roje! Drejtoju Atij dyert e të Cilit janë të hapura deri në ditën e Gjykimit! Të ka urdhëruar që Ta lutësh, dhe të ka premtuar se do të përgjigjet.”

 

Vehb bin Munebbeh i tha një dijetari: “Po shkon te udhëheqësit, ndërsa bijtë e tyre e mbajnë diturin tënde?! Mjeri ti, shkon te ata të cilët para teje ti mbyllin dyert, të paraqitet se ata vetë janë nevojtarë, dhe nga ti pasurinë tyre e fshehin. E braktis Atë i Cili dyert e Veta edhe natën edhe ditën ti ka hap, dhe i Cili pasurin e Vete ta tregon, dhe ty të thotë:

 

“Më thirrni Mua, Unë ju përgjigjem!” (Gafir,60)

 

Majmun bin Mihrani, kur i pa një grup të madh njerëzish të mbledhur para dyerve të një veziri - ministri, tha: “Kush ka nevojë për tek udhëheqësi, para tij shumë dyer janë mbyllur, ndërsa dyert e Mëshiruesit janë gjerësisht të hapura. Le të shkon në xhami dhe ti fal dy reqate, dhe le të kërkon çfarëdo që i nevojitet.”

 

Bekr el-Muzeni do të fliste: “O njeri, kush ka sikur ti?! Kur dëshiron shkon dhe pastrohesh, e pastaj me Rabbin tënd bisedon. Nuk ka as perde, as përkthyes.”

 

Në këtë domethënie ka thënë:

 

Thuaj atyre që nëpër shtëpi janë mbyllur

 

Prej lypësit që të fshihen

 

Nëse rojet e ndalojnë në takimin me ju

 

Para dyerve të Allahut roje nuk ka

 

Janë ndërtuar kopshtet e mbretërve

 

Kopsht pa mure janë portat e Allahut

 

Ibn Ebid Dunja shënon hadithin nga Ebu Ubejde bin Abdillah bin Mesudi në të cilin qëndron se një njeri ka ardhur te Pejgamberi, salallahu alejhi ve selem, dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, disa njerëz nga një fis më kanë sulmuar dhe ma kanë marrë djalin dhe më kanë vjedhur devetë. Dhe i tha Pejgamberi, salallahu alejhi ve selem: “Farefisi i Muhammedit i ka kaq dhe kaq anëtar, nuk kanë as të kafshojnë e as ushqim. Njeriu ju drejtua Allahut me lutje, dhe kur u kthye në shtëpi e pyeti gruaja: “Ç’farë të tha”, e ai i tregoi. Ajo për këtë tha: “Po, as nuk qenka përgjigjur e as që të ka bërë të kënaqur. Megjithatë, nuk kaloi shumë kohë, dhe Allahu ia ktheu djalin dhe devetë më shumë se që i kishte humbur.

 

Pastaj erdhi Pejgamberi, salallahu alejhi ve selem, dhe e lajmëroi për të gjitha. I Dërguari, salallahu alejhi ve selem, u ngjit në minber, ju falënderua Allahut dhe i urdhëroi njerëzit që të kërkojnë nga Allahu dhe Atë ta kenë frikë, dhe pastaj e lexoi ajetin:

 

“ E kush ka frikë Allahun, Ai i hap rrugë, dhe e furnizon atë prej nga nuk e kujton fare.” (Et-Talak,2-3)

 

Një njeri kërkoi nga Sabit el-Bennaniji që të jetë avokat tek gjyqtari (kadja) për zgjedhjen e një problemi. Sabiti u nis me të, dhe nuk kalonte para asnjë xhamie e të mos ndalej që të falet dhe duke bërë dua. Dhe menjëherë si u ulë në zyrën e kadis u ngrit që të dal, për të cilën njeriu u murr vesh. Sabiti i tha: “Ne e lëmë që Allahu të gjykoj në rastin tënd, andaj nuk kemi nevojë për kadi.”

 

Ishak bin Ubbad el-Bvasri njëherë në ëndërr e dëgjoi një zë i cili e urdhëroi: “Ndihmoje nevojtarin!” U zgjua dhe pyeti nëpër fqinjë se mos është dikush që ka nevojë për diçka, për të cilën iu përgjigjen se nuk dinë. Pastaj prapë fjeti dhe në ëndërr i erdhi i njëjti zë, ndërsa herën e tretë iu drejtua me fjalët: “Si ke mundësi të flesh e nuk e ke ndihmuar nevojtarin”. Pastaj u ngrit, i morri 300 dërhem, e shaloj mushkën e tij dhe u nis drejt Basres. U ndal para xhamisë para së cilës bëhej falja e xhenazeve. Hyri në xhami dhe e pa një njeri në namaz. Kur e vërejti, njëherë pak u tërhoq, e pastaj iu afrua duke i thënë “O rob i Allahut, a në këtë kohë. Në këtë vend. Cila është nevoja jote” Njeriu iu përgjigj “Unë jam një njeri që kam pasur kokën e pasurisë prej 100 dërhemëve, dhe ato shkuan nga duart e mia, ndërsa kam borxh prej 200 dërhemëve.”

 

Ishaku i nxori të hollat dhe i tha “Këtu i ke 300 dërhem, merri ! ”Ishaku e pyeti: “A e din ti kush jam unë “Jo“ u përgjigj njeriu. “Unë jam Ishak bin Ubadi, pra kur do që të biesh në vështirësi, eja tek unë, shtëpia ime gjendet në këtë dhe në këtë vend! ”Njeriu për këtë i tha: “Allahu të mëshiroftë! Kur bie në vështirësi i drejtohem Atij i Cili në këto orë të ka nxjerr nga shtëpia, andaj edhe erdhe tek unë.”

 

Abdur-Rahman bin Zejd bin Eslemi tregon: “Një mëngjes nëna i tha babait tim: “Pasha Allahun në shtëpinë tënde nuk ka asgjë për të ngrënë! ”Babai u ngrit, mori abdes, u veshë dhe u vendos që të fal namaz. Nëna u kthye nga unë e me tha: “Babai yt përveç kësaj (namazit) nuk do të ndërmerr asgjë tjetër, andaj dil ti. ”Pasi që dola nga shtëpia më ra ndërmend një mik i yni i cili shiste hurme, andaj shkova te ai në treg. Kur më pa më thirri dhe më dërgoi në shtëpinë e tij duke më dhënë për të ngrënë. Pastaj e nxori një qese me 30 ari, e unë asnjë fjalë nuk i kisha thënë për gjendjen tonë. Më tha: “Dërgoi selam babait tënd dhe thuaj se e kam bërë ortak në dyqanin tim, e kjo është pjesa e tij”

 

Shekik el-Belhi njëherë u ulë në shtëpinë e tij kur iu drejtua gruaja: “A i sheh fëmijët se sa të uirtur janë! Nuk të lejohet që ti mundosh përtej mundësisë së tyre!” Pastaj u ngrit, pasi mori abdes iu kujtua njeriu i cili ishte betuar në Allahun që ti drejtohej kur do që ka nevojë dhe mos ta fsheh prej tij. Dhe kur doli nga shtëpia kaloi para xhamisë dhe ju kujtuan fjalët e Ebu Xhaferit: “Kush do që të ketë nevojë te ndonjë krijesë për zgjidhjen e saj më parë ti drejtohet Allahut të Lartë. ”Hyri në xhami dhe i fali dy reqate. Dhe kur e përfundoi et-Tehijjatin e zuri  një gjumë dhe në një ëndërr në të cilën dëgjoi “O Shekik, a njerëzit po i udhëzon për tek Allahu ndërsa vetë po e harron.” U zgjua dhe erdhi në përfundim se kjo ishte vërejtje nga Zoti i tij. Nuk doli nga xhamia derisa nuk e fali edhe namazin e vitrit, dhe pastaj u drejtua drejt shtëpisë së tij. Para shtëpisë së vetë e gjeti atë për të cilin mendonte ti drejtohej më parë. Allahu e kishte nisur dhe njeriu i kishte sjell familjes së tij aq sa kishte pas nevojë.

 

Ibrahim bin Edhemi doli me vëllezërit e tij në betejë. Vendosën që së bashku ti paguajnë harxhimet andaj secili prej tyre e ndau nga një (monedhë) ari.

 

Pasi që Ibrahimi nuk kishte të holla mendoj që nga cili ti huazoj. Në atë mendim filloi të qaj dhe i tha vetes: “O, turp! Kërkoj nga robërit, ndërsa e lë Zotin e tyre. I Cili do të më pyet: “Cili ka pasur përparësi që nga ai të kërkosh, Unë apo robi! Mori abdes, bëri njet dhe në sexhde u lut: “O Zoti imë. Ti e dinë çfarë rrjedh nga unë. Kjo është për shkak të gabimeve dhe mosdituris time. Nëse më dënon, ajo edhe më takon, e nëse më fal, ajo Ty të takon. Ti e din nevojën time, andaj me mëshirën Tënde zgjedhe.” Pastaj e ngriti kokën dhe para vetes i pa 400 (monedha) ari! E morri një (monedhë) ari dhe shkoi.

 

Asbeg ibn Zejdi tregon: “Mbeta vetëm me familjen time tri ditë pa ushqim. Vajza ime e vogël mu ankua: “O babushi im, jam e uritur!” Shkova në vendin ku marrin abdes në xhami, morra abdes dhe i fala dy reqate. Në fund e thash duan me të cilën isha inspiruar: “O Zoti im, më hap nga Ti nafakën. Mos lejo që askush për shkak të nafakës sime të lodhet. E Ti për këtë në ahiret mos më qorto, me mëshirën Tënde, o më i Mëshirshmi. Kur u ktheva në shtëpi, më priti vajza më e madhe me fjalët: “Baba, tani sa ishte axha dhe na e la këtë qese me argjend. Me të ishin dy hamalla, njëri na solli miell e tjetri nga të gjitha që ishin në treg. Dhe tha: Dërgoj selame vëllait tim dhe thuaj: Kurdo që biesh në vështirësi, le të lutet me atë duan dhe do ti pranohet!” Asbegi tregon: “Pasha Allahun, unë nuk kam pasur vëlla, as që e di kush ka qenë ai! Megjithatë, Allahu është i Gjithëfuqishmi!

 

Hakem bin Musa rrëfen: “Një mëngjes më tha gruaja: “Nuk kemi as bukë e as miell.” Dola nga shtëpia, duke mos mundur të ndërmarr asgjë. Në rrugë thash: “O Zoti imë, Ti e dinë se unë besoj se Ti e din se unë në shtëpi nuk kam as bukë as miell. Nuk kemi as të holla, andaj na ndihmo!” Atëherë me takoi një njeri dhe tha: “A dëshiron bukë apo miell?” Thash: “Cilëndo nga këto të dyja” Vazhdova të kërkoj tërë ditën duke u munduar që të fitoj diçka, por pa sukses. U ktheva në shtëpi, ndërsa familjarët më kishin përgatit bukë dhe shumë mish. I pyeta: “Prej nga kjo? Më thanë “Nga ai i cili të ka takuar”, andaj unë heshta.

 

El-Evzai tregon: “Derisa isha në tavaf, e pash një njeri i cili mbahej për mbulesën e Qabesë duke thënë: “O Zoti imë, unë jam i varfër siç po e sheh. Fëmijët i kam të zhveshur siç po i sheh. Deveja më ka ikur siç po e e sheh. E çfarë do të veprosh ‘o Ti i Cili sheh’ e Ty nuk të shohin?” Në atë moment dikush e thirri: “Asim, Asim, ngutu në Taif, të ka vdekur xhaxhai. Të ka lënë 1000 dele, 300 deve, 4000 para të arit, 4 robër dhe 3 shpata të Jemenit: Shko merri, sepse ai përveç teje nuk ka askënd që ta trashëgoj! Ai më tha: “A nuk i ke dëgjuar fjalët e Allahut:

 

“E kur robët e Mi të pyesin ty për Mua, Unë jam afër.” (El-Bekare,186)

 

Është e pamundur të numërohen të gjitha ngjarjet në këtë kuptim. Shumë gjenden në librat siç janë Kitabul ferexh ba'deshshidde, dhe Kitabu Mudxhabidda've nga Ibn Ebid Dun'ja. Pastaj në Kitabul Mustasrihin billahi inde nuzulil belai nga Kadi Ebil Velidi bin Saffara dhe Kitabul Mustegisine billahi inde nuzulil balai nga hafizi Ebul-Kasim, dhe në librat tjera të cilat i kushtohen zuhdit, devotshmërisë, shembujve edukative, historisë etj.

 

Në librin Et-Tarihul Kebir nga autori Ebul Ferexhi shënon me sendin e tij në tregimin për hafizin Hasan bin Sufjan el-Fesviji i cili me grupin e miqve të tij qëndronte në Egjipt duke shkruar hadithe. Ashtu me kohë mbetën pa ushqim andaj i shitën të gjitha gjërat që i kishin. Kur më nuk mbet asgjë që të shesin, mbetën tri ditë duke mos pasur të shijojnë ushqim. Ditën e katërt, për shkak të nevojës së madhe, vendosën që njëri nga ata të del dhe të kërkoj. Bënë short. Shorti ra në Hasan bin Sufjnin i cili kështu e sqaron gjendjen e tij: “ U shqetësova dhe u hutova. Nuk mundesha nga askush të kërkoj. Shkova në një qosh të xhamisë, i fala dy reqate dhe e luta Allahun e Lartë që të ma largoj këtë vështirësi dhe të na gjej zgjedhje. Kur, gati as duan nuk e kisha përfunduar mirë kur në dyert e xhamisë lutet njeriu më shërbëtorin e tij i cili në dorë kishte diçka të mbuluar me peshqir. Njeriu pyeti: “Cili nga ju është Hasan bin Sufjani?” E ngrita kokën prej sexhdes dhe thash: “Unë jam, njeriu vazhdoi: “Princ ibn Tuluni të dërgon selame dhe të përshëndet. Kërkon falje për shkak të pakujdesisë dhe mungesës së kujdesit në kryerjen e obligimeve ndaj juve. Ju dërgon këtë që do të jetë e mjaftueshme për një kohë të caktuar. Nesër do të ju vizitoj personalisht dhe të ju kërkoj falje”.

 

Para secilit prej neve e la nga një qese me nga 100 (monedha) ari. U habitëm dhe e pyetëm njeriun për shkak të kësaj. Ai e shpjegoi: “Princi sot në ëndërr e ka pa një kalorës, në ajër, i cili iu drejtua me fjalët: “Ngrihu dhe shko te Hasan bin Sufjani dhe shokët e tij të cilët janë në këtë xhami. Janë të uritur tri ditë!” Princi pyeti: “E kush je ti?” U përgjigj: “Unë jam Ridvani, roja e Xhenetit!” Hasani tegon më tutje: “E falënderuam Allahun e Lartësuar, e rregulluam gjendjen tonë dhe qysh atë natë udhëtuam prej Egjiptit duke u frikësuar që mos të na vizitoj princi, dhe ta zbulojnë njerëzit fshehësit tona që do të ishte arsye e ngritjes së emrave tonë, përhapjes së popullaritetit, dhe me këtë do ti ekspozohemi një lloj vetëshfaqjes dhe personalitetit.”

 

Autori thotë gjithashtu nga Muhammed bin Harun er-Revjanij se ai është shoqëruar me Muhammed bin Nasrin el-Mervezijin, Muhammed bin Ulvijje el-Verrakin dhe Muhammed bin Ishakin bin Huzejmin dhe rasti i më sipërm është i lidhur me ta. Thotë se ai që është falur dhe ka bërë dua ka qenë Ibni Huzejmi. Gjithashtu, shtohet edhe një zinxhir me transmetim në të cilin qëndron se rasti i lartë përmendur është i lidhur me Muhammed bin Xheririn, Muhammed bin Nasrin, Muhammmed bin Huzejmin dhe Muhammmde bin Harunin.

Nga libri: Këshilla e Pejgamberit Ibni Abbasit.

Autor: Ibni Rexheb el-Hanbeli

                                          Pastër dhe të dëlirë, Allahu qoftë i kënaqur

                                         

Falënderimi i qoftë All-llahut, ne e lavdërojmë Atë dhe kërkojmë ndihmën e Tij dhe falje, dhe të kërkojë strehim tek Allahu nga të këqijat e vetes, dhe të këqijat tona, nga udhëzon All-llahu nuk e mashtruese atë, dhe nuk çorientojnë Hadi, dhe Unë dëshmoj se nuk ka All-llahu zot, por dhe unë dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, Allahu e bekoftë atë dhe familjen e tij pastrohen dhe shokët e tij paqe dhe njohjen e shumë.

(O ju që besuat, kini frikë All-llahut duhet të jetë në frikë dhe mos vdisni vetëm duke qenë myslimanë) [Sure Al-Imran: 102].hadith2fx2

 (O njerëz, frikë Zotin tuaj që ju ka krijuar prej një personi të vetëm, e krijuar, duke përfshirë edhe burrin e saj dhe do t'ua shumë burra dhe gra dhe i frikësohen All-llahut, i cili kërkon që ai dhe ngjashmërisë së Perëndisë, keni qenë një rreshter) [el-Nisa: 1].

 

(أَ. (Ju që keni besuar, kini frikë All-llahun dhe të flasin fjalë të drejt për veprat e tua për ju dhe t'ju falë mëkatet tuaja: Ai që respekton All-llahun dhe të dërguarin e Tij e ka fituar një fitore të madhe) "[el-Ahzab: 70-71] ( [1] ).

Moderne Fjala më të mirë të Zotit - i plotfuqishëm - dhe më e mirë e udhëzimit është udhëzim i Muhammedit - paqja qoftë mbi të - dhe të gjitha gjërat e këqija janë të sapo-shpikur një risi dhe çdo risi është devijim dhe çdo devijim në zjarr ( [2] ).

Ajo është e njohur mirë se qasja e sunive dhe dashurinë e grupit të të Dërguarit të All-llahut - paqja qoftë mbi të - dhe duke marrë, si dhe dashurinë e familjes së tij të pastruar dhe gratë e tij e ndershme të pastër dhe Tolihn dhe mohoj të gjitha të Obgdahn ose urren shokët e tij fisnik, Zoti e bekoftë të gjithë, dhe sunive dhe drejtësisë grup pushtuese, si dëshmitarë të Zotit, dhe duke thënë: drejtë dhe drejtësi, jo kontradiktore, dhe shiitëve në deklaratat e tyre e kontradikta gjë shumë dhe lexohet atyre, ose shohin kanalet e tyre e kupton atë që ai e ka njerëz nga të gënjyer dhe të rreme dhe të mallkuar dhe mallkuar shokët e të Dërguarit të All-llahut - paqja qoftë mbi të - dhe në krye të nëna e besimtarëve vajzë Aisha e Ebu Bekrit, i ati i saj, Umer ibn el-Hatab - Zoti i bekoftë ata - të gjithë ne, të sunive dhe komuniteti kanë se njerëzit e Bedrit, të gjitha në parajsë, si dhe Nënave të Besimtarëve: Aisha dhe të tjera, dhe Ebu Bekri, Omeri, Othman dhe Ali, Talha dhe Zubejr janë pads të Xhennetit pas Profetëve, dhe duke mbajtur atë pemë në mesin e shokëve të mosmarrëveshjes dhe luftimit Ata gjakut Asmna Perëndisë duke përfshirë gjuhët Venasm e mbjellë ato dhe Sheikh el-Islam fjalim raportoi quote: "sunitë thonë: njerëzit e Parajsës nuk është siguria e tyre kusht për gabim, por jo mëkatin, por mund të jetë borxh për njeriun që mëkati të mëdha apo të vogla dhe të pendohen për atë, dhe kjo është rënë dakord ndërmjet muslimanët, dhe nëse kjo origjinë ata thonë: Çfarë duhet të thënë në lidhje me shokët e shumë e keqe e kjo është një gënjeshtër, shumica e të cilave ishin të zellshëm në të, por shumë njerëz nuk e dinë të përballet me punë e vështirë, dhe sa më shumë që ajo ishte fajin e mëkatit të tyre është e falur atyre: ose për pendim, dhe as vepra të mira, fshirja, ose kufr Bmassaib, ose ndryshe, ajo ka në dosjen që duhet të thonë se kjo: ata janë njerëzit e Parajsës, dhe ai refuzon të bëjë diçka që kërkon zjarr nuk është e pashmangshme, nëse nuk i vdekur, një prej tyre në një zjarr pozitiv nuk e heq nga çdo gjë tjetër në të drejtën Paradise . Ne kemi mësuar se ata janë njerëzit e Parajsës, edhe në qoftë se ai nuk e di se ata të rekrutuar në Xhennet nuk është e lejueshme për ne të Nkdh në të drejtën e gjëra që ne nuk e di ata kishin të zjarrit, kjo nuk mund të jetë në besimtarët individualë të cilët nuk e dinë se ata do të hyjë në Xhennet, jo për ne të shohim në një prej tyre me zjarr për gjëra të mundshme nuk tregojnë kështu, si mund mundësi të tilla të besimtarëve, dhe të Shkencës të dhënat e gjendjes shëndetësore të secilit prej tyre së brendshmi dhe së jashtmi dhe ka avantazhet dhe disavantazhet dhe ixhtihad, është që ne nuk mund ta di?! ishte fjalët tona në atë fjalim si ne nuk e di, dhe flet pa dije është e ndaluar, por kjo ishte kapsllëk ajo pemë në mesin e shokëve më të mirë se për të shkuar në se pa njohuri të situatës fakt, pasi ajo ishte një shumë e marrë në atë, apo fjalët më të pa dije, dhe kjo është e ndaluar në qoftë se ajo nuk ishte një tekë, dhe opozita në të djathtë është e njohur mirë, kështu që si në lidhje me nëse fjalët e të dashur dhe të kërkuar pagesën e të drejtës ?! njohur ajo foli në këtë pjesë të paditurisë ose ndryshe e di të të drejtës u Mistojba të frikësimit, madje foli drejta për synimin për të ndjekur pasionin nuk është për Zotin - i Plotfuqishmi - apo në krahasim me të vërtetë të bëjnë të fundit ishte edhe Mistojba për dënimin dhe ndëshkimin, dhe të vetëdijshëm për atë që është treguar nga Kur'ani dhe Sunneti falënderim për njerëzit, dhe Zoti e bekoftë tyre dhe të drejtën e tyre Xhennet dhe se ato më të mirë të këtij kombi që është populli më i mirë në tokë, nuk e ka kundërshtuar këtë e pasigurt të njohur ndër të dyshuar: e para e di shëndetin e tij dhe të cilat mund të shihet një gënjeshtër, duke përfshirë paratë e di se si ka ndodhur, duke përfshirë edhe atë që i mëson njerëzit justifikim në të, duke përfshirë atë që mëson pendimin e tij, disa prej të cilave e di se veprat e mira e tyre janë të mposhtur, kjo është një tel për sunive përmbahet për të thënë dhe nëse ai është i drejtë dhe ndershmërinë, moderim, dhe ka ndodhur vetëm në injorancë dhe gënjeshtra dhe kundërshtim Si ato devijuar "( [3] ), dhe mohoj si dhe nga secili prej dëm Profeti - paqja qoftë mbi të - nëna e besimtarëve mik vajzë Aisha miqësore - Zoti e bekoftë ata - dhe i ati i saj, ajo ishte njerëz si ai - paqja qoftë mbi të - ne duhet të duash atë që ai e do - paqja qoftë mbi të - ishte e pyeti Pejgamberin - paqja qoftë mbi të - nga njerëzit si ju?
Ai tha: ((Aisha)), ajo ishte: ajo është e burrave? . Ai tha: ((babai)) ( [4] ), dhe ai tha se virtytet e saj për gratë si superioritetin e qull në pjesën tjetër të ushqimit ( [5] ), tha Hafiz Ibn Haxheri - mund të Perëndisë e mëshiroftë: - "hapur trekëndësh qull dhe Ra thyer është e njohur se bukë supë Therd mishit mund të jetë me mish dhe qull si një Alhumain Ndoshta më e dobishme dhe më të fuqishme të mishit të njëjtë Alndij nëse gërryjtem Bmrgueth "( [6] , dhe Imam Neveviu) tha - mund të Perëndisë e mëshiroftë - në komentin e tij mbi këtë hadith: "dijetarëve kanë thënë do të thotë se qull nga çdo ushqim më të mirë të mishit lëng mishi thareed është më mirë se supë pa qull dhe të holla qull mishit është më e mirë se supë është menduar për arsye të përfitimit dhe ngopje atë dhe lehtësi Msagh dhe Alaltmaz tags dhe lehtësojnë drejtuar dhe i mundëson njeriut të marrë mjaft e tij shpejt dhe kështu është më mirë se lëng mishi e gjithë kjo dhe të gjitha ushqimet e tjera dhe ajo është superiore ndaj grave plus të tilla si rritja e qull preferuar për ushqime të tjera dhe asgjë në këtë preferencë deklaratë të Merjemes, dhe Asija, mundësinë që të jenë superior ndaj grave të këtij kombi "( [7] ), gruaja e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - në botë dhe botën tjetër si njoftoi kjo tregon se ajo është një nga njerëzit Parajsa e të drejtëve, dhe pastruar e saj të Perëndisë përmbi shtatë qiej e zbriti Kur'anin lexohet nga koha, pa Profeti - paqja qoftë mbi të - në një ëndërr që erdhi nga mbreti në vjedhjen e mëndafshit dhe i thoni atij që gruaja juaj, "I Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të -: (( Vokhv nga fytyra juaj, nëse ju thonë se është: Iike kjo është nga Perëndia Iamadh)) ( [8] ).

. Ndër virtytet e saj - e Zotit qofshin ato - që shokët fisnike - Allahu qoftë i kënaqur me ta - ata e dinin pëlqen të Habibhm - paqja qoftë mbi të - Vihron dhuratat e tyre do të jetë më, kur i Dërguari i Allahut ( [9] ).

. Dhe virtytet që Gabriel - paqja qoftë mbi të - e njohur ato si hadithi i Ebu Seleme - Allahu qoftë i kënaqur me ta - se Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - Unë i thashë atij: se Profeti - paqja qoftë mbi të - tha: ((Gabriel lexon ju paqe ajo tha: dhe - paqja qoftë mbi të - dhe mëshirën e Zotit)) ( [10] ).

 Ndër virtytet e saj - e Zotit qofshin ato - se Profeti - paqja qoftë mbi të - është vajza Fatima e tij - Zotit qofshin ato - I love Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - shprehet ajo Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta -: Dërgo gratë e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - vajzë Fatima Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - tek i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - Fastoznt atë si ai ishte i shtrirë me mua në Mrti jep lejen e saj, ajo tha: "O i Dërguari i All-llahut: bashkëshortet tuaja Orslanni ju Isolink drejtësisë në vajzën e zhytës atit tim dhe unë jam i heshtur, ajo i tha të saj, i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të -: (? (çdo strukturë e ju nuk e pëlqen ajo që unë si)), ka thënë: "Po, ai tha: ((Vohabay kjo)), ka thënë: Faqamt Fatima kur kam dëgjuar se i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - kështu ajo u kthye në çifte Profeti - paqja qoftë mbi të - Vokbernhn Atë që tha në atë që më tha, i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të -, Ata i tha asaj: "Ne kurrë nuk shohim se ju Agnete na e diçka Vardjai për të Dërguarin e Allahut - paqja qoftë mbi të - Vcoli atë që gratë Incdnk drejtësisë në bijë e babait tim zhytës, tha Fatima, dhe Zoti nuk flasin për atë, ku ndonjëherë, ajo tha: Ai dërgoi gratë e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - mëz Zejnebja vajza gruaja e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - e cila përdoret për të Tsameny tyre në status, kur i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - nuk parë një grua kurrë të mirë në fenë e Zejnebja dhe i binden Perëndisë dhe besojnë se dorëzuar sapo të mitrës dhe sinqeritetin më të madh dhe vulgare shumica e tyre në punën e bamirësisë dhe të sjellë atë të Perëndisë - i Plotfuqishmi - me përjashtim të kufizojnë Al ishte shpejtësia e gojë tha: Fastoznt i Dërguari i All-llahut - paqe mbi të - dhe i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - me Aishen në Mrtha situatën në të cilën Fatimeja është ajo e lejuar Dërguari i saj i Allahut - paqja qoftë mbi të -, tha: "O i Dërguari i All-llahut: bashkëshortet tuaja Orslanni ju Isolink drejtësisë në vajzën e zhytës atit tim, Ajo tha: "Atëherë erdhi Ali Fasttalt tim dhe unë jam duke parë të Dërguarin e Allahut - paqja qoftë mbi të - dhe të shikojnë tip të më jepni leje që tha:" nuk u largua Zejnebja deri sa unë e dija se i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - nuk e urrejtjes për të ngadhënjejnë, ka thënë: "Kur nuk ka pasur Oncbha ndërsa nxitjen e tyre thanë: "I Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të -: ((buzëqesh dhe ajo është e bija e Ebu Bekrit)) ( [11] ).

Dhe virtytet se Profeti - paqja qoftë mbi të - vdiq në shtëpinë e saj dhe kërkoi leje për gratë e tij, All-llahu për ata që e merr të sëmurë në shtëpinë e Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - dhe ata thonë: "Ai vdiq në mes të magji dhe Nhari si në të folur për Aisha ka thënë: I Dërguari i All-llahut - paqe mbi të - për të inspektuar them se ku unë jam sot? أين أنا غدا؟ Ku jam unë nesër?  ditë Astbtae, Aishja, ka thënë: "Kur ai ishte në posedim të Zotit në mesin e magjike dhe Nhari" ( [12] ), dhe nga ai - e Zotit qofshin ato -: se i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - ishte pyetur gjatë sëmundjes e cila ai vdiq thotë: ((Ku jam unë nesër, ku jam nesër)), i kërkuar në Ajshja i autorizuar të grave të tij është se ku sha ishte në shtëpinë e Aisha deri sa ai vdiq më pas tha Aisha vdiq në ditën në vazhdim e sipër në shtëpinë Vqdin time All-llahut, dhe kokën e tij në mes të Nhari dhe mikser magji dhe pështymë, pështymë, dhe pastaj tha: të ardhurat Abdul Rahman ibn Abi Bakr dhe Westin Miswak e tij atë, e shikoi atë i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - unë i thashë: Më jep kjo brushe dhembesh O Abdul Rahman Voatanih qe dmth atëherë Amadgth, i dha atij i Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - Fastn tij, një dokument për gjoksin tim "( [13] ).

Ndër virtytet e saj - e Zotit qofshin ato - se Profeti - paqja qoftë mbi të - nuk martohet ndonjë tjetër virgjër, unë nuk e pëlqen një grua si ajo, si Imam al - mund të Perëndisë e mëshiroftë: - "Gruaja e bardhë është e bukur, dhe pastaj i tha asaj: Rubeola ( [14] ) , nuk martohen e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - një tjetër virgjër, nuk më pëlqen dashurinë e saj për një grua, unë nuk e di se në kombin e Muhamedit - paqja qoftë mbi të - por jo në gra grua nuk e di atë.

 Disa nga dijetarët të jetë më e mirë e babait të saj, dhe të tillë një argument, Perëndia e ka bërë gjithçka shumë, por duke parë si gruaja e Pejgamberit tonë - paqja qoftë mbi të - në botë dhe në botën tjetër, është mbi të gjitha një burim i krenarisë "( [15] ).

 Ai tha se Al-Hafiz Ibn Kethir - All-llahu e mëshiroftë: - "martuar miqësore mik vajzë vajzë Aisha Abi Bakr - Allahu qoftë i kënaqur me -, një vajzë gjashtë vjet para migrimit e dy vjet, ka thënë: tre, dhe ndërtuar nga futja e parë e qytetit në vitin e parë, një vajzë nëntë, dhe ai vdiq në një vajzë të tetëmbëdhjetë, dhe vdiq në qytet, dhe u varros në al, dhe rekomandoi që të luten nga Ebu Hurejra pesëdhjetë vjet e tetë, dhe karakteristikat e tyre: ajo ishte si palë Dërguari i All-llahut - paqja qoftë mbi të - të tij, siç tregohet prej tij në Buhariu dhe të tjerët, se ai u pyet ? Cila nga populli I love ty thënë: "Aisha". u tha: kjo është e ata njerëz i thanë:? "Babai", dhe përmendur pastaj një numër të karakteristikave të përfshijnë si në vijim:

 Ajo është njerëz si ai, si në hadithin e cituar më sipër, duke përfshirë: ai nuk martohet me ndonjë tjetër të virgjër, duke përfshirë: që shpallja iu shpall Profetit - paqja qoftë mbi të - ai ishte në Hafha pa gratë e tjera, duke përfshirë: se Profeti - paqja qoftë mbi të - çfarë Allahu i shpalli atij zgjedhjen e filluara nga Fajerha, tha: "Jo edhe ju duhet të nguten derisa Tstomri prindërit tuaj," tha ajo: AVI Kjo Ostomr prindërit e mi, unë dua All-llahun dhe të dërguarin e Tij dhe në botën tjetër "Fastn pjesa tjetër nga gratë e tij - paqja qoftë mbi të - dhe ato: që All-llahu exonerated e saj, e cila hedhur nga njerëzit e gënjyer, dhe dërgoi falur poshtë, dhe të pafajësisë, e gjallë lexohen në niches muslimanëve, dhe lutjet e tyre në ditën e kijametit, dhe e pa në atë me të mira, dhe premtimin e vet të faljes dhe jetesë më të mirë dhe them - i Plotfuqishmi - që ishte ku trillim ishte i mirë, me ndonjë të keqe në të, Nuk ka asgjë të keqe, as Khafez do të hiqet edhe nga Perëndia, dhe në krye të kockave do të, ndër të tjera: se fisnikët e profetit - Zoti e bekoftë tyre - në qoftë se unë formën e tyre është feja e All-llahut "Pastaj ne të gjetur pastaj një shënim, duke përfshirë: se mbreti shoh imazhin e Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - para se të martohet e saj në një mëndafshi, tha se Profeti - paqja qoftë mbi të: - "se kjo nuk është nga Perëndia Iamadh", duke përfshirë: se Sahabët fisnik të cilët ishin të kontrolluar dhuratat e tyre në ditën e të Dërguarit të All-llahut - paqja qoftë mbi të - ishte i afërt me Pejgamberi - paqja qoftë mbi të -, Vihvouna duke përfshirë edhe sërën në shtëpi si gratë e tij mund te All-llahu qoftë i kënaqur për të gjithë, duke përfshirë: që Gabriel - paqja qoftë mbi të - shkoi tek Profeti - paqja qoftë mbi të - të cilën ai e ka shkumë në formën e Dahyah bin [Khalifa al-Kalbi për të folur se Profeti i tha asaj: Kush është ky? فقالت: هذا دحية الكلبي]"( [16] )أ. هـ. Ajo tha: "Kjo] qenit Dahyah" ( [16] ). nje e.

 

Ajo tha:

1. 1. Te tjerët Nuk Ka te martohet me te Nje Virgjër.

2. 2. Prindërit e SAJ Nuk martohet mua Nje Frakulles, te tjerë emigrantë.

3. 3. All-llahu Ka zbritur Nga qielli, kohë pafajësinë.

4. Xhubejr - paqja qoftë Mbi te - Besorti Nga qielli ne kalori DHE tha: Osmani Mos Eshte Gruaja Read, te cilin ai u martua.

5. 5. Kam përdorur Dhe Per te lahet Nje tenxhere Nuk e bëjnë ate Nje Nga hekura te e tjerëve.

6. 6. Dhe ishte dukë u lutur DHE une Kam Marre duart e tij e bëjnë Nuk hëngri Nje Nga hekura te e tjerëve.

7. Ishte ushtruar ndaj shpalljes e cila Eshte me mua ai Nuk Ka ardhur Poshte mua Nje Nje Nga te tjerët e hekura tij.

8. 8. Dhe Fryma e Perëndisë Kapur e cila ndër Eshte Me te Magjike Dhe Nhari.

9. 9. Vdiq Per DHE Naten, cila e u ndodh atje.

10. 10. U varros ne shtepine Ai kohë ([17]).

Këto janë disa nga virtytet e Nënë dëlirë të pastër, dhe vetëm flasin për nevojën e madhe për dosjet, jo të mjaftueshme për qëllimin e dokumenteve të tilla, por e mjaftueshme që ne Xena çfarë Strna lavdërim Habiba Habib - paqja qoftë mbi të -, dhe disa nga virtytet, ka pamje më të mirë:

Nëse gratë dëshirojnë të kenë humbur gratë *** preferuar për meshkujt

o për diellin dhe defekti nuk feminizimin *** kujtojnë krenaria e njerëzve

 marrëdhënie të mira mes nënës e besimtarëve Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - dhe Ali ibn Ebi Talib dhe gruaja e tij Fatima dhe tërë shtëpia dhe marrëdhëniet e tyre me ata - Allahu qoftë i kënaqur me ata - janë të gjitha librat shiite:

 Është transmetuar nga Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - thanë: "Kurrë nuk kam parë një njeri që ishte e dashur për të Dërguarin e All-llahut, dhe atë që unë pashë një grua që ishte e dashur për të Dërguarin e Zotit nga gruaja e tij" ( [18] ).

 Dhe rreth saj - e Zotit qofshin ato - ka thënë: ((unë kam qenë i dërguar i All-llahut - Allahu e bekoftë atë dhe familjen e tij dhe atij, - u kthye në Ali Talib bin Abi, ai tha: ((Ky mjeshtër i arabëve)), i tha: O i Dërguari i Zotit nuk jeni ju zoti arabët Tha: (? (Unë kam lindur i Adamit dhe z. Ali Sayed arabët)), i tha: Zoti? Çfarë ka thënë: ((I mori nga bindja ime që të binden atij supozuar si)) ( [19] ).

 Dhe rreth saj - e Zotit qofshin ato - ka thënë: (("I Dërguari i All-llahut - paqja dhe bekimi qofshin mbi të -: Ali el-adhurim)) ( [20] ).

 Dhe rreth saj - e Zotit qofshin ato - ka thënë: ((stolis tubime tuaj duke i përmendur me radhë)) ( [21] ).

 Është transmetuar nga Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta, - tha: "Unë pashë Ebu Bekrit parë shpesh përballet në, unë i thashë:" O babai, unë shoh se jeni shpesh shohim në fytyrë për Ai tha:? "O bijë e mi, kam dëgjuar të Dërguarin e All-llahut - paqja dhe bekimi qofshin mbi të - ka thënë: Shikoni në fytyrë në kult "( [22] )

Ali ibn Ebi Talib - Allahu qoftë i kënaqur me të - në Aisha - Allahu qoftë i kënaqur: - "Nëse një grua të jetë një pasues të Aisha Khalifa" ( , [23] ).

 Është transmetuar nga Muhammed ibn Zejd vëlla-Hasan ibn Zejd el se ai ka bërë atë një njeri nga Iraku tha Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - e keqe Kështu, kolonën e goditur nga truri, vrasjen e tij, u tha: "Kjo është Ciatna mesin e prindërve, thanë: Kjo është quajtur një brirë serioze ( [ 24] ), dhe gjyshi im, i quajtur brirët merituar vrasje, vrasjen e tij "( [25] ).

Nëpërmjet këtij transporti tregon lexuesit duhet të kuptojnë se Mtnaqdon shiitëve në fjalët e tyre thonë se Aisha ishte urrejtëshme, ju urrejnë për Imam Aliun dhe fëmijët e tij dhe gruaja e tij - Zotit qofshin ata - dhe librat e vitit me një shumë të modeleve të marrëdhënieve të mira të shkëmbyera mes tyre, por u vendos transportit nga librat e popullit për të parë kundërshtim.

 Pushtet mbi atë që fyen Nëna e besimtarëve:

Përderisa në të diçka të fundit nga virtytet e nëna e besimtarëve Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - dhe besimin e Ehli-Sunetit al drejt Sahabët fisnike dhe nënat e besimtarëve dhe se dashuria e tyre dhe mbështetjen e tyre dhe pasuesit e tyre të kuptojnë e borxhit cituar për ne, dhe Nasrallah, fenë e tyre, dhe se ajo fyer Spa është e heq nga karakteri i mirë është kufr pamoralshme dhe mosbesim për të thënë zot - i Plotfuqishmi -: (Muhamedi është i dërguari i All-llahut dhe të atyre me të janë të ashpër kundër jobesimtarëve dhe të mëshirshëm ndërmjet vete shohin ato përkulur dhe sexhde, e kërkojnë pre All-llahut dhe Radwana Simahm në fytyrat e tyre nga gjurmët e sexhdes se si ata në Tevrat dhe si në Bibël eliminua nga Ctoh Vazarh Fastgz u ul deri në admiroj fermerët e saj të tregut për të gjithë ata pafeve Allahu u ka premtuar atyre që besuan dhe bënë vepra të mira, falje dhe shpërblim të madh) [El-Fet'h: 29], kjo nuk do të resenting tyre, por një jobesimtar, dhe i tha - do të thotë - që tregon se ai e donte ta besim dhe urren ata i pabesi dhe imoralitetit: (dhe e di që shumë ju, i Dërguari i Zotit, nëse Aitiekm në e Rendit të mallkuar, por Zoti të deshi ty besim dhe zbukuruar në zemrat dhe urrejtje ju mosbesim dhe imoralitet dhe mosbindje ndaj atyre që janë të të rriturve) [dhoma Al: 7], dhe hedh nëna e besimtarëve, duke përfshirë pastruar e saj të Perëndisë se sa në Al-Nur, ka mohuar në Zot - i Plotfuqishmi - se ai duke mohuar Kur'anin, sepse Zoti thotë: (Ata të cilët erdhën Balivk Lidhja ju nuk e llogarisin atë të keqen për ju, por është e mirë për ju për secilin prej tyre e fituar nga mëkati dhe që mori madhështinë e tyre ka një dënim të madh) [el-Nur: 11] të them - i Plotfuqishmi -: (burra yt i turpshëm, dhe njerëzit e turpshëm për gratë turpshëm dhe gjëra të mira për të mirë dhe të mirë për gjërat e mira të atyre të pafajshëm nga ajo që ata thonë se për ta ka falje dhe sigurimin bujare) "[el-Nur: 26]

 Ebu el Bekr ibn-'Arabi: "Populli i fabrikimit hodhën Aisha pastruar imoralitet Fberoha Zotit, të gjithë e Allahut Sabha ka deklaruar se është duke mohuar Zotin, dhe të gënjyer të Perëndisë është një i pafe, kjo duke thënë pronari, një mënyrë për të listës për popullin e njohuri, edhe në qoftë se njeriu fyer Aisha të tjera se çfarë Allahu e ka deklaruar se ishte një shpërblim për letërsi "( [26] ).

 Pjesën e Ebu Muhamed ibn Hazm, të Virtual senedit të Hichem Ben Ammar, ka thënë: Kam dëgjuar pronarin e vajzës Enesi thotë: ai që fyen Ebu Bekr dhe lëkurës Omar, dhe Aisha fyerje vrarë, ai u tha: nuk të vrarë në Aisha, tha:? "Sepse Perëndia - i plotfuqishëm - për të thënë në Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - (All-llahu ju këshillon që kurrë nuk kthehet në si nëse jeni besimtarë).

 Maliku ka thënë: "Ai e hodhi atë shkel Kuranin dhe bie ndesh me Kuranin u vranë.

 Tha Ebu Muhammed - mund të Perëndisë e mëshiroftë: - "të thonë se këtu është pronari i vërtetë i një trëndafil të plotë dhe të gënjejë për Zotin - i Plotfuqishmi - në një pjesë të pafajësisë" ( [27] a). هـ. E.

 Imam el-Dhehebi - mund të Perëndisë e mëshiroftë - në përkthimin e Al-Harith bin Muhamed ibn Jusuf Poor umajad ibn: "dhe goditi limit në nëna e besimtarëve Aisha fyerje" ( [28] ).

 Ebu Khattab'm Dahyah në përgjigjet në pyetjet: pa, sepse pronari i Librit të All-llahut, Zotit, qoftë të përmendur në Kur'an atribuohet atij nga politeistët swam vetë për veten e tij, ai tha - të thotë -: (Ata morën Rahman dhe një djalë - i Plotfuqishmi -) [profetët: 26], dhe Perëndia - i Plotfuqishmi - Aisha Mashkull, ai tha: (dhe jo, siç e keni dëgjuar të ju them se çfarë ne duhet të flasim për këtë Madhëruar këtë gënjeshtër të madhe) [Nur: 16], lavdërojnë vetveten papëlqyeshme Aisha, edhe swam të njëjtën gjë për veten e tij në Tensiha, transmetuar nga gjykatësi Ebu ibn Bakr-Tayyib al " ( [29] )

 Dijetari i madh Ibn Uthejmin - Allahu e mëshiroftë: - "Ai është hedhur Aisha - Allahu qoftë i kënaqur me ta - Perëndia e ka deklaruar se Kafr nuk ka dallime në opinione, dhe fyerje të grave të tjera - paqja qoftë mbi të - është subjekt i dy mendime:

 Një prej tyre: ai fitoi një nga shokët, dhe e dyta është e saktë: ajo Kqzv Aisha, Allahu qoftë i »i kënaqur, dhe për këtë arsye ai që fyen një nga më të Nënave të Besimtarëve është kafir, sepse Sabha turi në Profeti - paqja qoftë mbi të - sidomos me përsëri në krevat Konceptimi , dhe të korrupsionit të moralit, kjo është një nga krimet më të mëdha për të Dërguarin e Allahut - paqja qoftë mbi të - dhe për këtë ne themi: ai që fyen Aishen - Allahu qoftë i kënaqur me ata - ose gra të tjera të Pejgamberit - paqja qoftë mbi të - ajo laj gjynahet për të parë korrekte "( [ 30] ).

Dhe Alocol të tjera që tregojnë rrezikun për të folur në shokët në përgjithësi dhe rrezikun e hedhur nëna e besimtarëve Aisha, All-llahu - i Plotfuqishëm - per, ne kufizojmë veten për të deklaratave të zhvilluara hir të shkurtësinë, çfarë të them mjaft është më e mirë se sa shumë dhe Perëndia im, i cili beson në Zot - i bekuar dhe i lartësuar - është prova të mjaftueshme për një të Kur'anit ose të vitit në pafajësinë e saj, dhe të kërkojë Perëndisë Zoti i Shenjtë i Arshit, për të drejtuar muslimanëve të gabuara dhe na merr përsëri në përgjigjen tonë është e bukur, dhe kërkoni atë që do të utilitar siç kemi thënë dhe të mirën e vlerësimet e tija të lexuar apo parë atë, të jetë All-llahut, Zotit të Allahut O botëve bekoftë Pejgamberin tonë Muhamed dhe familjes së tij të pastruar dhe shokët e tij .

 

                                                     Hadithi 11

                                                 

Nga Ebu Muhammed el-Hasan ibn Alijj ibn Ebi Talibi, nipit te te Derguarit te All-llahut, sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem, dhe rejhanit (lule erekendese ) te tij, radijall-llahu anhuma, trasmetohet se ka thene: " Kam mbajtur ne mend nga i Derguari i All-llahut, sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem:
' Lere ate qe te duket e dyshimte, kurse pranoje ate qe nuk te nuk te duket e dyshimte'. "

-------------------------------------------------------------------------
( Tirmidhiu dhe Nesaiu )

( Tirmidhiu ka thene: " Ky eshte hadith hasen sahih." )

 

                                                      Hadith 10

 

                                                

Nga Ebu Hurejre, radijall-llahu anhu, trasmetohet se ka thene: ' I Derguari i All-llahut, sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem, ka thene:
' Vertet All-llahu i madheruar eshte i mire dhe nuk pranon pervec mire, dhe vertete All-llahu u ka urdheruar besimtareve ate qe u ka urdheruar te derguarve. I madheruari ka thene: ' O ju te derguar, hani gjerat e mira dhe punoni mire.' I madheruari ka thene: ' O ju besimdrejte, hani gjerat e mira me te cilat u kemi furnizuar.' Pastaj e permendi njeriun , i cili ka udhetuar gjateme floke te shpupurituradhe te pluhurosura dhe i cili shtriu duart e tij kah qielli: ' O Krijues, o Krijues! Kurse ushqimi i tij eshte haram, dhe pija e tij haram, dhe veshmbathja e tij haram, dhe eshte ushqyer me haram. E si do te pranohet lutja e tij!

                             Ndihmo All-llahu Dot Ta jep Bereqetin

                                        

سْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم

Dine, Allahu ju dhashtë sukses mua dhe juve se patjetër duhet njihen gjërësisht dispozitat e Zeqatit dhe kushtet e tij. Sqarimi se kush e ka obligim dhënjen e tij, kush e ka obligim marrjen e tij dhe sa   obligohet nga dhënja e tij133 

Zeqati është njëra nga shtyllat e Islamit dhe themeleve të tij. Kjo është sqaruar dhe qartësuar me argumente nga Kur’ani dhe Suneti.

Allahu (subhanehu ve teala) në librin e Tij e ka krahasuar zeqatin me namazin në tetëdhjet e dy vende. Pra, kjo argumenton rendësinë e madhe të tij dhe lidhjen e ngushtë mes zeqatit dhe namazit. Saqë ka thënë Halifja i parë i Pejgamberit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem), Ebu Bekër Es-Sidiku (radijallahu anhu): “Do t’i luftoj ata që bëjnë dallim mes zeqatit dhe namazit”

Allahu (subhanehu ve teala) thotë:

“Falne namazin dhe jepni zeqatin dhe falnu me ata që falen” (bini në ruku me ata që bijnë) (el Bekare 43).

Gjithashtu Allahu (subhanehu ve teala) thotë:

“ Në qoftë se pendohen, e falin namazin dhe japin zeqatin, atëherë ua lëshoni rrugën, se vërtetë Allahu falë është mëshirues” (et Tevbe 5).

Pejgameberi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) thotë: 

“është ndërtuar Islami në pesë shtylla: Dëshmia se nuk ka të adhuruar tjtër me meritë pos Allahut dhe se Muhamedi është i dërguari i Tij, falja e namazit, dhënja e zeqatit, agjërimi i ramazanit dhe shkuarja në haxh për atë që ka mundësi”.

Muslimanët kan arritur njëzëshmeri se zeqati është farz (obligim) dhe shtyllë e tretë e Islamit. Gjithashtu janë unanim se a i cili e mohon atë ka bërë kufër dhe duhet luftuar atë që e ndalon dhe nuk e jep zeqatin.

·         Zeqati është obliguar në vitin e tretë Hixhrij. Pejgamebri (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) i dërgonte shokët e tij për marrjen dhe mbledhjen e zeqatit në mënyrë që t’u ipet merituesëve të tij, e poashtu në këtë ka kaluar edhe suneti i Hulefai Rrashidinëve dhe veprimi i muslimanëve.

·         Dhënja e zeqatit është bemirësi në moral, pastrim i pasurisë nga ndytësira, mbrojtje nga të këqijat dhe adhurim ndaj Allahut (subhanehu ve teala). Allahu (subhanehu ve teala) thotë: “Merr prej pasurisë së tyre (të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t’i pastrosh me të dhe t’u shtosh (të mirat) dhe njëkohësisht lutu për ta, se lutja jote është qetësim për ta. Allahu dëgjon   e sheh” (et Tevbe 103).

Pra, nga ky kënd, zeqati është pastrim i shpirtërave nga koprracia, sprovë për të pasurin përdirisa ai afrohet tek Allahu me dhënje nga pasuria e tij.

·         Allahu (subhanehu ve teala) e ka obliguar zeqatin në pasuritë që posedojnë, barazim dhe që në to shtohet rritja dhe fitimi, psh: Ajo që zhvillohet vetvetiu sië janë bagëtia dhe të mbjellurat (bujqësia). Poashtu ajo që shtohet me përdorim në tregëti si: ari, argjendi dhe tregëtia në përgjithësi. Allahu e ka bërë masën e nxjerrjes së zeqatit sipas lodhjes dhe mundit në pasurinë që ipet- nxirret zeqati prej saj. Ka obliguar ne Rikkaz ( pjesë e pasurisë nga xhahiljeti (injoranca)   një të pestën dhe atë që ka lodhje, kurse në atë që është zhvilluar pa lodhje gjysmën e një të pestës, e atë që është gjetur lodhja në të dy anët, ëerekun e nji të pestës. E poashtu në atë që shtohet lodhja dhe është e përzier si paratë dhe tregëtia me ëmimin e një të pestës.

·         E ka emërtuar Allahu zeqatin pastrim, për shkak se ai e pastron shpirtin dhe pasurinë. Zeqati nuk është gjobë e as tatim që e pakëson pasurinë dhe i bënë dëm dhënësit të tij. Përkundrazi, zeqati e shton pasurinë prej nga nuk vërejnë e as hetojnë njerëzit. Pejgamebri (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) thotë: “Nuk pakësohet   pasura nga sadakasë (zeqatit)”

·         Zeqati në sheriatin Islam është obligim në pasuri të posaëme (që ipet) një grupi të posaëem në kohë të posaëme, e që kjo kohë është kalim i një viti në bagëti, monedhë dhe tregëti. Ndërsa zeqati në drithëra dhe fruta ipet me rastin e mbledhjes së tyre. Poashtu arritja e masës (nisabit) që obligon zeqatin në mjaltë dhe nxjerrja e asaj që obligohet në xehe dhe perëndimi i diellit natën e Bajramit në Sadakatulfitër.

Marrur nga : El-Mulehas el-Fikhij
Dr. Salih bin Fevzan bin Abdullah Al Fevzan Historiku i shkurtër i institucioni te zekatit Institucioni i zekatit u bë obligim për muslimanët qysh në Mekë. Mirpo, meqë muslimanët atëbotë qenë të persekutuar e të keqtrajtuar nga ana e idhujtarëve mekas, urdhëresa e zekatit nuk mund të zbatohej në tërësi.
Kjo dispozitë u theksua përseri në Medinë, në vitin e dytë pas hixhrit, në ajetin:

“Falne namazin dhe jepeni zekatin…” (El-Bekare, 43)

dhe që atëherë zekati nisi të kryhet në praktikë.Vlera, gjegjësisht lartësia e zekatit, nuk është caktuar në Kur’an, siç nuk janë caktuar e saktësuar më hollësisht as urdhëresat tjera, sic është namazi, haxhi etj. Ato i ka sqaruar dhe me shembullin e vet i ka treguar Muhamedi alejhisselam.

Muhamedi a.s. ka caktuar edhe përqindjen e ndarjes së zekatit: “Ndajeni një të dyzetën pjesë të pasurisë suaj” (do të thotë, 2.5% të pasurisë), ndërsa Ebu bekri dhe Omeri r.a. e kanë qartësuar hollësisht këtë me rregulloret e tyre.
Arabët më të pasur, të cilët në fillim qenë të prirë të kalonin në Islam, këtë urdhëresë e shikonin me dyshim, sepse Islami u paraqit si sistem i ri social.
Mbledhja e zekatit si dhe e tatimeve e kontributeve të tjera, ishte brengë e shtetit Islam.
Edhe pse bota arabe gjatë jetës së Muhamedit as.s përqafoi Islamin në masë, përsëri shumëksuh nuk mundi t’i flakte shprehitë dhe zakonet pagane. Kështu që disa fise pas vdekjes së Muhamedit alejhisselam refuzonin të jepnin zekatin dhe kaluan në anëne e disa profeteve të rrejshëm, si Musejleme el-kedhabi, duke deklaruar se nuk e lëshonin Islamin, por vetëm refuzonin ta jepnin zekatin.

Halifi Ebu Bekr pa kurrëfarë ngurrimi luftoi kundër këtyre fiseve, duke i detyruar ta jepnin zekatin. Sasia e zekatit Çdo musliman, qoftë mashkull apo femër, që në fund të vitit ka vlerë të hollash në mbi tetëdhjetë gramë ari, të gatshme apo në formë artikujsh tregtarë, duhet të japë zeqatë me një sasi minimale prej 2.5 për qind. Po të ketë personi sasi të gatshme të të hollave është shumë më lehtë. Megjithatë, kur personi disponon me pasuri në formë të mallit nga puna afariste apo në formë artikujsh tregtie, ai duhet ta vlerësojë pasurinë e tij në fund të çdo viti në pajtim me vlerën rrjedhëse dhe ta japë zeqatin në sasinë e njëjtë prej 2.5 për qind nga e gjithë vlera e pasurisë. Nëse investimi i tij është pronë e palujtshme, si ndërtesa me të ardhura dhe industri, atëherë sasia e zeqatit duhet të shkojë me sasinë e përgjithshme të të ardhurave, e jo me vlerën e përgj’ithshme të tërë pronësisë. Por, nëse ai i nxjerr ndërtesat dhe shtëpitë në shitje dhe tregti, atëherë sasia e zeqatit duhet të shkojë me vlerën e përgjithshme të gjithë pronësisë. Po ashtu, nëse dikush është kreditues dhe nëse njeriu që ka borxh është njeri i besueshëm, zeqati paguhet për sasinë që e ka lënë në besim, për arsye se ajo ende është pjesë e pasurisë së tij të garantuar.

Në të gjitha rastet, duhet të mbahet mend vetëm ajo se personi paguan vetëm për ribalancimin e tij të pastër. Së pari paguhen shpenzimet e tij personale, familjare, harxhimet e tij të nevojshme, kreditë e tij të nevojshme, kurse zeqati paguhet vetëm për ribalancimin e pastër.

Po ashtu duhet të mbahet mend se sasia prej 2.5 për qind është vetëm minimumi. Në kohë të jashtëzakonshme apo në kohë të shtimit të nevojave, sasia e zeqatit nuk kufizohet, sa më tepër që të jepet, aq më tepër do të përfitoj’në ata që kanë nevojë. Ndarja e zeqatit u shërben të gjitha qëllimeve për të cilat formohen shumë fonde të mbledhjes së të hollave. Fondi i zeqatit i zëvendëson të gjitha fondet tjera. Në mënyrë autentike është thënë se në kohën e historisë së administrimit islam, ka patur raste kur nuk ka pasur njerëz nevojarë për ta pranuar zeqatin; çdo subjekt - qoftë musliman, i krishterë apo hebre - nga perandoria e gjerë islame ka pasur mjaft për t’i kënaqur nevojat e veta, kështu që të pasurit duhej ta depononin zeqatin në arkën shtetërore. Kjo na tregon se kur ligji i zeqatit zbatohet në mënyrë të drejtë, ai i zvogëlon nevojat e qytetarëve dhe e pasuron më tepër arkën shtetërore, deri në atë masë saqë të mos ketë më të varfer e të nevojshëm, madje derisa të paraqitet edhe teprica.

Fuqia e palujtshme e kësaj mase të interesit publik, i ka rrënjët nga fakti se ajo është një masë hyjnore, një urdhëresë nga vetë Zoti. Ky nuk është një problem personal apo një kontribut vullnetar; ai, në të vërtetë, është një obligim për plotësimin e të cilit njeriu i përgjigjet Zotit në mënyrë të drejtpërdrejtë. Pasi që zeqati është legjislaturë e vetë Zotit, e cila i bashkangjitet interesit të përgjithshëm, asnjë muslimani nuk i lejohet që ta refuzojë këtë. Nëse ai nuk zbatohet në mënyrë të duhur, autoritetet kompetente të shtetit e marrin përsipër që në dobi të masave të gjera popullore, ta rivendosin e ta përforcojnë këtë institucion. Ata qe duhet ta pranojnë zekatin Kur’ani i Shenjtë i ka klasifikuar ata që duhet ta pranojnë zeqatin në mënyrën që vijon:

1. Muslimanët e varfër, për ta zbutur skamjen e tyre.

2. Muslimanët e nevojshëm, që të ftimizohen me mjete, në mënyrë që të mund të fitojnë për jetesën e tyre.

3. Muslimanët e ri (të konvertuar), që t’u mundësohet vendosja dhe adaptimi si dhe t’u plotësohen nevojat e veçanta.

4. Muslimanët, robër të luftës, që të lirohen me pagesë të shumës së të hollave si shpërblim.

5. Muslimanët që kanë borxh, për t’u liruar nga kthimi i këtij borxhi në mënyrë të dhunshme.

6. Muslimanët e punësuar, të caktuar nga ndonjë guvemator musliman për mbledhjen e zeqatit, për t’ua paguar rrogën.

7. Muslimanët në shërbimin e tyre në udhë të Zotit, me mjete të hulumtimit apo të studimit, apo të propagandimit të fesë. Kjo pjesë ndahet për t’i mbuluar harxhimet dhe për t’u ndihmuar atyre që t’i vazhdojnë shërbimet e tyre.

8. Muslimanët në vend të huaj, që kanë nevojë për ndihmë.

Pranuesi nevojtar dhe i drejtë i zeqatit është ai që nuk ka mundësi t’i kënaqë nevojat e tij, apo ka më pak se shuma e paraparë në fund të vitit. Nëse personi posedon vlerë të hollash tetëdhjetë gramë ari e më shumë, ai duhet të jetë kontribues apo dhënës e jo pranues i zeqatit. Nëse një pranues e pranon pjesën e tij dhe mendon se ajo është e mjaftueshme për nevojat e tij momentale me një bilanc prej shumës së paraparë për dhënie, ai nuk duhet të marrë më tepër. Ai duhet të kthejë çkado që të jetë e tepërt dhe t’ua japë të hollat pranuesve të tjerë të mundshëm.

Zeqati mund t’u ndahet në mënyrë të drejtpër-drejtë individëve të njërës apo tjetrës nga klasët e përmendura, ose t’u shpëmdahet organizatave huma-nitare që kujdesen për këta individë. Zeqati po ashtu mund t’u ndahet në formë të bursave studentëve dhe hulumtuesve premtues dhe të shkëlqyeshëm muslimanë, apo në formë ndihmash për organizatat për mbarëvajtje dhe institutet e shërbimit publik, të cilat i përkrahin rastet e tilla.

Një muslimani të paaftë apo invalid duhet t’i ndihmojë një musliman tjetër që është i aftë të fitojë. Kontribuesi duhet ta përdorë gjykimin e tij më të mirë në gjetjen e të benefikuarve më të mirë.

Taksat që ne ua paguajmë shteteve, nuk paraqesin zëvendësim të kësaj detyre fetare; zeqati duhet të ndahet nga taksat e tjera dhe të paguhet veçmas nga taksat e shtetit. Megjithatë, muslimanët e Amerikës Veriore mund të kenë lehtësime sa u përket ligjeve të taksave - për arsye se ato përmbajnë disa lehtësime në këtë drejtim. Ata duhet t’ua paguajnë zeqatin të varferve të merituar dhe pastaj t’i deklarojnë këto shuma të paguara si të dhëna personale ligjore.

Kontribuesi, për arsye se kryen një detyrë të këtillë, nuk duhet të lakmojë vetëglorifikimin apo famën. Ai këtë duhet ta bëjë në mënyrë sa më të fshehtë, me qëllim që të mos bëhet viktimë e hipokrizisë apo pasionit për fodullëk, i cili i anulon të gjitha veprat e mira. Megjithatë, nëse zbulimi i emrit të tij apo shpallja e kontributit të tij mund t’i inkurajojë e t’i stimulojë të tjerët, atëherë lejohet edhe kjo.

Zeqati është po ashtu i obligueshëm edhe për kafshët dhe prodhimet bujqësore. Hiset dhe sasia e të hollave që duhet të paguhen për këtë qëllim ndryshojnë prej rastit në rast dhe kërkojnë një studim të hollësishëm. Për këtë, e këshillojmë lexuesin që t’u drejtohet burimeve të elaboruara të Sheriatit dhe fesë. Zekati i fitrit Zekati i fitrit është një lloj lëmoshe që jepet në fund të muajit të Ramazanit. Fjala zekat është e lidhur me fjalën fitr nga idaafa (rasa gjinore e gjuhës arabe), e si rezultat i ndërprerjes së agjërimit zekati bëhet i obligueshëm.

Për cilat arsye jepet zekati?

Ibn Abasi thoshte: “I dërguari i All-llahut s.a.v.s. e bëri zekatul fitrin të vaxhib si mjet për dëlirësimin e agjëruesit nga fjalët e kota e nga lapërdhia (sjellja e ulët dhe e pamoralshme) dhe për t’i ushqyer skamnorët. Gjithsecili që e jep atë (zekatin) para namazit (të bajramit) – ajo është e pranuar, përndryshe (nëse jepet pas namazit) konsiderohet vetëm si lëmoshë.” [Transmeton Ebu Davudi (1371). Imam Neveviu thotë se Ibn Abasi e ka transmetuar këtë hadith me zinxhir hasen].
Është thënë se kjo që u tha më lartë është marrë prej ajetit kur’anor ku All-llahu i Lartësuar thotë: “Ka shpëtuar ai që është pastruar. Që e përkujton madhërinë e Zotit të vet dhe falet.” (Kur’an 87: 14-15).
Është transmetuar prej Umer ibn Abdul Azizit dhe Abu’l-‘Aaliyah të kenë thënë: “Ai, paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të, e jepte zekatin pastaj shkonte në namaz për t’u falur.”
Zekati është plotësues i lëshimeve që mund të bëhen gjatë agjërimit sikurse rukutë dhe sexhdet që janë plotësuese për namazin.

Cila është dispozita për zekatin e fitrit?

Pikëpamja më korrekte është se ai është vaxhib , duke u bazuar në fjalët e Abdullah ibn Umerit, i cili thoshte: “I dërguari i All-llahut, paqja dhe mëshira e Tij qoftë mbi të, e bëri atë (zekatin) të obligueshem (vaxhib )”, e gjithashtu edhe konsenzusi i dijetarëve e pohon të njëjtën dispozitë.

Kur duhet të jepet zekati i fitrit?

Zekati i fitrit duhet të jepet kur të perëndojë dielli në ditën e fundit të Ramazanit. Nëse dikush martohet atë natë, duhet ta japë zekatul fitrin edhe për bashkëshorten e tij. Nëse dikujt i lind fëmijë atë natë, duhet ta japë zekatul fitrin për fëmijën e tij. Edhe nëse dikush bëhet musliman para perëndimit të diellit, duhet ta japë zekatul fitrin. Madje, duhet dhënë zekatul fitr edhe për atë njeri që vdes pas perëndimit të diellit.

Kush obligohet ta japë zekatin e fitrit?

Zekatul fitri është obligim për muslimanët. Ibn Umeri r.a. thoshte: “I dërguari i Allahut e bëri zekatul fitrin një saa’ hurme ose një saa’ elb për muslimanët qofshin ato skllevër apo të lirë, meshkuj apo femra, të rinj apo të moshuar.” [Buhariu (1407)].
Imam Shafiu r.a. thoshte: “Hadithet që i transmeton Nafiu dëshmojnë se i dërguari i All-llahut zekatin e bëri farz vetëm për besimtarët për t’ia dhënë besimtarëve, e kjo gjë është në pajtim me Librin e All-llahut, qoftë i lartësuar Ai, sepse Ai zekatin e bëri për t’u pastruar, e ky pastrim duhet të jetë vetëm duke ua drejtuar atyre që kanë besim të drejtë.” Ky kolos gjithashtu ka thënë: “Çdo kush që në fillim të muajit Sheval ka ushqim të mjaftueshëm për të ngrënë për veten e tij dhe për ata, për të cilët përkujdeset, duhet të japë zekatul fitr për vete dhe për ata që përkujdeset. Nëse ka mundësi të japë vetëm për disa nga ata të cilët i ka nën përkujdesje, atëherë duhet të japë vetëm për ata. Por, në qoftë se nuk ka mundësi, atëherë nuk duhet të japë as për vete e as për të tjerët.”
Imam Neveviu r.a. thoshte: “Ai i cili është në vështirësi financiare, nuk është i obliguar të paguajë zekatul fitr. Nuk ka kundërthënie mes dijetarëve, lidhur me këtë çështje. Pra, obligimi i dhënies së zekatit te fitrit është i kushtëzur vetëm për ata që kanë mundësi. Gjithkush që ka një saa’ më shumë se i nevojitet për vete dhe për ata që i ka nën mbikëqyrje, në natën dhe në ditën e Bajramit, i mjafton (do të thotë nuk është në vështirësi financiare). Gjithsecili që nuk ka aq sa i nevojitet, është në vështirësi, kështuqë nuk është i obliguar të paguajë asgjë.”
Muslimani duhet ta japë zekatin e fitrit për vete dhe për ata që i ka nën mbikëqyrje, si p.sh. gratë e tij apo të afërmit e tij, poqëse ata nuk kanë mundësi ta japin atë vetë. Në rast se janë në gjendje për ta dhënë atë, më mirë është ta japin vetë, sepse urdhëri i është drejtuar secilit njeri.
Ibn Umeri r.a. thoshte: “I dërguari i All-llahut e bëri zekatul fitrin të obligueshëm një saa’ hurme ose një saa’ elb për muslimanët qofshin ato skllevër apo të lirë, meshkuj apo femra, të rinj apo të moshuar dhe urdhëroi që të jepet para se të falet namazi i Bajramit.” [Buhariu (1407)].
Imam Shafiu r.a. thoshte: “Mbrojtësi i të çmendurit dhe i të miturit duhet të japë zekat për ta, sikurse i shëndoshi apo i rrituri që e jep për vete. Nëse dikush ka dikënd në mbikëqyrje që është pabesimtar, nuk duhet të japë zekat për të, sepse ai (pabesimtari) nuk mund të pastrohet përmes zekatit.”
Burri duhet të japë zekatin e fitrit për veten dhe për gruan e tij gjithashtu, madje edhe nëse gruaja e tij ka të holla të veta personale. Ai gjithashtu duhet të japë zekatin e fitrit për fëmijët e tij dhe për prindërit e tij nëse janë të varfër. Madje, zekatin e fitrit duhet dhënë edhe për bijën e tij e cila është e martuar, por nëse martesa e saj ende nuk është përsosur. Nëse biri i tij është i pasur, ai (prindi) nuk duhet dhënë zekatin e fitrit në emër të tij (do të thotë vet biri, në këtë rast, duhet të japë për vete). Burri duhet të japë zekatin e fitrit edhe për gruan e divorcuar (për ish – gruan), nëse divorci i tyre ende nuk është përfundimtar. Biri nuk e ka obligim të japë zekatin e fitrit në emër të gruas së varfër së babait të tij (do të thotë nuk duhet të japë zekatin e fitrit për gratë tjera të babait të tij, në rast se ato janë të varfëra).
Në të dhënurit e zekatit te fitrit duhet filluar prej njerëzve më të afërt. Pra, së pari duhet dhëne për vete, pastaj për gruan, për fëmijët, pastaj pjesa tjetër e të afërmve…
Imam Shafiu r.a. thoshte: “Gjithsecilit që i lind një fëmijë apo merr ndonjë rob në pronësinë e tij para perëndimit të diellit në ditën e fundit të muajit të Ramazanit, duhet dhënë zekatin e fitrit për atë.”
Nuk është e obligueshme të jepet zekatin e fitrit për fetusin që ende është në mitrën e nënës, mirëpo nëse jepet zekati i fitrit për të, nuk asgjë të keqe.
Nëse dikush që është i obligueshëm të japë zekatin e fitrit vdes para se ta japë atë, zekati i fitrit për të duhet të jepet nga më i afërmi i tij, e nëse edhe ky vdes para se ta japë, dikush tjetër duhet ta japë në emër të tij…
Punëdhënësi nuk duhet të japë zekatin e fitrit për punëmarrësin, sepse ai (punëmarrësi) e merr rrogën e vet dhe ky tjetri nuk ka pse të japë zekatin e fitrit për të.
Për çështjen se a duhet dhënë zekatul fitr për jetimin apo jo, Imam Maliku r.a. thoshte: “Mbikëqyrësi i jetimit duhet të japë zekatul fitr prej pasurisë që e posedon ai jetim, madje edhe nëse është i mitur.”

Sa është sasia e dhënies së zekatul fitrit?

Sasia për t’u dhënë si zekatul fitr është sa një saa’ nga ushqimi, duke u bazuar në matjen e asaj (saa’) që e ka bërë profeti, paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të! Said el – Hudri r.a. thoshte: “Në kohën e profetit a.s. ne e jipnim sa një saa’ nga ushqimi…” [Buhariu (1412)].
Pesha e një saa’ ndryshon varësisht prej ushqimit që e kemi, kështuqë duhet ditur se sa është një saa’ e atij lloji të ushqimit tjetër.

Çfarë gjëra mund të jepen si zekat?

Gjërat që duhet dhënë janë ato gjëra që janë për t’u ngrënë. Ibn Umeri r.a. thoshte: “I dërguari i All-llahut e bëri zekatul fitrin të obligueshëm sa një saa’ hurmesh ose një saa’ elb për muslimanët qofshin ato skllevër apo të lirë…” (Në atë kohë, elbi ishte ushqim që hahej nga ata) [Buhariu (1408)].
Ebu Said el – Hudri r.a. thoshte: “Në kohën e profetit a.s. zekatin e jipnim një saa’ ushqim.” [Buhariu (1408)].
Zekati duhet dhënë në atë formë që është e përdorur nga të gjithë, qoftë grurë, oriz, hurmë…
Imam Shafiu r.a. thoshte: “Nëse ushqimi bazë i njerëzve (të një vendi të caktuar) janë drithërat apo është orizi, atëherë këto mund të jepen si zekatul fitr.”
Imam Neveviu r.a. thoshte: “Shokët tanë thonin: >>Është kusht të jepet diçka si zekatul fitr, e kjo të jetë prej gjërave ushqimore bazë dhe të jetë me vlerë 1 ndaj 10. Asgjë tjetër nuk pranohet përveç akitit (jogurt i tharë), djathit dhe qumështit”
Imam Mavardi r.a. thoshte: “Kjo, madje vlen edhe për ata që jetojnë në ishull e edhe për ata ushqimi bazë i të cilëve janë vezët dhe peshqit. Këta nuk janë të pranueshme si zekatul fitr dhe lidhur me këtë çështje dijetarët nuk kanë mospajtim. Sa i përket mishit, pikëpamja më korrekte është ajo e imam Shafiut, e që është konfirmuar edhe nga el – Musanifi se kjo gjë (ajo që u përmend më lartë) nuk është e pranueshme si zekatul fitr. Shokët tanë thonin: “Kjo normë vlen edhe për ata, ushqimi i të cilëve janë pemët, të cilët nuk janë të obliguar ta japin një të dhjetën, si p.sh. fiku. Këta gjëra (ushqimore) nuk pranohen si zekatul fitr aspak.”
Ibn Kajim el – Xhevzi r.a. thoshte: “Nëse do të ishte thënë jepni një saa’ hurme (kudoqoftë që jetoni), qoftë nëse ushqimi bazë i atij vendi janë hurmet apo jo, atëherë do të ishte më lehtë, mirëpo pasi çështja është kështu dhe është diskutabile, i lihet ixhtihadit. Ka disa njerëz që thonë se duhet dhënë një saa’ hurme, por ka edhe të atillë që thonë se duhet dhënë një saa’ nga ushqimi bazë i atij vendi. Kjo është më korrekte dhe është më afër parimeve të Sheriatit. E logjikisht, si mund disa njerëz, ushqimi bazë i të cilëve janë peshqit të japin hurme? E All-llahu e di më së miri.
Është e lejuar për zekatul fitri të jepet pastë (makarona, shpageta), mirëpo për një gjë duhet qenë të sigurtë se a janë ato makarona… të bërë prej gruri dhe a është ajo masë e grurit ekuivalente me masën e një saa’!
Shokët e profetit s.a.v.s. e jepnin atë në formë ushqimi dhe ne duhet të shkojmë në rrugën e tyre, e jo ta ndryshojmë! Të dhënurit e zekatit në formë ushqimi ka dobi të dukshme. Një e tillë është për shembull kur biznesmenët kanë të mbledhur mall të caktuar në depot e tyre e në të njëjtin rast çmimet ngriten, apo rast tjetër është gjendja e luftës apo inflacioni.
Në këtë vijë, nuk mund të jepet zekatul fitr për t’ia paguar borxhet ndokujt, për t’ia paguar dikujt qëndrimin në spital,për t’ia paguar shkollimin një studenti e kështu me radhë… Ka burime tjera për llojin e këtyre ndihmave, siç u cek më lartë.

Kur duhet dhënë zekatin e fitrit ?

Zekati i fitrit duhet dhënë para se të falet namazi i Bajramit, ashtu sikurse është shënuar në hadithe që Profeti a.s. “urdhëroi që zekatul fitri të jepet para namazit të Bajramit.” [Buhariu (1407)].
Është një kohë e cila është mustehab (e preferuar) për t’u dhënë zekati i fitrit dhe kohëra kur është e lejuar të jepet ai. Koha kur është mustehab të jepet ai është dita e Bajramit (mirëpo para namazit, të kuptohemi). Për këtë shkak është sunnet të shtyhet namazi i Bajramit për t’i dhënë kohë atyre që nuk e kanë dhënë ende atë. Në anën tjetër, poashtu është sunnet të nxitohet për namazin e bajramit.
Koha kur zekatul fitri lejohet të jepet është dy apo tri ditë para Bajramit. Në Sahihun e Buhariut transmetohet se Nafiu thoshte: “Ibn Umeri e jepte zekatul fitrin ne emër të të rinjve dhe në të të moshuarve një ditë para Bajramit.”
Është punë e urryer (mekruh) të vonohet dhënia e zekatul fitrit, gjegjësisht të jepet pas namazit të Bajramit. Disa dijetarë thonë se kjo gjë është e ndaluar (haram) dhe e llogarisin kadaa’[1], e tërë kjo duke u bazuar në hadithin: “Gjithsecili që e jep zekatul fitrin para namazit pranohet si zekat, ndërsa ai që e jep pas namazit llogaritet vetëm si lëmoshë.” [Ebu Davudi (1371)].
Ai që e jep zekatin e fitrit pas namazit të Bajramit është njëjtë sikur mos ta kishte dhënë hiç. Disa dijetarë mendojnë se të dhënurit e zekatul fitrit para namazit të Bajramit është vetëm mustehab dhe se mund të jepet gjatë tërë ditës së parë të Bajramit, por ky mendim hudhet poshtë nga hadithet. Rreth kësaj, Ibn Ruslani thoshte: “Kjo punë është haram nga konsenzusi, sepse ai është zekat dhe ai që e vonon atë bën mëkat e kjo është e njëjtë sikurse vonimi i namazit. Pra, është haram të vonohet dhënia e tij pa pasur ndonjë arsye të fortë, e qëllimi apo urtësia e kësaj (dhënies në kohë) është që të varfërit, të paktën, në këtë ditë të mos dalin për të lypur.
Zekatul fitri duhet t’i dorëzohet atij që e ka marrë përsipër për ta kryer atë punë. Nëse dikush dëshiron t’ia japë zekatin dikujt, mirëpo nuk mund ta gjejë atë e as nuk mund të gjejë ndonjë person të besueëshm për t’ia dhënë atij dhe nëse (zekatdhënësi) e sheh se koha mund të kalojë, atëherë duhet të shpejtojë për ta dhënë zekatin tek turma – aty ku mbledhet tërë zekati.

Kujt mund t’i jepet?

Zekatul fitri mund t’u jepet 8 kategorive të njerëzve të cilëve mund t’u jepet zekatul mali. Ky është mendimi i shumicë së dijetarëve. Malikijtë, Ahmedi dhe ibn Tejmije janë të mendimit se zekatul fitri duhet dhënë ekskluzivisht të varfërve dhe nevojtarëve.
Imam Shafiu r.a. thoshte: “Zekatul fitri duhet të ndahet mes atyre të cilëve është ndarë zekatul mali dhe nuk duhet të shpenzohet askund tjetër… Duhet të ndahet mes të varfërve dhe nevojtarëve, skllevërve të cilët kanë bërë kontratë me zotërinjtë e tyre për ta blerë lirinë e tyre, borxhlinjve, luftëtarëve në rrugë të All-llahut dhe udhëtarëve.”
Imam Neveviu r.a. e transmeton hadithin që e ka thënë ibn Abasi r.a. se profeti s.a.v.s. i ka thënë Muadhit r.a.: “Thuaju atyre se duhet dhënë prej pasurisë së tyre drejtuar të varfërve dhe nuk është e lejuar t’i jepet zekat pabesimtarit, qoftë ai zekatul fitr apo zekatul mal.”
Zekati duhet t’u jepet të varfërve, atyre që kanë borxhe të mëdha dhe atyre, rrogat e të cilëve nuk janë të mjaftueshme për të dalë në fund të muajit, e kjo duhet bërë në pajtim me nivelin e nevojave të tyre.
Nuk lejohet që ai zekat që i është dhënë dikujt, të kërkohet për t’iu kthyer mbrapa atij dhënësit!

Si të ndahet zekati i fitrit ?

Është e preferuar që vet dhënësi ta ndajë atë. Imam Shafiu r.a. thoshte: “Unë më shumë preferoj ta japë atë vet sesa t’ia japë ta ndajë ai që është duke e mbledhur.”
Imam Neveviu r.a. thoshte: “Zekatul fitri duhet të ndahet mes atyre, të cilëve u është ndarë nga zekatul mali. Unë preferoj që ai t’u jepet të afërmve. Nëse ia jep atij që është duke e shpërndarë, kjo është mirë, por nëse e shpërndan vet, kjo është edhe më mirë.”
Është e lejuar që zekati t’i jepet ndonjë njeriu për t’ia dhënë dikujt të cilit ne dëshirojmë, mirëpo të cilin për momentim nuk e dimë se ku gjendet, mirëpo vetëm në atë rast nëse jemi të sigurtë se ky (përcjellësi) është i besueshëm, në të kundërtën nuk është e lejuar. Abdullah ibn el – Muameli thoshte: “E dëgjova Ebu Mulejken duke biseduar me një njeri, i cili i tha: “Unë dua ta lë zekatul fitrin në xhami.” E ai ia ktheu: “Shko jepe vet te vendi i caktuar sepse ibn Hishami (mbledhësi i zekatit në xhami), nuk e di se i kujt është ky zekat dhe do t’ia japë tjetër kujt!””
Imam Ahmedi r.a. potencoi se është e lejuar të jepet një saa’ tek një grumbull njerëzish apo të jepet një saa’ vetëm tek një njeri…
Imam Maliku r.a. thoshte: “Nuk ka asgjë të keqe nëse dikush zekatul fitrin për veten dhe për familjen e vet ia drejton vetëm një njeriu.”
Është e lejuar për një person i cili merr më tepër ushqim sesa i nevojitet që ta shpërndajë me të tjerët, kështuqë të arrihet barazi…

Ku duhet dhënë zekatul fitrin?

Ibn Kudame r.a. thoshte: “Zekatul fitri duhet dhënë aty ku është bërë obligim (do të thotë obligohesh ta japësh në atë vend ku të zë obligueshmëria).” Është pyetur një njeri se ku duhet ta japë zekatin një njeri që është nga Afrika, e obligueshmëria e ka zënë derisa ishte në Egjipt. Ai është përgjigjur se duhet ta japë në Egjipt, e nëse familja e tij e japin në emër të tij, kjo gjë nuk prish punë, mirëpo edhe ky për vete duhet ta japë aty ku është.
E lusim All-llahun e Madhëruar t’i pranojë adhurimet tona dhe të na bashkojë me të drejtët. All-llahu e bekoftë profetin tonë, paqja dhe mëshira e Tij qoftë mbi të, shokët e tij dhe gjithë ata që e pasojnë rrugën e tij deri në Ditën e Gjykimit! Sadakatul Fitri SADAKATUL-FITRI (DHËNIA E LËMOSHËS)

A. Tekstet argumentuese

Transmetohet nga Ibn Umeri se Muhammedi a.s. e ka obliguar Sadakatul-Fitrin në Muajin e Ramazanit për robin, të lirin, mashkullin, femrën, fëmijën dhe plakun muslimanë, qoftë nga sa’ë hurme ose elbthi. (Buhariu, Muslimi dhe të tjerët).
Transmetohet nga Ibn Umeri se Muhammedi a.s. ka urdhëruar të jepet Sadakatul-Fitri para se të nisen për në namaz. (Transmetimi i të gjithëve përveç Ibn Maxhes).
Transmetohet nga Ibn Abbasi se Muhammedi a.s. e bëri obligim Sadakatul-Fitrin për pastrimin e agjëruesit nga përgojimi dhe fjalët e turpshme; me agjërimin ai (Muhammedi a.s.) e obligon t’i ushqejë t? varfërit; ai që e jep Sadakatul-Fitrin para namazit pranohet e kush e jep pas namazit (të Bajramit) është sadaka (lëmoshë) e rëndomtë. (Ebu Davudi, Ibn Maxhe dhe Hakimi).B. Rregullat e Sadakatul-Fitrit

Vitrat obligohen të jepen para agimit të mëngjesit në ditën e Bajramit të Vitrit (Bajramit të Madh), kurse për atë që vdes në këtë kohë ose lindet pas kësaj kohe, nuk janë obligim. Më mirë është të jepen para namazit të Bajramit si dhe mund të jepen gjatë Muajit të Ramazanit. Nëse vonohen nga namazi i Bajramit, nuk anulohen por patjetër të realizohen.
Sadakatul-Fitri i jepet për çdo person një të varfëri, bile nuk lejohet t’u ndahet dy apo tre varfanjakëve, sepse qëllimi i kësaj sadakaje është shpëtimi; ngase Muhammedi a.s. thotë: “Shpëtoni ata nga hallet (barra e rëndë) në këtë ditë”.
Preferohet Sadakatul-Fitri ne te holla, nese keshtu me tepër u konvenon të varfërve. Sadakaja Sadaka është dhënia shtesë krahas zekatit obligativ. Ai i cili jep sadaka e do Allahun dhe është i dashur nga Allahu, sepse ka mposhtur veten në aspekt të dashurisë ndaj pasurisë. Allahu i Madhërishëm për njeriun thotë në Kuran: “Dhe ai është që shumë e do pasurinë.” (El-Adijat:7) I Dërguari i Allahut kur flet për sadakanë thotë: “Sadakaja është argument i besimit të fshehur në zemër” Dijetarët e kanë komentuar në shpjegimin e këtij hadithi, duke thënë se i Dërguari i Allahut sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem e ka quajtur “argument i besimit të fshehur në zemër” shkaku se natyra e njeriut është që kur jep diçka duhet ta këmbejë me diçka tjetër, kjo është natyra që Allahu xhel-le shanehu i ka krijuar njeriut. Dhe fakti që njeriu të jep diçka pa e këmbyer me diçka tjetër është argument i besimit që fshihet në zemër.
Allahu i Madhërishëm dëshiron që robi i Tij të jetë dhurues dhe dorëlirë. Prandaj, Ai shpërblimin të cilin e ndanë Allahu do t’ia shumëfishojë. Allahu thotë në Kuran: “Shembulli i pasurisë së atyre që e japin në rrugën e Allahut është si një kokrre që i mbinë shtatë kallinj, në secilin kalli njëqind kokrra. Allahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron, Allahu është Bujar i Madh, i di qëllimet”. (El-Bekare:261).
Po ashtu transmeton Ebu Hurejra se i dërduari i Allahut sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem ka thënë: “Sadakaja nuk pakëson pasurinë” (Transmeton Muslimi, Tirmidhiu, Ahmedi).
Prandaj, besimtarë i vërtetë është ai i cili beson se kur jep Allahu ia shton, ndërsa vesi i dorështrëngimit, vesi që njeriu është lakmitarë për veten e tij, të gjitha këto janë rezultat i punës së shejtanit që bën me njeriun
I Dërguari i Allahut thotë: “Sadakaja fikë hidhërimin e Allahut ashtu siç fikë uji zjarrin”. Pra. nëse Allahu është i hidhëruar ndaj teje për ndonjë vepër jo të mirë, për ndonjë fjalë, për ndonjë vështrim, për ndonjë dëgjim, për ndonjë përgojim, për ndonjë sjellje jo të mirë, kur të jep sadaka shuhet hidhërimi Allahut ashtu siç ka thënë i Dërguari i Allahut sal-all-llahu alejhi ve sel-lem.
Transmeton Ebu Hurejra se i Dërguari i Allahu sal-all-llahu alejhi ve sel-lem ka thënë: “Nuk ka ditë që nuk zbresin dy melajke prej Allahut xhel-le shanehu dhe thonë: O Allah jepi atij që jep dhe atij që nuk jep shkatrroja pasurinë. Prandaj duhet që të jemi të kujdesshëm që melajket të mos luten kundër nesh.

Ai i cili jep sadaka është më i lumtur se sa ai që e pranon atë. Kështu ka vepruar edhe Pejgamberi alejhi selam. Kur i vinte ndokush i cili kishte nevojë, ai i jepte përparësi para vetës nganjëherë me ushqim, nganjëherë me sadaka, nganjherë me dhurata, e nganjëherë me blerjen e gjërave të caktuara.
Sadakaja për të qenë e pranuar, duhet të jetë nga fitimi i ndershëm dhe i pastër. I Dërguari i Allahut alejhi selam thotë: “Allahu është i ndershëm dhe nuk pranon përveç asaj që është e pastër” (Transmeton Muslimi). Po ashtu i Dërguari i Allahut sal-all-llahu alejhi ve sel-lem ka thënë: “Ruajuni prej zjarrit të xhehennemit qoftë duke dhënë edhe një gjysmë hurme”. Kjo është argument se nuk është kusht i sadakasë sasia por e rëndësishme është që të jepet me sinqeritet dhe ajo që jepet të jetë hallall.
Aishja radijallahu anha transmetohet se ka dhënë ndonjëherë edhe një kokërr rrushi dhe ka thënë: “Unë shpresoj në çdo grimcë të kësaj kokrre rrushi shpërblim te Allahu”. Ndërsa për atë që jep sadaka për syefaqësi te njerëzit, kjo jo vetëm që nuk është e pranuar te Allahu, por është si shembulli i dikut që i vjel të mbjellurat e veta dhe i djegë me dorën e vet.

Koncepti i lëmoshës në Islam është më i gjërë për atë që nuk posedon pasuri. Prandaj sadaka nuk është vetëm ndarja e pasurisë por sadaka kemi edhe lloje të tjera. Kur i erdhën disa njerëz të cilët nuk kishin pasuri dhe ankoheshin se i kanë arritur të pasurit, dukë thënë: “O i Dërguar i Allahut, pasanikët na tejkaluan me shpërblime, ata falin namaz si ne, agjërojnë si ne, kurse (përveç kësaj) nga teprica e pasurisë së tyre japin sadaka”. Pejgamberi alejhi selam tha: “A nuk ju ka dhënë Allahu edhe juve me çka të bëni sadaka? Vërtet, çdo tespih (lavdërim Allahut) është sadaka, çdo tekbir (madhërim Alllahut) është sadaka, çdo tahmid (falëndërim Allahut) është sadaka, çdo tehlil (thënia: La ilahe il-lall-llah) është sadaka. Urdhëresa për të mirë është sadaka, ndalesa kundër të keqës është sadaka, edhe marrëdhënia seksuale (bashkëshortore) është sadaka”. Njerëzit i thanë: “O i Dërguar i Allahut, a edhe kur ndonjëri prej nesh kryen marrëdhënie epshore ka shpërblime?” I Dërguari i Allahut tha: “Më thuani, nëse epshin e tij e përdorë në haram, a nuk ka mëkat? Po ashtu nëse e përdorë në hallall, do të ketë shpërblim”. (Transmeton Muslimi, Ahmedi, Ibn Hibbani)
Po ashtu i Dërguari i Allahut sal-lall-llahu alejhi ve sel-l

em ka thënë: “T’i drejtosh buzëqeshje fytyrës së vëllait tënd është sadaka. Urdhëresa për të mirë dhe largimi nga e keqja është sadaka. Njeriu që ka devijua dhe e udhëzon është sadaka. Të largosh gurë, dhe ferra nga rruga, edhe kjo është sadaka. Nga kova jote të derdhësh ujë në kovën e vëllait tënd edhe kjo është sadaka” (Transmeton Tirmidhiu).

Pra, përveç dhënies së pasurisë që është sadaka, kemi edhe dy lloje të tjera të sadakasë. Njëra është bamirësia ndaj krijesave dhe tjetra e cila po ashtu nuk është materiale që hyjnë llojet e ndryshme të dhikreve. Sadakaja - instrument islam kundër varfërisë Kur flasim për sistemin ekonomik islam kemi parasysh një fakt se ai bazohet në Kur`an , Sunnet dhe Ixhma.E vërteta është se ky sistem i ka kushtuar rëndësi të vecant të varfurve dhe në këtë mënyrë mund të themi se janë themeluar institucionet e para sociale të arsyeshme.Ekzistojnë shumë instrumente ekonomike që kanë bazë sheriatike për vazhdimin e jetës normale në shoqërinë myslimane.Një ndër instrumentet e shumta ekonomike është edhe zekati i fitrit ose sadakulfitri.Për të thjeshtuar analizën tonë do ta definojmë problemin në fjalë. Zekati i Fitrit është lëmosha që nxirret në fund të muajit Ramazan , natën e Bajramit të Fitrit ose në mëngjes të kësaj dite, Zekati i Fitrit ka marrë këtë emër sepse ai është ligjëruar afër plotësimit të muajit , në kohën që agjëruesit mbyllin agjërimin, pra është Zekati i iftarit ose lëmosha e Bajramit të Fitrit pasi të jetë plotësuar Ramazani.
Në pamjen e parë ky konstatim dhe ky definim i problemit është krejt në rregull dhe i arsyeshëm.Mirëpo neve na lind një pyetje në kokën tonë se athua a është e njejtë zekati me zekatin e fitrit dhe nëse nuk është e njejtë ku janë shenjat dalluese?Kësaj rralle do t`i referohemi dijetarit të madh islam Dr.Jusuf Kardavit.
Zekati të cilin e obligoi feja, disa herë në gjuhën e Kur`anit dhe Sunnetit quhet sadaka(lëmoshë), ashtu që Maverdi thotë:”Sadakaja është zekat e zekati është sadaka, emri dallon përmbajtja përputhet .”All-llahu xh.sh. në Kur`anin Famëmadh thotë:”Merr prej pasurisë së tyre (të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t`i pastrosh me të dhe t`u shtosh ( të mirat)…”
All-llahu xh.sh. thotë:”Merr prej pasurisë së tyre ( të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t`i pastrosh me të dhe t`u shtosh ( të mirat)…”(Et-Tevbe , 103)
Po ashtu thotë:”Ka prej tyre që do të bëjnë vërejtje në ndarjen e lëmoshës , nëse u jepet nga ajo , ata mbesin të kënaqur , e nëse nuk u jepet , ata hidhërohen.”(Et-Tebe , 58), “All-llahu caktoi obligim që lëmoshat (zekati etj) t`ju takojnë vetëm të varfurve (nevojtarëve), të ngratëve ( që s`kanë fare)…”(Et-Tevbe , 60 ).
Në hadith përmendet :” Nuk ka zekat ( sadaka) nën pesë eunuk ( njësi matëse klasike) , po ashtu nuk ka zekat ( sadaka) nën pesë dhud ( njësi matëse klasike) dhe nuk ka zekat ( sadaka ) nën pesë evak ( njësi matëse klasike).
Në hadithin e dërgimit të Muadhit në Jemen qëndron :”Tregoju se All-llahu ua ka obliguar në pasurinë e tyre zekatin ( sadaka) që merret prej pasanikëve të tyre.”
Të gjitha këto ajete dhe hadithe përmenden për zekatin duke e quajtur sadaka.Prej këtu edhe tubuesi i zekatit e mori emrin musaddekan , sepse ai tubon dhe distribuon lëmoshat.
Megjithëatë përdorimi i gjërë nga njerëzit i ka bërë padrejtësi nocionit sadaka , sepse e ka shëndërruar atë në shprehje për ndihmat vullnetare dhe për lëmoshat që u jepen lypësve.
Mirëpo kuptimet e nocioneve te masat e gjëra nuk duhet të na mashtrojnë nga thelbi i fjalëve në gjuhën arabe në kohën e zbritjes së Kur`anit.Rrënja e fjalës sadaka është marrur prej fjalës sidk( sinqeritet).
Kadi Ebu Bekër Ibn El-Arebij ka thurur disa fjalë shumë të shkëlqyeshme rreth emërtimit të zekatit sadaka.Ai thotë:”Kjo rrjedhë prej sinqeritetit ( sidk) në barazimin e veprës me fjalën dhe besimin.Rrënja “sa de ka “ i referohet realizimit të diçkaje përmes diçkaje tjetër dhe përforëcimit të tij me të.Në këtë kuptim është dhurata e kurorës së martesës ( sadaku-l-mer`eti) , gjegjësisht legalizimi dhe konfirmimi i martesës me obligimin e pasurisë dhe të kurorës sipas normave të parapara juridike.
Kuptimi i të gjitha këtyre ndryshon me zgjedhjen e foljes.Kështu thuhet:”Saddeka fi-l-kauli saddakan dhe tesdikan (ishte i sinqertë në bisedë) , tesaddeka bi-l-mali tesadukan ( dha lëmoshë prej pasurisë) , esdektu-l-mer`ete isdakan ( ia dhashë gruas dhuratën e kurorës).Dhe cdonjërës prej këtyre fjalëve.Në këtë rastë , sinqeriteti i përgjason lëmoshës në atë se , ai i cili është i bindur në fe se ringjallja është realitet , se jeta e gjithmonshme është në Ahiret dhe se kjo botë është kanal për në botën tjetër , është derë për në të mirë apo për në të keq-punon për të , e ofron tërë atë që e gjen në të.E nëse dyshon në botën tjetër , tregohet përtac ndaj saj apo i jep përparësi diçkaje tjetër ndaj asaj-tregohet koprrac , përgaditet për aspiratat e veta dhe e lë padore mbarimin e vet.”
Themi:Për këtë , All-llahu xh.sh. e bashkoi lëmoshën me sinqeritetin , ashtu sikur që e bashkoi koprracinë me gënjeshtrën në ajetin:”E , sa i përket atij që jep dhe ruhet.Dhe vërteton bindshëm për të mirën.Ne do ta përgaditim atë për më të lehtën.E sa i përket atij që bënë koprraci dhe ndien veten të pavarur ( nga Zoti).Dhe që përgënjështron atë më të mirën.Ne do ta përgadisim për më të vështirën.”(El-Lejl , 5-10).
Pra, lëmosha është dëshmi e sinqeritetit në besim dhe e besimit në ditën e gjykimit
Sadakaja në Islam ka rrolin , rëndësinë dhe vecantinë e vet.Ajo është institucion social në vetvete dhe një formë mjaft efikase rreth sulmimit të varfërisë.
Nga Ebu Malik El-Harith ibn Asim El-Esh`arij r.d. , transmetohet të ketë thënë:I Dërguari i All-llahut a.s. ka thënë:”Pastërtia është gjysma e besimit.Falëminderimi ndaj All-llahut e mbush peshojën.Lavdimi dhe falëminderimi i All-llahut e mbush hapësirën mes qiellit dhe tokës.Namazi është dritë.Sadaka është dëshmi.Durimi është shkëlqim.Kurse Kur`ani është dëshmi për ty ose kundër teje.Cdokush fillon ditën e tij dhe cdonjëri është tregëtar i vetes së tij;mund të punoj punë të mira e ta lirojë atë ose mund të punojë punë të këqija e ta shkatërroj atë” Transmeton Muslimi
Dëshmi është rrezja e Diellit.Muhammedi a.s. thotë:”Kur të dalë shpirti i besimtarit , del dhe me vete ka burhan( rreze) , sikur rrezet e Diellit.”Për këtë edhe argumenti i qartë quhet burhan , sepse argumentimi i tij është tepër i qartë.
Po ashtu sadakaja është burhan( dëshmi-argument) për besimin e vërtetë të njeriut , ndërsa dhënia e sadakasë me kënaqësi është shenjë për ekzistimin e imanit.Muhammedi a.s. ka thënë:”Tri gjëra kush i vepron , e ka shijuar ëmbëlsirën e imanit:Kush e adhuron vetëm All-llahun , kush dëshmon se nuk ka Zot tjetër pos All-llahut dhe kush jep zekatin e pasurisë së tij me kënaqësi për cdo vjet.”Shkak për të është se pasurinë e do shpirti i njeriut dhe bënë koprraci në të.Nëse arrinë në atë gradë që të nxjerrë për All-llah , kjo është dëshmi se ky njeri është besimtar i vërtetë në kuptimin e plotë të fjalës dhe beson në shpërblimin dhe dënimin e All-llahut.
Sadakaja është për nga natyra e saj mjaft e përhapur gjatë periudhës së Perandorisë Osmane.Dihet mirëfilli se në atë kohë kanë ekzistuar vende të posaçme ku të pasurit kanë lënë sadakatë e tyre dhe të varfurit kanë marrë në kohë të caktuar.Por ky sistem dhe kjo metodologji ka funksionuar me një mbykqyrje të fshehtë nga ana e shtetit me qëllim që të mos ndodhin crregullime dhe padrejtësi rreth shpërndarjes së saj.Dijmë parimin islam se edhe një buzëqeshje është sadaka , në fakt ne vetëmse mrrolemi dhe qeshemi e nuk buzëqeshim.
Sadakaja në sistemin financiar islam ndikon përmes përmirësimit të gjendjes financiare tek të varfurit.Në një farë mënyre është si një sistem social për raste të caktuara dhe specifike.Si rezultat i sadakave të ndryshme ne kemi patur shumë dijetarë të njohur nga mesi shqiptar si Ibrahim Dalliu , Hafiz Ali Korca , Hasan Tahsinin , Hoxhë Masuricën etj.
Nga kjo që u tha ne vetëm se e kemi të qartë se kemi të bëjmë me dy instrumente të ndryshme ekonomike kur bëhet fjalë për zekatin dhe zekatin e fitrit.Në bazë të dispozitave islame zekati është shtylla e Islamit dhe është farz që merret nga të pasurit dhe iu shpërndahet të varfërve, ndërkaq zekati i fitrit është vaxhib i cili njashtu i merret të pasurve dhe i shpërndahet të varfurve duke realizuar një qëllim të përbashkët, kënaqësinë e All-llahut xh.sh.Në këtë drejtim kemi dy mendime të cilët paraqesin argumentet e tyre.Mendimi i parë është se zekati i fitrit hynë në farzet e All-llahut duke u mbështetur në hadithin të cilin e transmeton Ibn Umeri te Buhari dhe Muslimi , i cili thotë
”E ka bërë detyrë i Dërguari i All-llahut dhënien e zekatit të Fitrit të Ramazanit, sa ( masa) një sa hurmash ose një Sa`elbi…”Ndërkaq dijetari i ummetit Ebu Hanife dhe të tjerë thonë se zekati i fitrit hynë në radhën e vaxhibeve duke u mbështetur në ajetin kur`anor ku thotë All-llahu xh.sh.
”Ka shpëtuar ai që ka dhënë lëmoshë”.Zekati i Fitrit është më shumë një e drejtë e të varfurve e cila me kalimin e kohës dhe me ndryshimin e statusit social të tyre shëndrrohet nga e drejtë në obligim që në mënyrë perfekte funksionon në shumë vende myslimane.Kur themi është pjesë e sistemit social me plot të drejtë bazohemi në argumente sheriatike.Sistemi social islam dallon nga sistemi perëndimor ,në shumë mënyra dhe metodologji.Sepse në Islam cdo vepër e bërë për hir të All-llahut është adhurim që në ditën e llogarisë do të peshojë më shumë në peshojen e veprave të mira.Por jo në kuptimin e përgjithshëm të fjalës , por në esencë ai na paraqitet si i tillë.Me zekatin e fitrit agjëruesi i cili sapo ka mbaruar agjërimin pastrohet nga mëkatet që ka bërë gjatë muajit Ramazan dhe i mundëson që në festën e Bajramit të varfurve të këne mundësinë e veshjes së tyre dhe festimit të kësaj feste islame në mënyrë të njejtë me të gjithë besimtarët.
Kur flasim për sistemin social domosdoshmërisht na lindin shumë pyetje që kërkojnë përgjigje adekuate.Në fakt cka paraqet sistemi social në shoqëri?Ky sistem bazohet në parime në cdo shoqëri dhe ka për qëllim arritjen e mirëqenies së cdo qytetari të saj.Por definomi mbi sistemin social nuk është kaq i ngusht në kohën në të cilën po jetojmë.Sot në ekonominë e tregut ku konkurenca është e pamëshirshme dhe njërëzit gjithnjë e më shumë priren në largimin e moralit në ekonomi ky sistem është në një udhëkryq që mezi pret të dalë në dritën e vërtet.Etika e punës ka humbur vlerat e saja të dikurshme dhe gjithmonë ai që nuk ka shtypet dhe persekutohet në mënyra të ndryshme ekonomike.Që t`i përmbahemi koncepteve ekonomike dhe vlerave të saja neve na paraqitet nevoja e njohjes sonë me konceptin etikë.
Etika eshte:
1. Shkenca qe studion moralin, parimet, normat dhe rregullat e sjelljes se njerezve ne
shoqeri.
2. Morali i nje shoqerie, i nje klase, i nje grupi shoqeror etj. P.sh. Etika profesionale
(shkencore).Nga ky definim i etikës mund të vijmë në konstatim të drejtë se ajo si e tillë nuk ekziston në ekonominë e tregut në shoqëritë perëndimore.Shkak i të gjitha ngecjeve në ekonomi mund të themi se është si rezultat i moskushtimit rëndësi këtij elementi mjaft me rëndësi për shoqërinë njerëzore në përgjithësi dhe për klasën e vecant ekonomike në veçanti.Kur themi për klasën e vecant ekonomike këtu nuk kemi për qëllim që të bëjmë diskriminim klasor dhe as që insistojmë në një gjë të këtillë, por orientohemi kah personat fizik ose juridik të cilët direkt janë të lidhur në proceset ekonomike dhe sociale.Sistemi social në Islam ka karakteristikat e saja që dallojnë nga shoqëria me ekonomi tregu për shkak të largimit të tyre nga morali.Islami i kushtoi dhe i kushton rëndësi të vecant moralit në punë dhe në jetën e besimtarit në përgjithësi.Për myslimanin cdo vepër e mirë dhe cdo punë në këtë jetë qoft edhe veprimtari ekonomike është adhurim dhe një shkak plus për kontimin e vlerave islame të quajtura në zhargonin sheriatik sevabe.Duke mos patur për qëllim dalje nga tema në pika të shkurtëra do të përqëndrohemi në zekatin e fitrit rreth urtësisë së saj , vlerës së dhënies , obligimit të saj etj.Për gjitha këto pika do t`i referohemi dijetarit të madh islam Muhamed Xhemijl ZEJNO i cili në mënyrë përmbledhëse flet për cdo segment të këtij instrumenti mjaft efikas islam.Pra fillojmë nga obligimi i tij e deri te koha e dhënies së saj:
1. Kush e ka obligim dhënien e tij? Obligim e ka dhënien e tij mislimani i lirë që zotëron një sa’a, d.m.th. (2,5 kg. afërsisht hurme, grurë etj). Jep nga ky ushqim apo mall për veten e tij, familjen e tij si: gruan, fëmijët dhe për çdonjërin që është mbikqyrës ndaj tij dhe është përgjegjës për çeshtjet e tij jetësore.
2. Sasia e dhënies së tij: Sa’a (2.5 kilogram) prej hurmeve, elbit, grurit dhe të ngjashme me te prej drithërave, d.m.th. ajo çka konsiderohet ushqim. Andaj në shumicën e rasteve, merret nga ushqimi i atij vendi si: oriz, miell i grurit dhe të ngjashme me të, (sasia e tyre 2.5 kg. afërsisht).
Transmetohet nga Ibën Omeri r.a. se ka thënë: “E ka obliguar Pejgamberi a.s. Sakatu El-Fitrin prej Ramazanit 2.5 kg. hurme apo elb, për çdo musliman rob apo i lirë, mashkull apo femër, i madh apo i vogël” (Muttefekun alejhi).
3. Urtësia e dhënies së tij:
a. Sadakatu El-Fitri është ndihmë për të varfërit dhe plotësim i nevojave të tyre në këtë festë.
b. Eshtë pastrim për agjëruesin, për atë që ka folur prej fjalëve të këqija dhe të kota gjatë muajit të Ramazanit.
4. Kujt i jepet Sadakatu El-fitri?
I jepët të varfërit ashtu siç ka ardhur në hadithin e Pejgamberit a.s.: “Sadakatu El-Fitri është pastrim për agjëruesin prej fjalëve të këqija dhe të kota, të cilat i ka thënë gjatë Ramazanit, dhe është ushqim dhe ndimhë për të varfërit”.
Definicionin e të varfërit e ka sqaruar Pejgamberi a.s. në një hadith ku thotë: “I varfër është ai i cili nuk gjenë të pasur që ta pasuron atë, nuk kujdeset askush për te dhe nuk bisedohet për te në mënyrë që të ipet për të, dhe nuk e pyesin njerëzit asgjë” (Muttefeku nalejhi).
5. Koha e dhënies së tij: Vaxhib është dhënia e tij para namazit të Bajramit, poashtu lejohet dhënia e tij një apo dy ditë pra Bajramit.
Transmetohet nga Ibën Abbasi, i cili ka thënë: “E ka obliguar Pejgamberi a.s. Sadakatu El-Fitrin pastrim për agjëruesin nga fjalët e kota dhe të këqija, andaj kush e jep atë para namazit të Bajramit e ka kry atë obligim sipas rregullave të Islamit dhe është sadaka e pranuar. Kurse kush e jep atë pas namazit të Bajramit ajo është sadaka prej sadakave” (Transmeton Ibën Davudi, Ibën Maxhe dhe të tjerët).
Pra nga kjo analizë e jonja në pika të shkurtëra mësuam dicka rreth këtij instrumenti mjaft me rëndësi për ekonominë islame në përgjithësi dhe sistemin social në veçanti.Mësuam mendimet e dijetarëve të cilët janë thelluar në këto lëmijë, dhe shpresojmë që kontributi i jonë në këtë drejtim sado qoftë i vogël do të peshohet në ditën e llogarisë në peshojat e veprave tona të mira.Të All-llahut jemi dhe te Ai edhe do të kthehemi.Hamdi Nuhiju Virtytet e lëmoshës Lëmosha ka nam te madh ne Islam; është prej argumenteve me te fuqishme për besimin e lëmoshëdhënësit. Kjo për faktin se njeriu nga vet natyra e tij është i prire për te punuar për fitimin e pasurisë keshtuqe shpenzimi i saj d.t.th: për të kundërshtim i natyrshmërisë se tij, dhe mu për këtë ka qene argument për shendoshmerine e besimit dhe bindjes se tij. Ne lidhje me këtë ka thënë Pejgamberi Alejhi selam” Dhe lëmosha është argument“, argument për shendoshmerine e besimit te njeriut, nëse me te e ka për qellim kenaqesine e Allahut, Subhanehu ve teala, e jo syefaqesine.

Mu për këtë, janë transmetuar disa citate fetare, te cilat sqarojnë vlerën, virtytet dhe mirësitë e lëmoshës dhe shpenzimit ne rrugën e Allahut,Subhanehu ve teala, te cilat nxisin muslimanin për shpenzim dhe dhënie vetëm për hire te Allahut,Subhanehu ve teala.

§         Shpenzimi për lypësin dhe te ngratin ne Islam konsiderohet prej veçorive me te spikatura te robërve bamirës te Allahut,Subhanehu ve teala. Thotë Allahu,subhanehu ve teala,” Të kënaqur se kanë shtënë në dorë atë që u dha Zoti i tyre, ata edhe më parë (në Dunja) ishin mirëbërës. 51:17. Ata qenë të cilët pak flinin natën. 51:18. Dhe në syfyr (kah mbarimi i natës) ata kërkonin falje për mëkatet. 51:19. Dhe në pasurinë e tyre kishin përcaktuar të drejtë për lypësin dhe për të ngratin (që ka nevojë por nuk lyp).“.(Dharijat 16-19)

§     Allahu,subhanehu ve teala, iu premtoi kompensim atyre qe shpenzojnë ne rrugën e Tij. Thotë ne Kur’an” e çkado që të jepni, Ai e kompenson atë “.(Sebe’ 39)

§         Allahu,subhanehu ve teala, përveç kësaj, shpenzuesve ne rrugën e Tij iu premtoi me shpenzim për ta shumëfish m shume. Thotë Allahu,subhanehu ve teala,” Kush është ai që i huazon All-llahut një hua të mirë, e Ai t’ia shtojë atij shumëfish atë? “.(Bekare 245)

§         Lëmosha me pasuri është lloj prej llojeve te xhihadit, madje ne te gjitha ajetet e xhihadit ka ardhur me pare sesa xhihadi me arme ne dore, me përjashtim te një ajeti. Ka thënë Pejgamberi Alejhi selam” Luftoni politeistet me pasuritë, vetat dhe gjuhet tuaja“. (Ebu Davudi)

§         Lëmosha është prej veprave me te mira dhe me te dashura tek Allahu,subhanehu ve teala. Ibni Omeri transmeton se Pejgamberi Alejhi selam ka thënë”Dhe se vepra me e dashur tek Allahu,subhanehu ve teala, është gëzimin qe ia dhuron muslimanit, brengen, te cilën ia largon, ose borxhin te cilin ia paguan ose urine, te cilën ia largon“. ( Bejhekiu. Shejh Albani ka thënë se hadith është i mire -hasen-)

§     Lëmosha ngrit njeriun deri ne pozitat me te larta. Pejgamberi Alejhi selam ka thënë” Dunjaja është vetëm për katër (lloj) njerëz(ish): (për) Njeriun, te cilin Allahu,subhanehu ve teala, e furnizoi me pasuri dhe dituri ndërsa ai ne këtë ia ka friken Allahut,Subhanehu ve teala, mban lidhjet familjare, ia njeh te drejtën Allahut,Subhanehu ve teala ne këtë (pasuri dhe dituri me shpenzim dhe mësim). Kjo është pozita me e mire…“. (Tirmidhiu)

§         Sadakaja largon fatkeqësitë dhe belatë si dhe shpëton njeriun nga dertet dhe kohet e liga. Pejgamberi Alejhi selam ka thënë” Veprat e mira te ruajnë nga arenat e te këqijave, sëmundjeve (epidemive) dhe shkatërrimeve. Vepërmirët ne dunja janë vepërmirë ne Ahiret“. (Hakimi ndersa Sjeh Albani e ka cilesuar si sahih)

§     Shperblimin e madh te sadakase e sqaron ky hadith, ne te cilin thote Pejgamberi Alejhi selam” Nuk ndodhe te jap lëmoshë ndokush nga diç e mire-sepse Allahun nuk pranon tjetër përveç se mirës- e te mos e merr Rrahmani (Allahu) ne dorën e djathte te Tij, madje qofte edhe një hurme, e te rritet ne dorën e Rrahmanit derisa te jete me e madhe sesa kodra…”. (Muslimi)

§     Sadakaja shuan mëkatet dhe shlyen gabimet dhe veprat e këqija. Ka thënë Pejgamberi Alejhi selam”   Sadakaja shuan mëkatin sikurse qe uji shuan zjarrin“. (Tirmidhiu)

§         Sadakaja prej shkaqeve me te mëdha te bereqetit te pasurisë, shtimit te rizkut (furnizimit) dhe kompensimit nga Allahu, subhanehu ve teala, edhe me më te mire. Allahu,subhanehu ve teala, ne një hadith kudsijj thotë” O biri i Ademit! Shpenzo qe te shpenzoje për ty“. (Muslimi)

§     Sadakaja është mburoje prej ndëshkimit te Allahut,Subhanehu ve teala. Thotë Pejgamberi Alejhi selam” Frikësojuni zjarrit qofte edhe me një gjysme hurmeje“. (Buhariu)

§         Është argument i besimit te sinqerte, bindjes se forte, mendimit te mire për Allahun,subhanehu ve teala, cilësi, te cilat e bëjnë muslimanin ta llogarisë shpërblimin tek Allahu,subhanehu ve teala, te mbizotërojë mbi cytjet e shejtanit, i cili e kërcënon me varfëri dhe i cili ia zbukuron koprracinë. Te vërtetën e ka thënë Allahu,subhanehu ve teala, kur thotë” Djalli ju frikëson nga varfëria dhe ju urdhëron për të këqija, e All-llahu ju garanton falje (mëkatesh) e begati; All-llahu është dhurues i madh, i dijshëm“.(Bekare 268)

 

E lusim Allahun,subhanehu ve teala, te na beje prej atyre qe shpenzojnë ne rrugën e Tij dhe te mos na beje prej koprracëve për respekt dhe nënshtrim Atij, se vërtet Ai ka mundësi për çdo gjë dhe i Cili është i denje për t’iu përgjigjur lutjeve tona.

 

Përshëndetjet qofshin mbi Muhammedin, Alejhi selam, familjen dhe tere shokët e tij!

 

Falënderimi takon Allahut, Zotit te botrave!

                            Cilësitë e robërve të Allahut - Ruajtja e nderit

                                           

Vëllezër të nderuar!
Kam përshtypjen se takimet tona me Robërit e Sinqertë të Allahut po rezultojnë shumë frytdhënëse. Çdo detaj që studiojmë nga jeta e tyre, praktikisht na del shumë i nevojshëm për kohën kur jetojmë. Sikur të gjitha vlerat e mirëfillta të moralit dhe personalitetit njerëzor kanë humbur. Edhe tema e sotme, që do ta diskutojmë e që ka të bëjë me ruajtjen e nderit dhe moralit, pjesë kjo përbërëse e Lutjapersonalitetit madhështor të besimtarëve të devotshëm, nuk është hiç më pak e rëndësishme se të tjerat, për të mos thënë se është ndoshta më e nevojshmja për debat dhe diskutim. Këtë e them ndërsa parasysh kam shthurjen dhe degjenerimin moral që për pasojë ka sjellë një model skandaloz jete dhe tërësisht të çekuilibruar. Ligjërata e sotme do të jetë nën hijen e komentimit të tiparit të tetë të Robërve të Sinqertë të Allahut (“Edhe ata që pos Allahut, nuk lusin zot tjetër dhe nuk mbysin njeriun që e ka ndaluar Allahu, por vetëm kur e meriton në bazë të drejtësisë,) dhe që nuk bëjnë kurvëri...” (El-Furkan, 68).


Ruajtja e nderit

Jo rastësisht Allahu ka veçuar me përmendje këtë tipar të tyre, ani pse në kontekst të përgjithshëm të përshkrimit të personalitetit të tyre do të kuptohej një gjë e tillë. Islami, nëpërmjet ruajtjes së moralit, respektivisht ndalimit të kurvërisë, synon realizimin e një stabiliteti shoqëror të përgjithshëm, në të gjitha sferat, ngase, siç do të flasim pak më vonë, prostitucioni është një sëmundje që nuk shkatërron vetëm moralin po edhe shëndetin, mirëqenien, raportet fqinjësore, miqësore e më gjerë.
Dhe ne, bazuar në këtë, mund të zbulojmë shumë lehtë disa nga qëllimet realizimin e të cilave Islami synon ta arrijë nëpërmjet ruajtjes së nderit(1).

E para është lidhja me Allahun, ngase rënia në këtë mëkat cenon shumë seriozisht këtë lidhje(2).

E dyta, krijimin e themelit për një shoqëri të shëndoshë.
Më konkretisht, krijimin e një familjeje të moralshme, e cila do të jetë një bazë stabile dhe e fuqishme për një shoqëri. E treta, ruajtja me fanatizëm e personalitetit të femrës. Islami, për të garantuar një klimë morale në shoqëri, ka ndërmarrë disa hapa shumë me rëndësi, prej të cilëve do të veçoja:

a. Ka ardhur me alternativa të lejuara.
Nëse ndalohet prostitucioni, atëherë martesa është e lejuar. Pejgamberi, a.s. ka thënë: “O ju të rinj! Po patët mundësi, martohuni!...” (Buhariu dhe Muslimi)

b. Ka ndaluar shkaqet që të shpien në këtë mëkat.
Allahu i Madhëruar ka thënë: “Dhe mos iu afroni imoralitetit (zinasë), sepse vërtet është vepër e shëmtuar dhe është një rrugë shumë e keqe”. (El-Isra, 32).
Ka thënë Shejhu AbduRrahman es-Sa’di: “Ndalimi i shkaqeve që të çojnë në prostitucion, është më i theksuar sesa vetë akti i shëmtuar i prostitucionit, për faktin se përfshin tërë atë që të shpie në këtë mëkat...”(3)

c. Ka nxitur e kërcënuar.
Për të parën, duke premtuar shpëtim në një ditë të vështirë, kur çdo kënaqësi e kësaj bote harrohet. Pejgamberi, a.s., duke përshkruar ata që do të gëzojnë mirësinë e hijes së Arshit, përshkruan edhe atë që ka ruajtur moralin e tij(4). Dhe, e dyta, duke kërcënuar edhe me humbje të besimit. Pejgamberi, a.s., siç shënojnë Buhariu dhe Muslimi, ka thënë: “Nuk ndodh laviri të bëjë prostitucion e gjatë asaj kohe të jetë besimtar…”


Argumentet e nda limit të prostitucionit

Prostitucion është një akt i shëmtuar, ndalimi i të cilit ka ardhur në citatet kuranore, profetike dhe në konsensusin e dijetarëve(5). Allahu i Madhëruar ka thënë: “Dhe mos iu afroni imoralitetit (zinasë), sepse vërtet është vepër e shëmtuar dhe është një rrugë shumë e keqe.”(El-Isra,32) Ndërsa Pejgamberi, a.s., duke folur për këtë mëkat të madh, respektivisht për masën ndëshkuese përkatëse, që njëherësh tregon sa për ndalimin, sa për madhësinë e këtij mëkati, thotë: “Nuk lejohet derdhja e gjakut të myslimanit përveçse në tri raste: i veji kurvar, shpirti për shpirt dhe renegati që largohet nga feja dhe braktis kolektivin”. (Buhariu dhe Muslimi).
Kështu, bazuar në ajetet dhe hadithet e sipërpërmendura, dijetarët myslimanë, që të gjithë, janë të mendimit se prostitucioni është prej mëkateve më të mëdha(6).


Rreziku i prostitucionit

Më herët përshkruam kalimthi rreziqet e këtij mëkati, kurse tani do të ndalemi pak më hollësisht.

a. Është prej mëkateve të mëdha.
Imam Dhehebiu në librin e tij el-Kebair(7) e ka llogaritur si mëkatin e dymbëdhjetë në regjistrin e mëkateve më të mëdha(8).

b. Është krahasuar me politeizmin.
Kurvarët janë të ndytë. Kështu i ka quajtur Allahu, ashtu siç i quajti edhe politeistët9. Thotë Allahu: “Të këqijat (gra ose fjalë) janë për të këqijtë edhe të këqijtë janë për të këqijat...”(En-Nur, 26).
Ibnu’l Kajjimi ka thënë: “Qëllimi nga ajetet është sqarimi i ndyrësisë (kuptimore) që gjendet në këtë mëkat, më shumë se në çdo tjetër, me përjashtim të politeizmit...”(10)

c. Kurvarit i është mohuar besimi i plotë.
Njeriut që bën këtë mëkat, gjatë kohës sa e kryen atë, i largohet besimi nga trupi. Prandaj, Pejgamberi, alejhi’s selam, siç e përmendëm edhe më parë, ka thënë: “Nuk ndodh laviri të bëjë prostitucion e gjatë asaj kohe të jetë besimtar…”. (Buhariu dhe Muslimi).

ç. Kurvari është mynafik
Kjo për shkak se ai fshihet nga sytë e njerëzve, po jo edhe nga Allahu, a kohë që Allahu ka thënë: “Ata fshihen (turpërohen) prej njerëzve, e nuk turpërohen prej All-llahut, e Ai është me ta edhe kur planifikojnë fshehtas thënie me të cilat nuk është i kënaqur Ai. Allahut nuk mund t’i shpëtojnë veprimet e atyre”. (En- Nisa,108).

d. Personalitet i pavlerë
Prostitucioni njeriut i bashkon të gjitha veçoritë e së keqes: Feja e paktë, humbja e devotshmërisë, humbja e burrërisë, xhelozia e paktë si dhe varrosja e nderit apo virtytit. Pastaj, nxirja e fytyrës dhe errësimi i saj si dhe hidhërimi, brenga dhe dertet, të cilat u shfaqen qartë njerëzve nga fytyra e tij.

dh. Shkaktar krimesh
Prostitucioni mund të jetë derë për krime të tjera të mëdha. Ta zëmë, kur gruaja të mbetet me barrë nga prostitucioni dhe mbyt (aborton) foshnjën, atëherë ajo ka kryer dy krime të mëdha: prostitucion dhe mbytje të paligjshme. Ndërsa, nëse është e martuar dhe ka mbetur me barrë me tjetërkënd, ajo në shtëpinë e burrit ka sjellë njeri të huaj, i cili i trashëgon, bëhet pasardhës i tyre, e në të vërtetë, ai nuk ka të bëjë fare me ta.

e. Rrezik i përhershëm për shëndetin
Sida(11) është gjëja e parë që të vjen ndërmend me të përmendur të rreziqeve të prostitucionit në këtë aspekt(12). Por, çështja tek e cila dua të ndalem pak më hollësisht këtu, është një zbulim shkencor që mjekësia ka bërë kohët e fundit(13). Gruas, për të qenë e aftë për t’u martuar me burrin e dytë, i duhet të presë hiç më pak se tri pastrime menstruale. Arsyeja qëndron në faktin se meshkujt dallojnë nga njëri-tjetri edhe në lëngun rrjedhës (spermën), kështu që, po pati gruaja marrëdhënie me dy burra në një periudhë të afërt, atëherë çrregullimi i brendshëm tek ajo mund të ndodhë dhe mitra e saj kanoset gjithmonë nga kanceri. Ky studim mitrën e gruas e krahason me një aparat që infektohet nga ky mëkat, ashtu siç mund të infektohet një aparat teknologjik nga virusët. Për shkak të këtyre rreziqeve që bart, jo vetëm për ata që ushtrojnë këtë profesion të mallkuar, po edhe për tërë shoqërinë, Islami ka paraparë ndëshkime të rrepta për ata që kryejnë këtë mëkat.


Ndëshkimi për prostitucionin

Ajo që tregon se prostitucioni është mëkat i madh, është edhe fakti se Allahu kodin penal për prostitucionin e veçoi prej kodeve të tjera. Thotë Allahu:“(dispozitë obliguese është që) Laviren dhe lavirin t’i rrihni, secilin prej tyre me nga njëqind të rëna, dhe në zbatimin e dispozitave të Allahut mos u tregoni zemërbutë ndaj atyre të dyve, nëse jeni që besoni All-llahun dhe botën tjetër. E gjatë zbatimit të ndëshkimit ndaj tyre, le të jenë të pranishëm një numër besimtarësh”. (En-Nur, 2).
Ibnul Kajjimi sqaron: Allahu kodin penal për zina e ka veçuar prej kodeve të tjera me tri veçori:

1. Mbytja për këtë mëkat (e të martuarit) në formën më të keqe, kurse, për sa i përket lehtësimit të këtij kodi (për ata që nuk janë të martuar), është: Xhildi (rrahja me kamxhik) dhe internimi për një vit nga vendi.

2. E ka ndaluar të tregohen të mëshirshëm myslimanët ndaj lavirëve, sepse Allahu, nga mëshira ndaj tyre, e ka ligjësuar këtë ndëshkim.

3. Allahu ka urdhëruar që ekzekutimi i ndëshkimit të tyre të bëhet në praninë e një grupi besimtarësh e jo në vetmi, kur nuk mund t’i shohë askush, sepse ky është ndëshkimi më i theksuar si dhe njëherësh është urtësi e vetëpërmbajtjes nga ky mëkat.


Përmbyllje

E shihni sa madhështor janë myslimanët kur ata zbatojnë fenë e tyre? E shihni sa është e sigurt dhe çfarë mirëqenieje disponon shoqëria që udhëhiqet nga Islami? E shihni se si janë, në të vërtetë, vlerat morale dhe si është botëkuptimi i mirëfilltë për to? Atëherë, takimi ynë me Robërit e Sinqertë të Allahut, le të mos mbarojë këtu, po le të qarkullojnë këto mësime në ambientet tona, le të përvetësojmë moralin e tyre, le ta jetësojmë në praktikë programin e tyre, sepse vetëm kështu mund të arrijmë kënaqësinë e Zotit tonë!
O Zoti ynë! Ne Të detyrohemi për çdo mirësi që na ke dhënë, Të falënderojmë shumë dhe Të lusim që Kuranin, pranverën e shpirtrave tanë, ta bësh udhëzues tonin në këtë botë dhe shpëtues në botën tjetër!

                                          SHËRIMI I IMANIT TË DOBËT

                                                   

Shërimi i Imanit të dobët –Të medituarit rreth Allahut dhe përpjekja për t’i kuptuar domethëniet e Kuranit Famëlartë

Të medituarit dhe përpjekja për t’i kuptuar domethëniet e Kuranit Famëlartë, të cilin Allahu e ka zbritur për robërit e Tij, sqarim për të gjitha gjërat dhe si Dritë me të cilën Ai e ndriçon nga mesi i robërve të Tij atë që e do.Sociale_Aktualitet-dora_me_uje_660829186

Me të vërtetë, Kurani përmban ilaç të jashtëzakonshëm për të gjitha sëmundjet e zemrës, ashtu siç thotë Allahu:

 

“Ne të shpallim Kur'anin që është shërim dhe mëshirë për ata që besojnë . (Kuran 17:82)

Kurani sqaron Monoteizmin Islamik; për premtimet e Allahut, përmban paralajmërime dhe urdhëra; ngjarje të popujve të mëparshëm dhe kodet më të mira të etikës dhe sjelljes. Këto tema të ndryshme në Kuran kanë efekte të ndryshme në zemër. Disa Sure (kaptina) të Kuranit janë më frikësuese se sa të tjerat. Pejgamberi i Allahut (salallahu alejhi ve selem) ka thënë: “ Hud (kaptina 11) dhe motrat e saj ( kaptinat 56,77,78 dhe 81) mi kanë zbardhuar flokët” (Es-silseleh es-Sahihah)

Hud dhe motrat e saj ia zbardhuan flokët Pejgamberit të Allahut për shkak të çështjeve të Imanit që përmbajnë. Këto Sure, dhe pjesa tjetër e Kuranit, kanë shfaqur ndikimin e tyre në të Dërguarin e Allahut dhe shokët e tij, pikërisht siç ishin të urdhëruar në Kuran,

“Ti (Muhammed) përqëndrohu vendosmërisht ashtu si je i urdhëruar, e bashkë me ty edhe ata që u penduan (shokët e tu)..”(Kuran,11:112)

Kur sahabët lexonin Kuranin prekeshin fort emocionalisht. Për shembull, Ebu Bekri, i cili ishte njeri zemërbutë, kur udhëhiqte muslimanët në namaz qante gjersa këndonte Kuran. Njëherë, Omeri u sëmurë si rrjedhojë e recitimit të tij të ajetit,

“Është e vërtetë se dënimi i Zotit tënd patjetër do të ndodhë. Atë nuk ka kush që mund ta largojë”. (Kuran, 52:7-8)

Në një rast tjetër, Omeri qau kur ishte duke e lexuar ajetin, “Ai (Jakubi) tha: “Unë hidhërimin tim dhe pikëllimin tim ia parashtroj All-llahut, e unë di për All-llahun atë që ju nuk e dini”. (Kuran 12:86). Qarja e tij ishte dëgjuar qartë nga ata të cilët qëndronin prapa tij.

Gjithashtu, Othman ibn Affani ka thënë: “Po të ishin zemrat tona  të pastërta,kurrë nuk do të ngopeshin nga leximi i Fjalës së Allahut (Kuranit)”

Për sa i përket gjeneratave të mëvonshme, Ejubi ka thënë:“E kam dëgjuar Sa’d Ibn Xhubejrin, duke lexuar ajetin,

“Dhe ruajuni një ditë kur në të ktheheni te All-llahu” (Kuran, 2:281)

Duke përsëritur atë më shumë se njëzet herë. “Ky është ajeti i fundit që i është zbritur Pejgamberit të Allahut, dhe përfundon me “.. dhe secilit njeri i plotësohet ajo që e ka fituar, dhe atyre nuk u bëhet e padrejtë”. (Kuran 2:281)

Gjithashtu, Ibrahim ibn Beshshari ka thënë: “E sikur t'i shihje ata kur janë ndalur pranë zjarrit thonë: “Ah sikur të ktheheshim (në Dunja), të mos kundërshtojmë faktet e Zotit tonë e të bëhemi nga besimtarët!”( Kuran 6:27) Ishte ajeti të cilin Ali ibn El Fudejli gjersa e lexonte ndërroi jetë. Unë isha në mesin e atyre që ia falën namazin e xhenazes për të, Allahu e mëshiroftë.”

Gjithashtu, kur të parët tanë arrinin tek pjesa e Kuranit ku kërkohet të bëhet sexhde (përkulje), ata e trajtonin këtë dukuri ndryshe nga njerëzit e rëndomtë.

Njëherë një njeri këndoi

“Dhe duke qarë hidhen me fytyra (kur dëgjojnë Kur'anin) dhe ai ua shton edhe më përuljen (ndaj All-llahut)”. (Kuran, 17:109). Dhe ra në në sexhde. Pastaj, vetes i tha “Ja ku je, po e bën sexhden, andaj ku është e qara?”

Ibn Kajjimi tregon në lidhje me atë se cfarë duhet bërë për ta kuruar Imanin e dobët nëpërmjet Kuranit, “Sëpari duhet ta mënjanosh zemrën tënde nga jeta e kësaj bote dhe ta vendosësh në  Jetën e Fundit. Pastaj, kushtoi vëmendje të plotë ndjekjes së domethënieve të Kuranit, dhe përpiqu t’i zotërosh, e t’i kuptosh dhe për çfarë janë zbritur t’i zbatosh. Pastaj, afroja këto domethënie zemrës tënde që ndjen sëmundje, kur ato e prekin sëmundjen, ato do ta kurojnë zemrën, me lejen e Allahut”

Nga anglishtja: Nazlije Maliqi

                       Pastrimi i shtëpisë nga fotografitë dhe statujtë

                                     

Pastrimi i shtëpisë nga fotografitë dhe statujtë
بسم الله الرحمن الرحيم
Bismil-lahir-Rahmanir-Rahim
Me emrin e All-llahut Gjithmëshirshmit Mëshirëbërës

Muslimani duhet pastruar shtëpinë e tij nga çdo statujë,në përjashtim të atyre që janë veçuar,si lodrat e fëmijëve (vajzave).Gjithashtu dhe [duhet pastruar] nga fotografitë,në përjashtim të atyre që janë të domosdoshme si
fotografia e pasaportit,letërnjoftimit dhe dokumente tjera zyrtare.Ngase melaiket nuk hynë në atë shtëpi që në të ka fotografi ose statujë,e siç u tha dhe më parë se nëse lorgohen melaiket nga një shtëpi,atëherë vendosen në të shejtanët. .
Transmetohet se Aishja r.anha,kishte blerë një jastëk [këllëf jastëku] ku në të gjendeshin disa fotografi [vizatime] e kur vërejti Pejgamberi s.a.v.s.,atë u ndal në derë dhe nuk hyri. (E Aishja tha): Vërejta në fytyrën e Tij urrejtje,atëherë i thashë :"O i Dërguar i Allahut,i pendohem Allahut dhe i kthehem të Dërguarit të Tij,më trego se ç'farë mëkati kam bërë?
E Ai i tha: Ç'është ky jastëk ? Ajo iu përgjigjë dhe tha:E kam blerë për t'u ulur dhe për t'u mbështetur në të. Atëherë Pejgamberi s.a.v.s.,i tha: Pronarët e këtyre fotografive (vizatimeve) do të dënohen në Ditën e Gjikimit dhe u thuhet atyre:Ringjalleni atë që keni krijuar dhe tha:Në atë shtëpi që gjendet fotografi nuk hynë melaiket.
Transmetohet nga Ebu Hurejra se i Dërguari i Allahut ka thënë: "Nuk hyjnë melaiket në atë shtëpi që në të gjenden statujë ose fotografi".
Nga Ibni Mes'udi r.a. transmetohet se ka thënë:“E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut s.a.v.s.duke thënë: “Dënimi më i ashpër Ditën e Gjykimit do të jetë për piktorët,ata që trajtojnë figura”.
(Muttefekun alejhi) Rijadu Salihin IV Hadith num. 943


E dije se ndalesa është e përgjithshme që i përfshinë të gjithë llojet e fotografive,pa marrë parasysh se a është fotografi a statujë me hije a pahije,e bërë me dorë (e vizatuar) ose me aparatë.
Nga Ibni Abbasi r.anhuma transmetohet se ka thënë:“E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut s.a.v.s.,duke thënë: “Kush e trajton një figurë në botë,në Ditën e Gjykimit do të obligohet ta frymëzojë me shpirt, kurse ai nuk është frymëzues i shpirtit”.                       (Mutte¬fekun alejhi) Rijadu Salihin IV Hadith num. 942

Në këtë kuptim kanë thënë edhe shumica e dijetarëve nga sahabët (shokët e Pejgamberit s.a.v),Tabi'intë (pasardhësit e sahabëve) dhe pasardhësit e tyre.Ky është edhe mendimi i (medhhebit) të Thevriut, Malikut,Ebu Hanifes dhe të tjerëve.

E nga gjithë kjo përjashtohen fotografitë të cilat nuk përmbajnë shpirt si pemët,lumejt,bimët,sendet e ngurta etj. Transmetohet nga Se'id ibn ebu Hasani se ka thanë:Isha tek ibni Abasi e atij i erdhi një njeri dhe i tha: O i biri Abasit unë jam një njeri që kafshatën time e siguroj nga dora ime e unë vizatoj kësisoj fotografi ?!
Ibni Abasi r.a.,iu përgjigjë dhe i tha: Nuk të flas me diç tjetër pos me atë që kam dëgjuar nga i Dërguari i Allahut s.a.v.s.Kam dëgjuar Atë duke thënë: "Kush fotografon një fotografi Allahu do ta dënojë atë derisa ta frymëzojë atë,e ai nuk ka mundësi ta frymëzojë atë asnjëherë (e kur dëgjoji këtë ai) u hidhërua fort,atëherë ibni Abasi i tha: Ke kujdes!Nëse nuk të pëqen dhe ke vendosur të vizatosh,atëherë vizato pemë dhe çdo send që nuk përmban shpirt.
Nga Ibni Abbasi r.anhuma trans¬me¬tohet se ka thënë:“E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut s.a.v.s.duke thënë:
“Çdo piktor do të shkojë në zjarr.Çdo figurë që e ka punuar do t'i krijohet shpirti dhe do ta dënojë në zjarr (piktura)”. Ibni Abbasi r.a.,ka thënë:“Nëse këtë patjetër duhet ta bësh,atëherë pu¬noje drurin dhe figurat që nuk kanë shpirt”. (Muttefekun alejhi)          Rijadu Salihin IV Hadithi num. 941

"Ditën e Gjykimit veshët do t'i mbushen me plumb.Kush krijon figura,do të dënohet dhe do të obligohet t'u japë atyre shpirt (ruh),kurse ai këtë s'do të mund ta bëjë”.      (Buhariu) Rijadu Salihin IV Hadith num. 868

Nga Ebu-l Hejjaxh Hajjan b.Husajni trans¬me¬tohet se ka thënë:“Më ka thënë mua Ali (b.Ebi Talibi) r.a.: “A do të të porosis atë që mua më ka porositur i Dërguari i All-llahut s.a.v.s.?, E ajo është: Asnjë fotografi mos ta lësh pa e asgjësuar e as ndonjë varr të ngritur pa e rrafshuar”.       (Muslimi)   Rijadu Salihin IV Hadith num. 944

Transmeton Ebu Talha se i Dërguari i Allahut s.a.v.s.,ka thënë: "Nuk hyjnë melaiket në atë shtëpi që në të ka qenë e fotografi." Poashtu transmetohet nga Aisha r.anha,se ka thënë:
Xhibrili a.s.pat lënë një takim me Pejgamberin s.a.v.s..Erdhi koha e takimit mirëpo Xhibrili a.s.nuk erdhi,e Pejgamberi s.a.v.s.,mbante një shkop në dorën e Tij,e hedhi atë dhe tha:
Allahu nuk ndryshon premtimin e as i Dërguari i Tij,e pastaj u kthye kur pa një qen [klysh] nën shtratin e Tij,atëherë tha:Oj Aishe,kur ka hyrë ky qen në këtë vend?
E ajo iu përgjigj dhe i tha: Vall-llahi nuk di,atëherë Ai urdhëroj që të nxirret [qeni nga dhoma].
E nxorri atë,e më pastaj erdhi Xhibrili.Pejgamberi s.a.v. i tha: më pate premtuar që të më takosh e unë të prita mirëpo Ti nuk erdhe,e Ai tha:Më pengoi qeni që ishte [gjendej] në dhomën [shtëpinë] tënde,ngase ne nuk hyjmë në atë shtëpi që në të ka qenë e fotografi.
Dhe nuk përjashtohet nga kjo përveç se qeni i gjahut dhe qeni për roje me kusht që të mos jetë i zi, ngase Pejgamberi s.a.v. ka thënë:
"Qeni i zi është shejtan." Dhe ka urdhëruar që të mbytet ai,ka thënë: "Mbytne qenin e zi [të mbyllur] dy pikësh [që ka dy shenja në ballë] ngase ai është shejtan."
Poashtu transmetohet nga ibni Omeri që ka thënë se kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s.,duke thënë: "Kush mban [ruan] qen pos atij të gjahut dhe të kopes,i pakësohen nga veprat e tij të mira për çdo ditë nga dy kirat [Dy kodra të mëdha sevapesh]”.

Prova e namazit ku ka statuja ose piktura

Sipas rregullave Islame për namazin vendi i adhurimit duhet të mos ketë asnjë statujë ose pikturë (këtu futen edhe fotografitë).Gjithashtu pozicione të ndryshme të adhurimit që janë pjesë e namazit (p.sh. rukuja,sexhdja etj.) janë të ndaluara t’i drejtohen ndokujt apo diçkaje veç Allahut s.v.t.. N.q.s. Zoti do të ishte kudo,në çdo gjë dhe në çdo individ,do të ishte e pranueshme për njerëzit që t’ia drejtonin adhuri- min njëri-tjetrit ose vetes së tyre si në rastin e Ibn Arabiut (sufi) i cili e sugjeronte këtë gjë në disa prej shkrimeve të tij.Ky qëndrim është përforcuar dhe me një ndalim total në Islam për pikturat që“paraqesin” Zotin ose që paraqesin ndonjë qënie të gjallë. (Është fjala për pikturat e njerëzve ose kafshëve.).

Muharem ibn Shaban ibn Fazliu
Melbourne - Australi.

                                                   I NXEHTI DHE I FTOHTI I XHEHENEMIT

                                               

Na përcillet nga Ebu Hurejre, Allahu qoftë i kënaqur me të, se i Dërguari, salallahu aejhi ue selem, ka thënë: 58310_117746704947770_100001373241365_101632_7504773_n

“Zjarri iu ankua Allahut duke i thënë: “O Zot, jam duke u ngrënë ndër vete (po zihem me veten)”. Atëherë Allahu i lejoi që ta lirojë veten dy herë në vit, njërën në verë e tjetrin në dimër. Prandaj nxehtësinë më të madhe që e ndjeni në verë është shfryrje (frymënxjerrje) e zjarrit të xhehenemit, kurse të ftohtin e madh që e ndjeni në dimër është nga shfryrja (frymënxjerrja) e të ftohtit të xhehenemit”. 

Këtë hadith e përcjell Ebu Hurejre, të cilin e shënon Imam Buhariu në Sahihun e tij, nr. 537, 3260, Imam Muslimi, nr. 1400, 1401, 1402 etj., ku nga shënimi i këtyre dy dijetarëve nëpër librat e tyre e kuptojmë pa hezitim se hadithi është i saktë.

Komenti i hadithit:

Në këtë hadith përmendet një ndër çështjet e fshehta (gajb), të cilat askush nuk i di ndërsa janë të përcjella nga i Dërguari, salallahu alejhi ue selem. Kjo nuk nënkupton se Profeti i Zotit i di fshehtësitë, por një lajm të tillë ai e mori nga vetë Allahu i Lartësuar, që është Krijues i çdo sendi dhe çdo gjë ndodh vetëm me urdhrin, diturinë dhe vullnetin e Tij.


 

 

Nuk ka dyshim se i nxehti dhe i ftohti janë krijime të Allahut, të cilat i krijoi me qëllime të caktuara. Ndodh që prej tyre të ketë dobi, qoftë njeriu apo edhe krijesat e tjera, por ndodh që të jetë edhe e kundërta, pra, ndonjëherë prej tyre ka edhe dëme, kjo varet nga dëshira dhe vullneti i vetë Krijuesit të tyre, Allahut të Lartësuar. Allahu i përdor ato edhe si dënim për popujt zullumqarë në këtë botë dhe në botën tjetër. Të gjithë e dimë se prej dënimeve kryesore në xhehenem është ai me zjarr. Por duhet ta kemi parasysh se dënimi i botës tjetër nuk është vetëm ai dhe të mos ketë tjetër. Pasi në këtë botë dënimet janë të llojllojshme atëherë një gjë e tillë është edhe në botën tjetër, duke e pasur parasysh së bota tjetër apo më saktësisht xhehenemi është krijuar posaçërisht për dënime.

Nga hadithi i lartpërmendur kuptojmë se ndër dënimet kryesore në botën tjetër janë nxehtësia dhe i ftohti i madh. Po ashtu ndër problemet kryesore të njerëzve në dunja nga të cilat ankohen njerëzit janë këto dy fenomene natyrore, i nxehti dhe i ftohti, ku shpeshherë dëgjon njerëz, duke u ankuar nga temperaturat e larta në verë dhe po të njëjtit njerëz ankohen nga temperaturat e ulëta në dimër, e në anën tjetër rrallë herë rastis të dëgjosh njerëz, të cilët ankohen nga kushtet atmosferike në pranverë apo në vjeshtë.

Fjala e të Dërguarit, salallahu alejhi ue selem: “Zjarri iu ankua Allahut duke i thënë...”

Nga fjala “zjarr” kuptojmë se me të është për qëllim Xhehenemi, e jo vetëm zjarr i tij, mirëpo në hadithe shpesh përmendet zjarri dhe me të kuptohet Xhehenemi për dy shkaqe kryesore: 1- zakonisht shumica e llojeve të dënimeve janë me origjinë nga zjarri. 2- zjarri është një ndër dënimet më të dhimbshme i përcaktuar për kategorinë më të keqe të njerëzve, në të cilën futen qafirët, siç është rasti i faraonit dhe familjes së tij, të cilën Allahu e përmend në Kuran.

Në këtë pjesë të hadithit vërehet qartë se xhehenemi i foli Allahut me gjuhën e të shprehurit, i folur ky i vërtetë. Ky është besim dhe bindje i Ehli Sunetit i bazuar në argumentet e Kuranit dhe Traditës Profetike. Pati njerëz të cilët menduan se kjo bisedë mes Allahut dhe Xhehenemit është vetëm një tregim alegorik nga Pejgamberi, salallahu alejhi ue selem, i kësaj bisede. Sipas tyre xhehenemi nuk mund të flasë me gjuhën e folur, por një gjë e tillë ishte kuptuar nga gjendja e tij e vështirë. Por siç thamë ky mendim nuk qëndron aspak, as nga aspekti i argumenteve, as nga ai i logjikës. Argumentet janë të qarta se xhehenemi foli, kurse logjika e pranon një gjë të tillë duke thënë se Allahu siç ia mundësoi njeriut të flasë, pasi ai nuk fliste; ashtu ia mundëson kujt të dojë që të flasë, e sa e sa raste kemi nëpërmjet të cilave vërtetohet, se gjërat qofshin ato të gjalla apo të ngurta kanë folur me lejen e Allahut, Krijuesit të tyre.

Fjala e të Dërguarit, salallahu alejhi ue selem: “O Zot, jam duke u ngrënë ndër vete (po zihem me veten)”

Kjo ankesë e xhehenemit në mënyrë të qartë na tregon rrezikun dhe dënimin e dhimbshëm, të cilin Zoti e krijoi për mëkatarët, Allahu na ruajt prej tij. Dënim ky aq i madh sa edhe vetë xhehenemi pati vështirësi ta durojë një gjendje të tillë, pra, si të ngrohtin ashtu edhe të ftohtin.

Ka pasur disa mendime të dijetarëve, se si zjarri ishte duke e ngrënë veten e tij apo si zihej me veten, mirëpo të themi të drejtën asnjëri prej tyre nuk e mbështet mendimin e tij në ndonjë argument të fuqishëm, sa t’i nënshtrohemi atij plotësisht. Mendimi i përmendur më shumë dhe më i përhapur është ai se i nxehti dhe i ftohti i madh i xhehenemit gjithmonë shtohet dhe ripërtërihet, kurse ai i vjetri nuk ndalet, nuk pakësohet e as zhduket, por vazhdon të jetë i tillë vetëm se i shtohen edhe më tepër gradët plus apo minus sipas nevojës. Allahu e di më së miri!

Fjala e të Dërguarit, salallahu alejhi ue selem: “Atëherë Allahu i lejoi që ta lirojë veten dy herë në vit, njërën në verë e tjetrin në dimër.”

Këtu do të ndalemi në një çështje të vetme, ajo është se besimi i pastër i muslimanëve është se xheneti dhe xhehenemi janë dy krijesa të Allahut, të krijuara, të cilat Zoti i ka krijuar atëherë kur krijoi çdo gjë. Ky është mendim i saktë dhe mendimi i vetëm i bazuar në argumente fetare. Nuk qëndron aspak mendimi, se xheneti dhe xhehenemi nuk janë krijuar dhe se ato do të krijohen pasi Allahu ta shkatërrojë këtë botë Ditën e Kiametit.

Fjala e të Dërguarit, salallahu alejhi ue selem: “Prandaj nxehtësinë më të madhe që e ndjeni në verë është shfryrje (frymënxjerrje) e zjarrit të xhehenemit, kurse të ftohtin e madh që e ndjeni në dimër është nga shfryrja (frymënxjerrja) e të ftohtit të xhehenemit”.

Nga kjo pjesë e hadithit kuptojmë se i nxehti dhe i ftohti janë pjesë e xhehenemit, pra, ato dalin nga xhehenemi. Disa dijetarë mendojnë se i tërë i nxehti veror dhe i ftohti dimëror janë të gjithë me prejardhje nga xhehenemi. Ndërsa disa të tjerë thonë se vetëm i nxehti dhe i ftohti i madh janë nga xhehenemi, kurse ai normal nga të cilët njeriu nuk ndjen vuajtje nuk janë shfryrje e xhehenemit. Këta dijetarë e bazojnë mendimin e tyre në këtë pjesë të fundit të hadithit në të cilin i Dërguari, salallahu alejh ue selem, përmend se i nxehti dhe i ftohti i madh që ndjejmë është nga xhehenemi. Allahu e di më së miri!

Lind pyetja: Si ndodhë kjo shfryrje apo kjo frymënxjerrje e xhehenemit?

Përgjigjja është e thjeshtë, bile ajo është e cekur po në këtë hadith, pra, Allahu ia mundëson xhehenemit dy herë në vit që të shfryjë i lirë, pra, një herë në verë e herën tjetër në dimër. Gjithashtu kuptohet se nuk ndodh që në verë xhehenemi të lirojë të ftohtin e tij, kurse në dimër të çlirojë të nxehtin, por që të dy frymënxjerrjet i përshtaten stinës në të cilën është bota.

S’ka dyshim se njerëzit sado që të bëjnë më shumë mëkate, Allahu aq më tepër edhe e shton të nxehtin dhe të ftohtin e xhehenemit, ku edhe ndoshta për këtë shkak lirohet ky i nxehtë në verë dhe i ftohti në dimër, aq shumë sa njerëzit vuajnë që në dunja, para vuajtjeve të tyre që do të pësojnë në ahiret. Ndoshta për këtë shkak vërejmë edhe nxehjen globale, si dhe dimrat me acar të madh nëpër botë sidomos në botën joislame, ku çdo vit ndodhin lloj-lloj fatkeqësish të shumta natyrore. Pra, ky fenomen natyror i përsëritur dy herë në vit nuk qenka kot e as rastësi që përsëritet vazhdimisht, sepse rastësitë ndodhin rrallë, kurse ky fenomen ndodh shpesh. Kjo na tregon se Allahu është duke përgatitur dënimin për mëkatarët, bile atë është duke ua dhënë atyre edhe në këtë botë që ta shijojnë sado pak e ndoshta kthehen në rrugën e Tij. Por më kot, sepse ata që sytë, veshët dhe zemrat i kanë të mbyllura nuk mund të kuptojnë.

Hadithi na jep të kuptojmë, se bota nuk ka nevojë të shqetësohet për nxehjen globale, as nuk ka nevojë të ndajë fonde për studimin e këtij problemi apo për zgjidhjen e tij. Shkaku i tij dihet fare qartë, gjithashtu edhe më qartë dhe i sigurt dihet zgjidhja e këtij problemi. E vetmja rrugë për shpëtim nga këto dy dënime është kthimi tek rruga e Zotit, tek rruga e Atij që e ngroh dhe e ftoh xhehenemin.

Me këtë hadith i Dërguari, salallahu alejhi ue selem, para katërmbëdhjetë shekujsh i tregoi botës për problemin e ngrohjes globale, por jo vetëm kaq, ai salallahu alejhi ue selem, u tregoi atyre edhe zgjidhjen e këtij problemi. Prandaj askush nuk ka nevojë ta studiojë çështjen së dyti, sepse edhe problemi edhe zgjidhja janë të ditura, e ajo është kthimi tek Allahu dhe largimi nga mëkatet.

                    Zbulime mahnitëse vërtetojnë sinqeritetin dhe vërtetësinë e Profetit Muhammed a.s.

                       

Ka thënë Allahu i Madhëruar:
“مّحَمّدٌ رّسُولُ اللّهِ وَالّذِينَ مَعَهُ أَشِدّآءُ عَلَى الْكُفّارِ رُحَمَآءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكّعاً سُجّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مّنَ اللّهِ وَرِضْوَاناً سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مّنْ أَثَرِ السّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِي الإِنجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَىَ عَلَىَ سُوقِهِ يُعْجِبُ الزّرّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفّارَ وَعَدَ اللّهُ الّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصّالِحَاتِ مِنْهُم مّغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً

Muhammedi është i dërguar i All-llahut, e ata që janë me të (sahabët) janë të ashpër kundër jobesimtarëve, janë të mëshirshëm ndërmjet vete200-150_1294915486, ti i sheh kah përulen (në rukuë), duke rënë me fytyrë në tokë (në sexhde), e kërkojnë prej All-llahut që të ketë mëshirë dhe kënaqësinë e Tij ndaj tyre. Në fytyrat e tyre shihen shenjat e gjurmës së sexhdes. Përshkrimi i cilësive të tyre është në Tevrat dhe po ky përshkrim është edhe në Inxhil. Ata janë si një farë e mbjellë ku mbin filizi i vet, e ai trashet, përforcohet dhe qëndron në trungun e vet, ajo e mahnit mbjellësin. (All-llahu i shumoi). Për t'ua shtuar me ta mllefin jobesimtarëve. All-llahu atyre që besuan dhe bënë vepra të mira u premtoi falje të mëkateve dhe shpërblim të madh.”el-Fet’h, 29.

Para se të thellohemi në këta dy shembuj, do të doja të bëjmë një ndalesë tek termi që shpreh Shtetin Hyjnor me “Muhammedi është i dërguar i All-llahut, e ata që janë me të (sahabët)”, i cili po kështu është përmendur në librat e lashta të çifutëve. Më konkretisht, në librin Esdra (28:4)[1], qëndron „...ata që janë me të.” Madje edhe në Ungjillin e Mateut (25:31) qëndron : ““E kur të vijë Biri i njeriut në madhërinë e vet e me të gjithë engjëjt, do të ulet mbi fronin e vet të madhërueshëm.” Kjo terminologji është përdorur edhe në Ligji i Përtërirë (33:2): “...arriti nga mesi i një morie shenjtorësh (engjëjsh).”[2]

Po kështu, edhe Zendavesta, libri i shenjtë i Zoroastrëve, i jep hapësirë shumë “profetit të pritur dhe shokëve të tij”[3]

Ajeti paraprak flet për dy shembuj: i pari, ai i profetit Muhammed, alejhi’s selam, dhe i dyti, ai i shokëve të tij, me prezencën e të cilëve në librat e mëhershëm hyjnor, Teurat dhe Ungjill, Allahu sfidon skeptikët dhe mohuesit.

Shembullin e parë, praktikisht, e gjejmë në Besëlidhjen e Vjetër, Psalmet, 149, në profecinë rreth pasuesve të Mesihut dhe këtë me konsensus të komentuesve të Librit të Shenjtë: “3. Le të lëvdojnë emrin e tij me valle, të këndojnë lavdet e tij me dajre dhe me qeste[4], 4. sepse Zoti kënaqet me popullin e tij; ai i kurorëzon me shpëtim njerëzit e përulur. 5. Le të ngazëllohen shenjtorët në lavdi, le të këndojnë nga gëzimi mbi shtretërit e tyre.[5] 6. Le të kenë në gojën e tyre lavdet e Perëndisë dhe në dorën e tyre një shpatë që pret nga të dy anët[6]; 7. për t`u hakmarrë me kombet dhe për t`u dhënë ndëshkime popujve,...”

Këta që “në gojën e tyre lavdet e Perëndisë” dhe që njëkohësisht “në dorën e tyre një shpatë që pret nga të dy anët”[7] janë “të ashpër kundër jobesimtarëve” dhe njëherësh “janë të mëshirshëm[8] ndërmjet vete, ti i sheh kah përulen (në rukuë), duke rënë me fytyrë në tokë (në sexhde)”[9]

Ndërsa kur jemi tek shembulli i dytë në ajetin kur’anor paraprak “Përshkrimi i cilësive të tyre është në Tevrat dhe po ky përshkrim është edhe në Inxhil. Ata janë si një farë e mbjellë ku mbin filizi i vet...”, të ngjashëm me të i shohim shembujt në Ungjillin e Mateut, Markut dhe Llukës, respektivisht shembullin e farës së sinapit. “Atëherë u tha: “Me çka është e ngjashme Mbretëria e Hyjit?[10] Me çka ta krahasoj? 19 Është e ngjashme me kokrrën e sinapit, të cilën njeriu e mori dhe e mbolli në kopsht të vet. Ajo me kohë u zhvillua e u bë pemë dhe shpendët e qiellit bënë çerdhe në degët e saj.” (Lluka, 13:18-19)

Kurse tash, pas zbulimit të dorëshkrimeve të Nexhë’ Hammadit[11], në disa tekste kemi gjetur shembuj që pothuajse janë identik me shembullin kur’anor. Në The Apocryphon Of James (Letrën sekrete të Xhejmsit[12]), autori Mbretërinë Qiellore, e që është Shteti i Mesihut të Pritur, e krahason me një palmë[13] prej së cilës ka dalë filizi, rreth të cilit janë bërë fruta. Pastaj këto fruta nxjerrin fletë. E kur u poqën, u bënë të renda, saqë shkaktuan edhe tharjen e burimit të tyre. Këto fruta të dala nga filizi u bënë me ato të dala nga pema bazë[14].

Ky krahasim (shëmbëllim) dallon nga shembulli i kokrrës së sinapit ngase këtu, sikurse në shembullin kur’anor, fillohet me vet barishten (pemën) e jo me farën. Po kështu, që të dy shembujt përmendin filizin.

Në këtë libër janë përmendur edhe shembuj tjerë përveç këtij shembulli të “filizit të pemës”, duke e llogaritur prej tyre edhe shembullin e kokrrës. D.t.th., libri i ka dalluar plotësisht të dy shembujt.
----------------------------------------------------------

[1] Këto të dhëna janë marrë nga dorëshkrimet e Detit të Vdekur dhe në botimet e sotshme të Biblës (Dhiatës se Vjetër dhe të Re nuk gjenden). Dorëshkrimet e Detit të Vdekur janë një përmbledhje e 972 pjesë dorëshkrimesh, një pjesë prej të cilave u quajtën Libri i Shenjte ndërsa pjesa tjetër nënkuptojnë libra që nuk kanë qenë të njohur apo janë llogaritur si të humbura. Janë zbuluar nga palestinezi Muhammed Dhejb ndërmjet viteve 1947-1956 në njëmbëdhjetë shpella në Vadi Kameran, në veri të Detit të Vdekur. http://en.wikipedia.org/wiki/Dead_Sea_Scrolls. Përkthyesi.

[2] Më ka rënë disa herë gjatë kthimit tek Bibla –versioni online- për referencë të has në përkthime të mangëta. Në ueb sajtin (www.bibla.net) e Kishës Katolike "Shën Gjon Pagëzuesi" Zllakuqan - Klinë, Kosovë, disa herë kam has në një gjë të tillë. Edhe derisa po përktheja tekstin, desha t’i referohem origjinalit në shqip por nuk e gjeta në këtë burim. Në burime tjera (http://albkristian.com) figuronte përkthimi komplet. Përkthyesi.

[3] History of Zoroastrianism, P.423-431

[4] Këtë paragraf natyrisht se nuk e gjejmë në Kur’an.

[5] Kjo na përkujton ajetin: “Për ata që All-llahun e përmendin me përkujtim kur janë në këmbë, kur janë ulur, kur janë të shtrirë dhe thellohen në mendime rreth krijimit të qiejve e të tokës (duke thënë): Zoti ynë, këtë nuk e krijove kot, i lartësuar qofsh, ruana prej dënimit të zjarrit!” Ali Imran, 191.

[6] Kjo shpatë ka qenë e njohur tek arabët.

[7] Aludim në tekstin e mësipërm biblik.

[8] Mëshiruesit (err rruhamau) -bazuar në tekstin biblik (Pslamet, 149)- janë njerëzit e përulur (el vud’au).

[9] Aludim në ajetin e mësipërm kur’anor.

[10] Edhe pse Besëlidhja e Vjetër le te kuptohet se Mbretëria e Zotit është Shteti i Zotit apo Shteti Hyjnor, ngase “Po ashtu edhe prej bijve të mi e Zoti më fali fëmijë shumë Zoti e zgjodhi Salomonin, tim bir, për të ndenjur mbi fron të mbretërisë së Zotit mbi Izraelin.” (1 i Kronikave, 28:5) dhe kur ta përmendësh Mbretërinë e Zotit në formë të profecisë, me të synohet Shtetin të cilin do ta krijojë profeti i kohës së fundit (Pslamet: 45:6: “Froni yt, o Perëndi, vazhdon në përjetësi; skeptri i mbretërisë sate është një skeptër drejtësie.” dhe 145:11-13 “Ata do të flasin për lavdinë e mbretërisë sate dhe do të tregojnë për fuqinë tënde, 12 për t`u bërë të njohura bijve të njerëzve mrekullitë e tua dhe shkëlqimin e madhërishëm të mbretërisë sate. 13 Mbretëria jote është një mbretëri përjet dhe sundimi yt vazhdon brez pas brezi.”), megjithëkëtë, disa të krishterë
e komentojnë si një kopsht që është në qiell, derisa një grup tjetër, Premillennium, e komentojnë si një mbretëri tokësore, e cila do të ngritët nga Isai kur –sipas besimit të tyre- të kthehet për herë të dytë. Për më shumë shih: Aziz, Fehim, Melekutullah, f. 204-205.

[11] Në vitin 1945, në afërsi të fshatit Nag Hammadi (Nexh’ë Hammadi - Fshat në komunën e Kena-s në Saaid – Egjipt), fshatari Muhammed es-Semani duke hulumtuar për pleh organik për arën e tij hasi në një qyp qeramike të çuditshëm, të cilën pasi e theu gjeti dorëshkrime të vjetra, të cilat më pas do të njihen si “Dorëshkrimet Nag Hammadi.” Këto dorëshkrime përmbajnë ungjij (sh. ungjill) dhe shkrime gnostike.

[12] Apocryphon d.t.th. libër – shkresë e fshehtë.

[13] Çudia është edhe për atë se pema prej së cilës del filizi është palma, një pemë të cilën e merr shembull Muhammedi, alejhi’s selam për besimtarin. “مثل المؤمن مثل النخلة Shembulli i besimtarit është si shembulli i palmës” (Hadithin e transmeton Taberaniu ndërsa Albani e ka cilësuar autentik.)

Interesante është edhe ajo që është përmendur në Isaia, 4:2 “Dhe atë ditë pinjolli i Zotit do të jetë nder edhe lavdi”. Fjala origjinale në ibrishte për pinjollin është “sameha (صمح)” që nënkupton filizin.

[14] Teksti të cilit i referohet autori: “Do not allow the kingdom of heaven to wither; for it is like a palm shoot whose fruit has dropped down around it. They (I.E, the fallen fruits) put forth leaves, and after they had sprouted, they caused their womb to dry up. So it is also with the fruit which had grown from this single root.”

                                                              Leximi i Fatihasë pas duasë (lutjes)

                                

Leximi i Fatihasë pas duasë është i lavdëruar sipas mendimit të dijetarëve të katër medhhebeve.

Çdo dua fillon me falënderim ndaj Allahut xh. sh. dhe me salavat mbi Pejgamberin a. s. Këto janë dy gjera që Allahu xh. sh. nuk i refuzon.dua-237x198

Pejgamberi i Allahut a. s. në hadithin të cilin e transmeton Ibn Amri thotë: “Bëni salavat mbi mua, vërtet, ai që bënë salavat mbi mua një herë, Allahu bënë salavat mbi atë dhjetë herë.” (Nesaiu, 2/25).

Gjithashtu, Fatihaja është falënderimi më i mirë për Allahun xh. sh., kurse shumë dijetarë kanë thënë se tërë Kur’ani është përfshirë në të. As Fatihaja, sikur as falënderimi, as salavati nuk refuzohet.

Allahu xh. sh. në një hadithi kudsij, të cilin e transmeton Ebu Hurejre thotë: “Allahu xh. sh. thotë: “E kam ndarë namazin ndërmjet Meje dhe robit Tim në dy pjesë. Dhe kur robi thotë: “Falënderimi i qoftë Allahut, Zotit të botëve”, Unë them: Më falënderon robi im. Dhe kur robi thotë: “Të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit”, Unë them: “Më bënë mirënjohje robi Im.” Kur ai thotë: “Sunduesit të Ditës së Gjykimit”, Unë them: “Ma dorëzon pushtetin robi Im.” E kur robi thotë: “Vetëm Ty të bëjmë ibadet dhe vetëm Ty të kërkojmë ndihmë”, Allahu xh. sh. thotë: “Kjo është ndërmjet Meje dhe robit Tim kurse robit Tim i përket ajo që e lut.” Kur robi thotë: “Na udhëzo në rrugë të drejtë, në rrugën e atyre të cilëve ua ke dhuruar mëshirën tënde, e jo të atyre të cilët kundër vetes e kanë nxitur urrejtjen, as atyre të cilët kanë lajthitur”, Allahu thotë: Kjo është për robin tim kurse robit tim i përket ajo që e kërkon.” (Muslimi, hadith nr. 598, 1/ 296, Dar’ul-Ihja’il-Kutub’il-Arebijji).

Dhe, nëse Allahu xh. sh. nuk na refuzon atë me çka e kemi filluar duanë, është e mirë që duanë ta përfundojmë me atë që Allahu xh. sh. gjithashtu nuk e refuzon, kurse kjo është Fatihaja, sepse ashtu ajo që është ndërmjet dy veprave të pranuara gjithashtu do të pranohet sepse Allahu është më i mëshirshmi nga kjo që ta pranojë fillimin dhe mbarimin e mos ta pranojë atë që është ndërmjet tyre.

El-Hadimiu thotë: Sa i përket leximit të Fatihasë pas namazit, shumë kanë folur për këtë: Në Mi’raxh’ud-Dirajjeh thuhet se kjo është risi, por është e lavdëruar dhe nuk lejohet të ndalohet. Në Tataruhanij, Kunnij dhe El-Eshbah thuhet se leximi i Fatihasë në kohët e zgjedhura është më prioritare se duaja. Në El-Vesil dhe Kitab’us-sabah nga Ebush-Shejh ibn Hiban thuhet se Atau ka thënë: “Kur dëshiron që diç të të pranohet lexoje Fatihanë deri në fund dhe do ta kesh ndihmen…”. Ebu Seid El-Hadimiu thotë: “Dhe më së miri është që secili veç e veç ta lexojë Fatihanë sepse falënderimi ndaj Allahut në fund të duasë është mendub, kurse falënderimi më i mirë është Fatihaja.” (Berikat’ul- Mahmudijje, Ebu Seid El-Hadimi El-Hanefi, 1/ 98).

Er-Rremli Esh-Shafi’iu thotë: “Leximi i Fatihasë pas duasë ka bazën e saj në Sunnet, kurse domethënia e kësaj është e qartë për shkak të dhuntive të mëdha që gjenden në të”. Pejgamberi a.s. ka thënë: “Fatihaja është e varur për Arsh, ndërmjet saj dhe Allahut nuk ka perde”. Ajo në vete ka cilësitë që nuk i kanë suret e tjera, kurse disa dijetarë kanë thënë se në të është i përfshirë tërë Kur’ani, ajo përbëhet prej njëzet e pesë fjalëve të cilat i përfshijnë shkencat e Kur’anit. Ajo përmban falënderimin ndaj Allahut me cilësitë e përsosura, urdhrin për ibadet dhe sinqeritet, pranimin se njeriu nuk është në gjendje të bëjë çkado qoftë pa ndihmën e Allahut, kërkesën e udhëzimit në rrugën e drejtë, lajmërimin për ata të cilët kanë lajthitur. Allahu e ka ndarë ndërmjet Vetes dhe robit të vet, nuk ka namaz të vlefshëm ku nuk ka Fatiha, sipas kësaj, ajo është Ummu’l-Kur’an. Emrat e saj të shumtë tregojnë në lartësinë e saj që emërtohet, ajo është sure e duasë…”. (Fetava, Er-Rremli, 1/ 160-161)

                                                         ZEKATI

                            

All-llahu xh.sh. thotë: "Shembulli i pasurisë së atyre që e japin në rrugën e All-llahut është si një kokërr prej të cilës mbijnë shtatë kallinj, ndërsa në secilin kalli ka nga njëqind kokrra. All-llahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron, All-llahu është Bujar i Madh, i di qëllimet." (El Bekare, 261) 200-150_1266919445

Zekati është i obliguar me Kur'an dhe Hadith - me burimet kryesore të Sheriatit , si detyrë e domosdoshme fetare, farzi ajn, e çdo muslimani dhe muslimaneje të pasur, të cilët sipas Sheriatit posedojnë sasi të caktuar të pasurisë - nisabin.

Obligueshmëria e zekatit rrjedh nga më shumë ajete kur'anore, e në veçanti është potencuar në suren Tevbe:

"Merr prej pasurisë së tyre (të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t'i pastrosh me të dhe t'u shtosh (të mirat) dhe njëkohësisht lutu për ta, se lutja jote është qetësim për ta. All-llahu dëgjon dhe sheh."(Et Tevbe, 103).

"Dhe në pasurinë e tyre kishin përcaktuar të drejtë për lypësin dhe për të ngratin (që ka nevojë por nuk lyp)." (Edh Dharijat, 19).

Nga urdhëresat kur'anore rezulton se zekati është detyrë dhe e drejtë. Detyrë e të pasurve ndaj të varfëve, ndërsa e drejtë e të varfëve ndaj të pasurve.

SHPËRBLIMET PËR DHËNIEN E ZEKATIT

Për çdo sakreficë që besimtari e bën në emër të All-llahut, Ai i premton shpërblim të dyfishtë, në këtë dhe në botën e ardhshme - ahiret:

"Dhe cakto për ne (jetë) të mirë në dunja dhe të mirë në botën tjetër, pse vërtet jemi kthyer kah Ti. Ai (Zoti) tha: "Dënimi im është ai me të cilin e godas cilin dua, e mëshira Ime ka përfshirë secilin send. Atë (Mëshirën) do ta caktoj për ata të cilët i ruhen (mëkateve), e japin zeqatin dhe për ata që argumentet tona i besojnë." (El -A'raf, 156)

"Nuk është obligim yti (Muhammed) udhëzimi i tyre (në rrugë të drejtë), All-llahu e shpie në rrugë të drejtë ate që do. Çkado që të jepni nga pasuria, e keni për veten tuaj, po mos jepni për tjetërkë, por vetëm për hir të All-llahut, e çkado që t'u jepni të tjerëve nga pasuria, ajo do t'u kompensohet në mënyrë të plotë duke mos u dëmtuar ju."(El Bekare, 272)

HISTORIKU I INSTITUCIONIT TË ZEKATIT

Institucioni i zekatit u bë obligim për musliamnët qysh në Meke. Mirëpo, meqë muslimanët atëbotë qenë të persekutuar e të keqtrajtuar nga ana e idhujtarëve mekas, kështu që në pikëpamje materiale ishin shumë të dobët, andaj urdhëresa e zekatit nuk mund të zbatohej në tërësi.

Kjo dispozitë përsëri është theksuar në Medine, në vitin e dytë pas hixhretit, në ajetin:

"Falni namazin dhe jepni zeqatin, dhe falnu me ata që falen (bini në rukuë me ata që bijnë)."(El Bekare, 43),

prej kur edhe filloi që zekati të kryhet në praktikë.

Vlera gjegjësisht lartësia e zekatit, nuk është caktuar me Kur'an, siç nuk është caktuar e precizuar më detajisht as edhe urdhëresat e tjera, siç është namazi, haxhxhi etj. Ato i ka sqaruar edhe me shembullin e vet i ka treguar Muhammedi alejhisselam.

Muhammedi alejhisselam e ka caktuar edhe përqindjen e ndarjes së zekatit:

"Ndajeni një të dyzetën pjesë të pasurisë suaj" (do të thotë, 2.5%), ndërsa Ebu Bekri dhe Omeri e kanë qartësuar detajisht këtë me rregulloret e tyre.

Arabët më të pasur , të cilët në filim qenë të prirë të kalonin në Islam, këtë urdhëresë e shikonin me dyshim, sepse Islami u paraqit si sitem i ri social.

Mbledhja e zekatit, si edhe e tatimeve dhe kontributeve të tjera, ishte brengë e shtetit islam.

Edhe pse bota arabe gjatë jetës së Muhammedit alejhisselam e pranoi Islamin masovikisht, përsëri shumëkushi nuk mundi t'i flakë shprehitë dhe zakonet pagane të tyre. Prandaj ca fise pas vdekjes së Muhammedit alejhisselam refuzuan ta japin zekatin dhe kaluan në anën e ca pejgamberëve të rrejshëm, si Musejleme el-Kedhdhabi, duke deklaruar se nuk e lëshojnë Islamin, por vetëm refuzojnë ta japin zekatin.

Halif Ebu Bekër pa kurrëfarë ngurimi luftoi kundër këtyre fiseve, duke i detyruar ta japin zekatin.

DOMETHËNIA E FJALËS ZEKAT

Fjala zekat do të thotë pastrim, ose larje. Ajo gjithashtu ka kuptimin shtim, rritje.

Në kuptimin shpirtërorë, zekat do të thotë pastrim nga mëkatet dhe kënaqje e vullnetit dhe e urdhërit të All-llahut xh.sh.

Zekati e pastron dhe e çliron njeriun nga makutëria ndaj të mirave të kësaj bote.

Ai të shpie në njohjen se vlera e njeriut matet sipas virtyteve morale dhe humane, e jo sipas pozitës dhe madhësisë së pasurisë.

Zekat do të thotë edhe patrim i pasurisë nga e drejta (hakku) e huaj, sepse njeriu kurrë nuk është i sigurt edhe krahas kujdesit të tij se diç e palejueshme nuk është futur në pasurinë e tij.

PËRQINDJA DHE LLOJET E PASURISË PËR TË CILAT JEPET ZEKATI

Nisab është sasia e caktuar e pasurisë me Sheriat, kështu që kur arrihet kjo sasi - nisabi, hyn në fuqi obligimi për dhënien e zekatit.

Sipas kësaj, zekati nuk jepet në llojin dhe sasinë e pasurisë e cila s'e arrin nisabin ose është e veçuar nga dispozita për dhënien e zekatit.

Lënda e zekatit është pasuria të cilën pronari e posedon një vit të tërë në pronësinë e tij. Nga kjo veçohet pasuria që shërben për nevojat siç janë: banesa, orenditë shtëpiake, rrobat, mjetet e punës, kafshët për punë, pasuria e caktuar për larjen e borxheve, pastaj prodhimet e duhura ushqimore për ekzistimin e familjes.

Kur'ani nuk e ka precizuar qartë se cilën pjesë dhe nga cili lloj i pasurisë duhet dhënë zekatin.

Kur'ani vetëm thotë:

" Të pyesin ty për verën dhe bixhozin. Thuaj: "Që të dyja janë mëkat i madh, e ka edhe dobi në to (të pakta) për njerëz, por dëmi i tyre është më i madh se dobia e tyre. Të pyesin ty edhe se ç'do të japin. Thuaj: "Tepricën!" Kështu ua sqaron All-llahu juve argumentet ashtu që të mendoni (çka është mirë e çka është keq)." (El Bekare, 219)

Sipas kësaj Kur'ani e ka caktuar parimin e përgjithshëm, ndërsa Muhammedi alejhisselam e ka precizuar këtë urdhëresë: "Jepni çerekun e një të dhjetës së pasurisë suaj!", që në përqindje i vjen 2.5% ose një e dyzeta pjesë.

Në nevojat shtëpiake të liruara nga dhënia e zekatit bën pjesë edhe stolia e gruas nga guri I çmuar, margaritari, etj.

Arid he argjendi, ndërkaq, janë lëndë e zekatit, pa marrë parasysh se për çfarë janë të caktuar përderisa e përmbushin minimumin e shumës së caktuar me Sheriat - nisabin.

Sipas kësaj, lëndën e zekatit e përbëjnë:

ari, argjendi, monedhat dhe letrat me vlerë,
malli për tregti, prodhimet bujqësore dhe
disa kafshë shtëpiake.
Nisabi i arit është 91.6 gram. Në këtë vlerë jepet 2.5% gjegjësisht një e katërdhjeta pjesë.

Nisabi për argjendin është 641.5 gram. Në këtë vlerë, gjithashtu, jepet 2.5% gjegjësisht një e dyzeta pjesë. Nisabi i monedhës është adekuatë me nisabin e arit. Sendet e arta e të argjendta, stolitë, enët etj, trajtohen si ar dhe argjend, ndaj sipas të njëjtës bazë caktohet vlera e nisabit.

Nisabi i mallit për tregti është adekuat me nisabin e argjendit. Kjo do të thotë se, nëse pronari posedon mall për tregti në vlerë të nisabit të argjendit, i cili mall e kalon një vit tek ai, është i obliguar të japë zekatin. Ndërkaq, nëse dikush posedon tepricë të mallit (përveç arit e argjendit), por këtë mall nuk e ka caktuar për tregti, po as për shtimin e pasurisë, në këtë rast nuk është i obliguar të japë zekatin.

Për prodhimet bujqësore që fitohen nga ara ose livadhi të cilët ujiten me ujë të rrjedhshëm ose që u janë ekspozuar reshjeve të natyrës (shiut), jepen dhjetë përqind ose një e dhjeta e sasisë së përgjithshme të prodhimeve. Ndërkaq, për prodhimet, parcelat e së cilave ujiten artificialisht jepet pesë përqind, gjegjësisht e njëzeta pjesë. E njëjta vlen edhe për frutat e pemëve, mjaltin dhe prodhimet qumështore. Nisabi është sa pesë barra anieje, gjegjësisht 653 kg. Për prodhimet bujqësore zekati jipet menjëherë pas vjeljes së tyre.

Zekati nuk jepet për kafshët e buta, të cilat më pak se gjysmë viti janë në kullota, si edhe për shqerrat. Zekat, gjithashtu nuk jepet as për kuajt, që bazohet në hadithin e Muhammedit alejhisselam.

Nisabi për kafshët e mëdha është 30 krerë. Për këtë vlerë duhet dhënë një të re që i ka mbushur dy vjet. Më tutje zekati llogaritet sipas parimit vijues: prej 40 deri në 50 krerë - një të re dyvjeçe, prej 60 deri në 69 krerë - dy të reja dyvjeçe, prej 70 deri në 79 krerë - dy të reja; një dyvjeçe e një tri vjeçe; prej 80 deri në 89 krerë - dy të reja trivjeçe, prej 90 deri në 100 krerë - tri të reja dyvjeçe, prej 100 deri në 109 krerë - tri të reja dy vjeçe, ndërsa një njëvjeçe etj.

Në çdo 30 krerë të ardhshëm jepet një e re dyvjeçe, ndërsa në 40 - një e re tre vjeçe.

Zekati në kafshët e imta - dhen e dhi, jepet sipas këtij parimi: prej 40-120 copë - një dele, prej 121-200 copë -dele, prej 201-399 copë - tre dele, prej 400 copë - katër dele. Më tutje në çdo njëqind jepet nga një dele.

Zekati për huazime jepet në të holla, në ar, në argjend, në mallra tregtie si dhe në vlera tjera.

Obligimi për dhënien e zekatit fillon:

kur huazimet në mallra tregtie realizohen në vlerë të një të pestës (1/5) së nisabit,
kur realizohet nisabi i plotë i huazimeve të cilat rrjedhin nga marrëdhëniet kontraktuese dhe jotregtare (siç është trashëgëmia, testamenti, mehri, qeraja etj.) me kusht që të ketë kaluar një vit nga skadimi i afatit të borxhit.
KUJT I JEPET ZEKATI?

Sipas Kur'anit (suretu Tevbe, ajeti 60) të dhënat e obligueshme fetare, zekati dhe sadakatul-fitri, mund të shpenzohen dhe të shpërndahen në njërën nga këto tetë kategori:

për të varfërit,
për të ngratët,
për punonjësit ( që e tubojnë),
për ata që duhet përfituar zemrat e tyre,
për lirirmin nga robëeria,
për të mbyturit në borxhe,
për në rrugën e All-llahut dhe
për atë që ka mbetur në rrugë .
Këto kategori nuk mund të shfuqizohen - abrogohen, po as të shuhen. Për prioritetin e njërës kategori mbi tjetrën në rastin e dhënë, është i obliguar të kujdeset pushteti kompetent islam.

Në rastet tona, sipas mendimit të shumicës së ulemave, më e rëndësishmja është kategoria e shtatë "për të mirën e përgjithshme - për në rrugën e All-llahut - "fi sebilil-lahi", që përfshin të gjitha llojet e arsimit dhe edukimit islam, gjegjësisht ngritjen dhe zhvillimin e instituteve dhe enteve fetare, qëllimi i të cilave është ruajtja dhe avancimi i parimeve islame.

Sipas dispozitave të fikhut, zekati, parimisht, mund t'u jepet: vëllezërve, motrave, fëmijëve të tyre, mixhallarëve, motrave të babait dhe fëmijëve të tyre, tezeve dhe dajëve dhe fëmijëve të tyre. Zekati gjithashtu, mund t'u jepet edhe fqinjve.

Prioritet te dhënia e zekatit kanë të afërmit, pastaj të familjes së largët, fqinjët, përderisa i mbushin kushtet për pranimin e zekatit.

Zekati, sipas dispozitave të Sheriatit, nuk mund t'i jepet:

jomuslimanit,
personit që ka pasuri të mjaftueshme për mirëmbajtje,
burri gruas po as gruaja burrit,
brezit ngjitës: babait, nënës, gjyshes, gjyshit po as edhe brezit zbritës: fëmijëve, nipave...
personit të sëmurë mentalisht dhe të miturit, të cilët nuk e kuptojnë rëndësinë e zekatit. Ndërkaq, mbikëqyrësit - tutorët e tyre mund ta marrin zekatin në emër të tyre,
borxhliut tënd, për shkak të pagimit të borxhit me zekat.
Vërejtje për mosdhënjen e zekatit:

All-llahu xh.sh. thotë:

"Ja, ju jeni ata që ftoheni për të dhënë në rrugën e All-llahut (për luftë kundër armikut tuaj), e dikush prej jush bën koprraci, e kush bën koprraci, ai bën kundër vetvetes, All-llahu s'ka nevojë, e ju jeni të varfër (keni nevojë). Po nëse ju i ktheni shpinën, Ai do t'ju zëvendësojë me një popull tjetër, që nuk do të jetë si ju." (Muhammed, 38)

"O ju që keni besuar, a t'ju tregoj për një tregti të bujshme që ju shpëton prej një dënimi të dhembshëm:T'i besoni All-llahut dhe të dërguarit të Tij, të luftoni në rrugën e All-llahut me pasurinë tuaj dhe veten tuaj, e kjo është shumë më e dobishme për ju, nëse jeni që e dini." (Es-Saff, 10-11)

"Ata, të cilët bëjnë koprraci me atë që nga të mirat e veta u dha All-llahu, të mos mendojnë kurrsesi se ajo është në dobi të tyre. Jo, ajo është në dëm të tyre. Ajo e mirë me çka bënë koprraci, në ditën e kijametit do t'u mbështillet në qafën e tyre. All-llahut i mbesin trashëgim qiejt dhe toka, All-llahu është i njohur mirë më atë që veproni." (Ali Imran, 180)

                                                     Feja është Këshillë

                              

Falenderimi i takon Allahut [Subhanehu ve Teala], Atë e falenderojmë dhe vetëm prej Tij ndihmë dhe falje kërkojmë, pershendetjet e selamet i'a dërgojmë Muhamedit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem],familjes së tij të ndershme shokëve të tij besnik dhe të gjithë atyre që shkojnë rrugës së tij deri në ditën e Gjykimit.-feja-islame

Të nderuar lexues, me lejën e Allahut [Subhanehu ve Teala] do t'i themi disa fjalë rreth një teme që e kemi titulluar FEJA ËSHTË KËSHILLË.  

  

Ka thënë i Dërguari i Allahut [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] :

" الدين النصيحة ثلاثا , قلنا: لمن يا رسول الله؟ قال: لله و لكتابه و لرسوله و لأئمة المسلمين و عامتهم

"Feja është këshillë ( tri herë), I thamë: për kënd o i Dërguari i Allahut? Tha: për Allahun, për Librin e Tij, për të Dërguarin e Tij, për udhëheqësit e muslimanëve, dhe për muslimanët në përgjithësi"

 

Fillimisht do të cekim inshaAllah se ç’ka po kuptojmë nga hadithi i të Dërguarit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] .

Në këtë hadiith i Dërguari [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] na tregon se feja e pastërt islame na urdhëron që të jemi të sinqert, ta besojmë dhe ta njohim Njëshmërinë e Allahut [Subhanehu ve Teala] dhe t’ia heqim ç’do të metë që i’a përshkruajnë Allahut [Subhanehu ve Teala] dhe ta përshkruajmë Atë [Subhanehu ve Teala] me sifatet dhe cilësit e Tij të plota. Gjithashtu feja islame na tregon se Kur’ani është fjalë e Allahut [Subhanehu ve Teala] dhe nuk është krijuar, por është zbritur nga ana e Allahut [Subhanehu ve Teala]. Gjithashtu feja islame na urdhëron ta besojmë Muhamedin [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] me atë ç’ka ka ardhur, të punojmë atë që na urdhëron dhe të largohemi prej atyre gjërave që na ndalon, të këshillohemi me udhëheqësat e muslimanëve dhe të bashkpunojmë me ata që me qitë në dritë të vërtetën (hakin) dhe t’i udhëzojmë muslimanët drejt hakut , drejtë të vërtetës, të urdhërojmë për të mirë dhe të ndalojmë nga e keqja , dhe ta dojmë edhe pë rata të mirën sikur ç’donjëri prej nesh që e don edhe për vetën e tij.

الدين النصيحة : FEJA ËSHTË KËSHILLË

الدين FEJA ka për qëllim fenë islame.

النصيحة : KËSHILLË : është fjalë që me të thërret në të mirë dhe ndalon nga e keqja , d.m.th. fjala النصيحة ka për qëllim edhe sinqeritet, e këtë më së miri e dëshmon fjala e Allahut [Subhanehu ve Teala] në suretu Tahrijm 8 ku thotë:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصُوحًا

O ju që keni besuar, pendohuni tek All-llahu me një pendim të sinqertë [Tahrijm 8]

 

d.m.th. pendim të sinqertën dhe të pastërt prej syefaqësisë dhe mëkateve.

Mund të thuhet gjithashtu نصحت فلانا d.m.th. e këshillova filanin, i’a qartësova atij. Thot Allahu [Subhanehu ve Teala] në Kur’an :

أُبَلِّغُكُمْ رِسَالاتِ رَبِّي وَأَنَاْ لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌ

(Jam i dërguar) Që t’ua komunikoj shpalljet e Zotit tim dhe unë jam këshillues besnik për ju.(e’araf : 68)

النصيحة : KËSHILLË d.m.th. duhet të jeshë i sinqertë në fjalë, në vepër, në besim, duhet të jesh I sinqertë edhe në mundin që e bënë me këshillu dikënd.

 

قلنا : THAMË NE: kanë pyetur sahabët (shokët) e të Dërguarit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] kur i’u tha i Dërguari i Allahut [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] se : الدين النصيحة : FEJA ËSHTË KËSHILLË . pyetën ata :

لمن : d.m.th. për kënd është feja këshillë? Edhe kjo pyetje të nderuar besimtarë tregon që sahabët (shokët) e Pejgamberit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] kanë pasë interesim shumë të madh për dituri dhe po e pyesin Pejgamberin [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] :

 

لمن يا رسول الله : PËR KËND O I DËRGUARI I ALLAHUT?

Atëherë Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] u’a sqaroj dhe u tha:

لله و لكتابه و لرسوله و لأئمة المسلمين و عامتهم

PËR ALLAHUN, PËR LIBRIN E TIJ, PËR TË DËRGUARIN E TIJ, PËR UDHËHEQËSAT E MUSLIMANËVE DHE PËR MUSLIMANËT NË PËRGJITHËSI”

 

لله : PËR ALLAHUN – këshilla për Allahun [Subhanehu ve Teala] është rregulli I parë të cilën e cekë Kur’ani , ku Allahu [Subhanehu ve Teala] thot në Kur’an :

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ

 

E duke qenë se ata nuk ishin të urdhëruar me tjetër, pos që ta adhuronin All-llahun me një adhurim të sinqertë ndaj Tij, që të largohen prej çdo besimi të kotë, ta falin namazin, të japin zeqatin, se ajo është feja e drejtë. (Bejjineh : 5)

Ç’ka d.m.th. النصيحة لله : KËSHILLA PËR ALLAHUN? D.m.th. ta kesh besimin e plotë në Njëshmërinë e Allahut [Subhanehu ve Teala] , dhe ta kesh njetin e sinqertë në adhurimin e Allahut [Subhanehu ve Teala] duke mos I bërë shirk (shok) në rububije- në Njëshmërinë e Zotimit, sepse Allahu qq është Ai i Cili i mbizotëronë të gjitha, jetën vdekjen , rrizkun etj.

Gjithashtu mos me i bërë shirk në Teëhid El-Uluhije –në adhurim, d.m.th. me ja dhënë hakun Allahut [Subhanehu ve Teala] në adhurim , me adhuru vetëm Allahun dhe askënd tjetër në të gjitha ibadetet.

Gjithashtu mos me I bërë shirk në Esamu ve sifat-në Emrat dhe cilësit e Tij, me besu në të gjitha emrat e bukur të Allahut [Subhanehu ve Teala] dhe sifateve të Tij, d.m.th. me besu muslimani në të gjitha ato që i’a ka përshkruar vetës së Tij [Subhanehu ve Teala] dhe Atij nuk I ngjason askush në Emrat dhe sifatet e Tij.

Thot Allahu [Subhanehu ve Teala] në Kur’an në suretu esh-shura :11) :

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ

Asnjë send nuk është si Ai; Ai është dëgjuesi, shikuesi (esh-shura :11)

- لكتابه PËR LIBRIN E TIJ – Kur’ani d.m.th. me ja dhënë hakun Kur’anit, me besu dhe me u bind se ai Kur’ani është fjalë e Allahut [Subhanehu ve Teala] dhe se në të janë ajetet me të cilat Allahu [Subhanehu ve Teala] i’u ka folë dhe ja ka zbritur Pejgamberëve, dhe me besu se Kur’ani është edhe do të jetë argument deri në ditën e Gjykimit.

Gjithashtu Kur’ani është udhëzim, është dritë, e këtë më së miri e dëshmon fjala e Allahut [Subhanehu ve Teala] ku thot :

إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا

 

Eshtë e vërtetë se ky Kur’an udhëzon për atë rrugë që është më se e vërteta, e besimtarët që bëjnë vepra të mira i përgëzon se ata pa dyshim do të kenë shpërblim të madh. (Isra : 9 )

 

لرسوله : PËR TË DËRGUARIN E TIJ – feja është këshillë për të Dërguarin e Tij, d.m.th. me ju bind Pejgamberit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ç’ka neve na ka urdhëruar, dhe me u bind në atë ç’ka ai na ka treguar, mu larguar prej asaj që na ka ndaluar dhe na ka tërhequr vërejtjen dhe me adhuru vetëm Allahun [Subhanehu ve Teala] dhe me besu robi I Allahut se ai është vula e gjithë Pejgamberisë, dhe se ç;do njeri që thërret se është Pejgamber pas Muhamedit [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ai është rrenacak, dhe fjala e tij është e pa pranuar dhe e pa drejtë, por Muhamedi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] është ai i cili duhet me I besu për Pejgamber të fundit.

Allahu [Subhanehu ve Teala] thot në Kur’anin e ndershëm :

مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء مِنكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Atë që All-llahu nga banorët e vendeve (jobesimtare) ia dha pa luftë të dërguarit të vet, ajo i takon All-llahut, të dërguarit të afërmve, jetimëve, të varfërve, kurbetçinjve. (Kështu veprohet) Që ajo të mos ndahet ndërmjet pasanikëve tuaj. Cka t’ju japë Pejgamberi, atë merrnie, e çka t’ju ndalojë, përmbanju dhe kini frikë All-llahun, se All-llahu është ndëshkues i ashpër. (Hashr : 7)

ولأئمة السلمين PËR UDHËHEQËSAT E MUSLIMANËVE – feja është këshillë për udhëheqësat e muslimanëve, e udhëheqësa të muslimanëve janë hulefatë, dijetarët, prijësit e muslimanëve.

Ibni Kethiri në komentin e ajetit Kur’anor :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً

O ju që besuat, bindjuni All-llahut, respektoni të dërguarin dhe përgjegjësit nga ju. Nëse nuk pajtoheni për ndonjë çështje, atëherë parashtrojeni atë te All-llahu (te libri i Tij) dhe te i dërguari, po qe se i besoni All-llahut dhe ditës së fundit. Kjo është më e dobishmja dhe përfundimi më i mirë. ( Nisa : 59)

Ibni Kethiri në komentin e këtij ajeti, ku gjithashtu edhe Muxhahidi, Atae, Hasan El-Basriu ebul-Alijeh kanë thënë se ajeti وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ dhe përgjegjësit nga ju d.m.th. janë dijetarët.

Për të qenë udhëheqës apo përgjegjës i muslimanëve duhet që patjetër udhëheqësi të jetë musliman sepse Allahu [Subhanehu ve Teala] po thot :

وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ “dhe përgjegjësit nga ju” e fjala مِنكُمْ “nga ju” tregon se qëllimi është se përgjegjësi duhet të jetë prej besimtarëve.

Këshillimi me udhëheqësat musliman të ehli Sunetit dhe xhematit ka një rëndësi të madhe. Pejgamberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] ka thënë :

إن الله يرضى لكم ثلاثا : يرضى لكم أن تعبدوه و لا تشركو به شيئا, و أن تعتصموا بحبل الله جميعا و لا تفرقوا و أن تناصحوا من ولاه الله امركم

Me të vërtetë Allahu është I kënaqur me ju për tri gjëra: është I kënaqur nëse e adhuroni Atë [Subhanehu ve Teala] dhe nuk i bëni shok me asnjë send, nëse kapeni për liitarin e Allahut dhe nuk ndaheni kurr, dhe të këshilloheni me përgjegjësit tuaj”

Duhet që t’i respektojmë ata dhe të bashkpunojmë me ata në të mirë, edhe nëse gabojnë dikund e këshillojmë njëri tjetrin me të mirë dhe me butësi sepse kështu e kërkon feja e pastërt islame.

و عامتهم DHE PËR MUSLIMANËT NË PËRGJITHËSI –feja është këshillë për muslimanët në përgjithësi, d.m.th. me i’a muslimanëve hakun edhe me u’a përmirësu akiden (besimin) e tyre, ibadetet e tyre dhe me i’av mësu qështjet e dunjasë dhe të Akhiretit, dhe se duhet t’iu tregojnë se ç’do punë që e bënë, ta bënë për Allahun [Subhanehu ve Teala] .

I këshollijmë ata se atë të mirë që e dëshiron për vete, ta duash edhe për tjetrin ,dhe atë që e urren për vete, ta urresh edhe për tjetrin.

Ta këshillojmë me butësi dhe me urtësi siç ka thënë Pejgmaberi [sal-lallahu alejhi ve sel-lem] :

إذا ستنصح أحدكم أخاه فلينصح له مع سلامة القلب له

kush prej juve e këshillonë vëllaun e vet, le ta këshillojë atë me butësi në zemër”

 

Pra shkurtimisht ishin disa sqarime të hadithit të Pejgamberit [Subhanehu ve Teala] , krejt për fund

e lusim Allahun e lartësuar që të na bëjë pej atyre që keshillohemi në mes veti

e lusim Allahun e lartësuar që të na dhuroj dituri të dobishme

e lusim Allahun e lartësuar që fjala jonë e fundit duke dalë nga kjo botë, të jetë fjala LA ILAHE IL-LALLAH MUHAMEDUN RESULULLAH

 

و أقول قول هذا و أستغفر الله لى و لكم و لسائر السلمين من كل ذنب فاستغفروه إنه هو الغفور الرحيم

 

Përktheu: Sylejman Jashari

                              Hadithët mbi shkurtimin e pantallonave

                             

 

2w2j1gn_1291937224Le të konsiderojmë hadithët mbi lëshimin e pantallonave apo pjesës së poshtme të veshjes së meshkujve mbi kavilje dhe dënimi që ka ardhur për këtë. Në këto hadithe ftohen të rinjtë e nxituar dhe u arsyetohet qëndrimi ndaj atyre që nuk i shkurtojnë pantallonat.

 

Le të konsiderojmë hadithët mbi lëshimin e pantallonave apo pjesës së poshtme të veshjes së meshkujve mbi kavilje dhe dënimi që ka ardhur për këtë. Në këto hadithe ftohen të rinjtë e nxituar dhe u arsyetohet qëndrimi ndaj atyre që nuk i shkurtojnë pantallonat.  

Në këtë është shkuar aq larg sa shkurtimi i pantallonave është bërë simbol i Islamit dhe përcaktim themelor i tij. Kur shikojnë ndonjë dijetar apo dai që nuk i shkurton pantallonat sic bëjnë ata , mendojnë e ndonjëherë edhe e akuzojnë për iman të dobët. Por sikur të lexonin të gjithë hadithët lidhur me këtë cështje do të kuptonin qëllimin e vërtetë të këtyre hadithëve dhe do të zbutnin qëndrimin e tyre, dhe nuk do ishin aq të ngurtë sa t’ua ngushtonin njerëzve zgjedhjen e lejuar nga Allahu. 

Shiko këto hadithe:
 
■“Tre njerëzve Allahu nuk do t’u drejtohet Ditën e Gjykimit: atij që jep lëmoshë dhe qorton, atij që betohet rrejshëm për të shitur ndonjë mall dhe njeriut i cili i lë pantallonat nën kyçe”

■“ ‘Tre njerëzve Allahu nuk do t’u drejtohet Ditën e Gjykimit, as do t’i shikojë, as do t’i pastrojë, ata i pret vuajtje e dhimbshme’. Pasi i përsëriti këto fjalët tre herë, Ebu Dherri e pyeti Profetin a.s.: ‘Janë të humbur dhe të shkatërruar o Pejgamber i Allahut! Cilët janë ata?’ Ai u përgjegj: ‘Ai që mban veshjen deri nën kyçe, ai që qorton kur jep lëmoshë dhe ai që betohet rrejshëm për të shitur ndonjë mall’.” 

Për këtë bëjnë fjalë hadithët e sipërshënuar? A vlen kjo edhe kur është traditë e popullit të tij dhe përkundër faktit se ky zakon nuk është nxitur nga mburrja dhe mendjemadhësia?

■“ ‘Ai që prej mendjemadhësisë e lëshon veshjen e tij që t’i tërhiqet zvarrë, Allahu nuk do ta shikojë Ditën e Gjykimit’. Atëherë Ebu Bekri e pyeti: ‘Një pjesë e veshjes sime zgjatet (pas larjes) dhe zvarritet në tokë nëse nuk kam kujdes’. Profeti a.s. u përgjegj: ‘Ti nuk je prej atyre që e bën këtë nga mendjemadhësia’.”

Hadithe të ngjashme transmetohen dhe nga të tjerë.

■“U zu dielli ndërsa ishim në shtëpinë e Profetit a.s. dhe ai u ngrit duke tërhequr veshjen e tij derisa arriti në xhami”.

Feja këtu i kundërvihet kapardisjes, mendjemadhësisë, egoizmit, arrogancës, etj. Megjithatë, mendimi më i pranueshëm është se dënimi në këto hadithe ka të bëjë me mburrjen, dhe jo me gjatësinë e shtofit të veshjes!

Te kujtojmë hadithet:

■“Veprat janë sipas qëllimeve dhe çdokujt i takon ajo që ka për qëllim…”
dhe

■“Qëllimi (nijeti) i besimtarit është më i mirë se vepra e tij.”
Të shtojmë këtu një vërejtje. Dihet mirë se mënyra e veshjes dhe lloji i rrobave varen shumë nga tradita dhe praktika e njerëzve. Për këtë Buhari librin e tij mbi veshjen e kishte filluar me këto fjalë të Allahut: “Thuaj: kush i ndaloi bukuritë dhe ushqimet e mira që Allahu i krijoi për robërit e tij?”

Këtu ai citon hadithët vijues.

■“Hani, pini, vishuni dhe jepni lëmoshë pa teprim dhe kapardisje”
■“Ha ç’të duash dhe vish ç’të duash përderisa i largohesh mburrjes dhe kapardisjes”
GJITHÇKA që është e qepur dhe e veshur NGA MENDJEMADHESIA, nuk ka dyshim, është haram, e çfarë vishet nga tradita nuk është e ndaluar. Ndërsa el Kadi ‘Iljadi transmeton nga dijetarët se është e qortuar (mekruh) gjithcka që nuk është shumë e zakonshme dhe edhe veshja e cila është tepër e gjatë dhe e gjërë. Tradita dhe praktika prandaj e marrin në konsideratë, sic thotë el Iraku: ‘Prishja e praktikës së zakonshme, zakonisht konsiderohet manifestim i egoizmit që është i qortuar në Islam. Ndërsa mirësia është në maturi’.

                                            Hadithi Pas Kur'anit

                     

Radio-Feja-Islame

Burim themelor i Islamit

Kur'ani është fjalë e All-llahut xh.sh. që përmes melekut Xhibril i është shpallur Pejgamberit të Tij, Muhammedit a.s. në kohëzgjatje prej 23 vjetësh. Hadithi , ndërkaq është gjithqka që Muhammedi a.s. ka folur, ka vepruar dhe ka pëlqyer. Me fjalë të tjera, përmes hadithit shprehet e tërë jeta dhe veprimtaria e Pejgamberit a.s. Nga kjo shihet qartë se Kur'ani dhe Hadithi janë burimet themelore të Isalmit. Prandaj nuk është për t'u habitur fare pse interesimi për njohjen sa më të thellë të Kur'anit dhe Hadithit nga ana e dijetarëve islamë, por edhe më gjërë, prej kohesh ka qenë dhe vazhdon të jetë në qendër të vëmendjes.
Meqenëse Hadithi është një fushë e gjërë, bile do të thonim shumë e gjërë, do të japim vetëm disa njohuri të rëndësishme, me shpresë se do të jenë në dobi të lexuesit.

1. Vlera dhe rëndësia e Hadithit.

Vlerën dhe rëndësinë e madhe të Hadithit e vë në dukje në radhë të parë vetë Kur'ani. Sa për ilustrim po i përmendim vetëm disa ajete të Kur'anit famëlartë që flasin drejtpërdrejt për këtë qëllim:

"Ai (Muhammedi)nuk flet sipas dëshirës së vet". (en-Nexhm, 3)

" O ju që keni besuar ! Përuluni All-llahut dhe përuluni Pejgamberit." (en Nisâ' , 59)

" E kush i nënshtrohet All-llahut dhe Pejgamberit të Tij, do të jetë me ata të cilëve All-llahu u ka dhënë shumë begati: me Pejgamberët, me të drejtët, me dëshmorët (shehidët) dhe me njerëzit tjerë të mirë. Ata janë shokë të mrekullueshëm!" (en Nisâ, 69)

"Me të vërtetë ju e keni shembull të mrekullueshëm Pejgamberin e All-lahut." (el Ahzâb, 21)

"Thuaj (o Muhammed): nëse ju e doni All-llahun, më pasoni mua (ndiqeni rrugën time) e All-llahu do t'ju dojë juve dhe do t'ua falë gabimet (gjynahet) tuaja. All-llahu është falës dhe mëshirues i madh". (Ali Imrân, 31)

".atë që ua jep Pejgamberi, atë merreni, atë që ua ndalon lëreni." (el Hashr, 7)

Vlera dhe rëndësia e Hadithit mund të shihet edhe në sa vijon:
Ç'donjëri që e lexon Kur'anin me vëmendje, do të vërejë se në të për disa qështje flitet në mënyrë të përgjithshme, d.m.th. pa hyrë në hollësi të problemit përkatës. Për shembull, sado që në shumë ajete të Kur'anit urdhërohet falja e namazit, askund nuk shpjegohet mënyra e faljes e as nuk jepen hollësi të tjera. Edhe dhënja e zeqatit urdhërohet në shumë ajete por, megjithatë, përveç përcaktimit se kush duhet ta japë zeqatin dhe kujt duhet t'i jepet ai, në asnjë ajet nuk thuhet më konkretisht se cila pasuri i nënshtrohet zeqatit dhe sa duhet ndarë nga pasuria e cila arrinë shkallën e duhur (nisabin). Ka edhe shembuj të tjerë. Zbërthimin dhe stërhollimin e dispozitave të këtilla të Kur'anit dhe mënyrën e zbërthimit të tyre praktik, në përputhje me mësimet dhe dëtyrën që i ishte dhënë nga ana e All-llahut xh.sh., në mënyrë të përpiktë e bëri Muhammedi a.s. Kjo do të thotë se pa shpjegimin e hollësishëm të çështjeve të caktuara nga ana e tij, shumë gjëra nuk do të kishin mundur të kuptohen drejt e aq më pak të zbatohen në jetën praktike. Pra, roli dhe detyra e Muhammedit a.s. si pejgamber ka qenë, në radhë të parë, të shpjegojë Shpalljen e All-llahut xh.sh. që shihet qartë në ajetin e Kur'anit:

".dhe Net a kemi dërguar ty shpalljen (Kur'anin) që t'ua shpjegosh njerëzve atë që u është shpallur." (en Nahl, 44) ose ajeti tjetër

".atë që ua jep Pejgamberi, atë merreni, atë që ua ndalon atë lëreni." (el Hashr, 7)

Po që se këtyre ajeteve ua shtojmë edhe ajetin:

"Ai (Muhammedi) nuk flet sipas dëshirës së vet". (en Nexhm, 3)

Mund të themi me bindje të thellë se Muhammedi a.s., përveq që është shpjegues i parë i Kur'anit, ai ka dhënë edhe disa zgjidhje që nuk gjenden në Kur'an, por këto zgjidhje mund të kuptohen vetem atëherë kur është dashur të shpjegohen ato qështje të përgjithshme të Kur'anit. Megjithatë kjo duhet të kuptohet se Hadithi gjithnjë është në lidhshmëri të ngaushtë dhe të plotë me Kur'anin.

Shembuj tipik që flasin për vlerën dhe rëndësinë e Hadithit, respektivisht që tregojnë se Hadithi, pas Kur'anit, është burim themelorë i Islamit, janë edhe fjalët e Muhammedit a.s., që me rastin e Haxhit Lamtumirës, para masës, ndër të tjera, ka thënë edhe këto fjalë: " Ua kam lënë atë që ju do t'i përmbaheni, që asnjëherë të mos hutoheni e të mos humbeni, pra, ua kam lënë librin e All-llahut (Kur'anin) dhe fjalët e pejgamberit të Tij (Hadithin)", ose rasti i Muadh b Xhebelit, të cilin vetë Muhammedi a.s. e ka caktuar për mësues të Fesë islame në Jemen. Mirëpo, për ta marrë mendimin e tij Muhammedi a.s. sikur e vlerësoi atë, duke i thënë: "Ku do të mbështetesh për ndonjë çështje kontestuese?" "Në Kur'an" i qe përgjigjur ai. " Po nëse nuk gjendet në Kur'an?" qe pyetja tjetër. "Në Hadith" qe përgjigjur ai. .

Nga sa u tha më lart, shihet qartë se muslimanët janë të detyruar t'u nënshtrohen urdhërave të All-llahut xh.sh.dhe të shkojnë rrugës së mësimeve të Muhammedit a.s., spse ai gjatë mësimeve të tij si Pejgamber, ka qenë në lidhje të drejtëpërdrejtë më Shpalljen.

2. Mënyra e transmetimit të Hadithit dhe përmbledhjet e tij.

Të parët që i kan transmetuar Hadithet e Muhammedit a.s. janë As-habët-shokët e Muhammedit a.s. Këta madje janë burimi më i sigurt i Hadithit, sepse jo se vetëm i kanë ndëgjuar drejtpërdrejt fjalët e Muhammedit a.s., por ata kan pasë rast ta përcjellin edhe punën e tij praktike. Pas tyre transmetimin e Hadithit e kanë bërë Tabi'inët-brezi i parë pas Muhammedit a.s., të cilët i kan marrë hadithet drejtpërdrejtë nga Ash-abët, pët të vazhduar pastaj Tebei-t-Tabi'inët-brezi i dytë pas Muhammedit a.s., të cilët janë njoftuar drejtpërdrejt nga Tabi'inët. Kështu pra ka vazhduar ky zingjir i transmetimit të Hadithit.

Hadithi që në krye të herës është transmetuar mjëkohësisht në dy mënyra: gojarisht dhe nëpërmes të shkrimit. Pra,As-habët, përvëç që i kanë mësuar hadithet përmendësh, por edhe i kanë shkruar. Këtë konstatim e theksojnë të gjitha burimet islame. Sipas shënimeve që i gjejmë në "Sahihun" e Buhariut , mënyra e transmetimit dhe e mësimit të hadithit ka shkuar në këtë mënyrë: muhaddithi, ose thënë ndryshe, mësuesi i hadithit, gjatë mësimit, qe a i organizuar, ose në mënyrë individuale, ua ka treguar hadithin nxënësve të tij, të cilët, përveç që e kanë mësuar përmendësh, ata edhe e kan shkruar atë. Patsaj, ndonjë nga nxënësit e citonte ose e lexonte hadithin para mësuesit (para muhaddithit), e në rast të ndryshimit më të vogël, mësuesi e përmirësonte atë, pikërisht ashtu si e kishte dëgjuar nga Muhammedit a.s. Pasi të ishte vërtetuar plotësisht saktësia e hadithit, muhaddithi, jepte leje për transmetimin e mëtutjeshëm të tij.

Derisa te As-habët ishte e mjaftueshme dhe e arsyeshme që gjatë transmetimit të hadithit ta përmendnin vetëm emrin e Pejgamberit a.s., për transmetuesit e brezave të mëvonshëm, për shkak të largësisë (distancës) kohore, kjo nuk mjaftonte, prandaj filluan të përmendin jo vetëm emrin e Pejgamberit a.s., por edhe emrat e atyre prej të cilëve e kishin zënë hadithin, d.m.th. tërë senedin - emrat e të gjithë transmetuesve sipas radhitjes së tyre. Që transmetimi i haithit të shkonte më tutje, transmetuesi i fundit, për shembull, e paraqiste hadithin me tërë senedin e tij, deri te burimi - te Pejgamberi a.s., shpeshherë edhe me ndonjë shënim, duke i përdorur shprehjet: "Më (ose na) ka treguar.", më (na) ka njoftuar.",Më (na) ka lajmëruar.", kam dëgjuar nga.", ose shkurt "nga." . Çdo transmetues, gjatë transmetimit të hadithit, duhej patjetër ta përdorte ndonjërën nga këto shprehje, që, sipas muhaddithëve, secila nga këto shprehje ka vlerë të njejtë për transmetimin e hadithit. Me këto shprehje, natyrisht bëhet me dije se transmetuesit e hadithit janë takuar, kanë biseduar dhe në atë rast e kan dëgjuar hadithin përkatës nga njëri - tjetri.

Se Hadithi ka filluar të shkruhët qysh në kohën e Muhammedit a.s. flasin burimet themelore islame, por megjithatë, hadithi që e transmeton Ebu Sei'd el-Hudriu, që përfshihet në "Sahihun" e Muslimit : "Mos shkruani nga unë asgjë përveç Kur'anit. Kush ka shkruar nga unë diçka përveq Kur'anit, le ta fshijë atë. Transmetoni nga unë (gojarisht), sepse për këtë nuk ka gjynah. Dhe kush më shpif mua duke më bërë gënjeshtarë (kush thotë diçka kinse unë e kam thënë), ai do ta gjejë vendin e vet në Xhehennem", u ka dhënë shkas dijetarëve për të diskutuar lidhur me këtë çështje. Edhe pse ky hadith flet në mënyrë mjaft të përgjithshme për ndalimin e shkrimit të Hadithit, pjesa dërmuese e dijetarëve, duke komentuar hadithin në fjalë, janë të mendimit se ndalimi i shkrimit të Hadithit i përket vetëm ditëve të para të Shpalljes, sepse Muhammedit a.s. - thonë dijetarët - , duke i njohur mirë rrethanat e përgjithshme të kohës, por edhe përgatitjen dhe aftësitë e njerëzve, ka pasë frikë që fjalët e tij të mos përzihen me tekstin e Kur'anit. Mendojmë se lidhur me këtë çështje përkufizimin më të qëlluar e ka dhënë islamologu më i mirënjohur bashkëkohor prof. Muhammed Hamidullahu. Duke e komentuar hadithin e lartëpërmendur ky thotë se për të gjetur një zgjidhje më të mirë, sa i përket ndalimit të shkrimit të Hadithit, duhet patur parasyshse: ndalesa ka qenë individuale, që ka të bëjë me ata që sapo kanë mësuar të shkruajnë, ose me ata që sapo e kanë pranuar Islamin,që nuk kanë qenë në gjendje dhe nuk kanë qenë në të aftë të bëjnë dallimin në mes Kur'anit dhe Hadithit. Për këta individë - vazhdon Hamidullahu - është hequr ndalesa pasi kanë përparuar në dituri; ndalesa ka pasë për qëllim të pengojë shkruarjen e Hadithit në kopjet e Kur'anit, që të largohet përzierja e tekstit të Kur'anit me atë të Hadithit; ndalesa - thotë Hamidullahu - ndoshta kishte të bënte me ndonjë fjalim të caktuar. Shpresoj se nuk do të gabonim po që se këtyre pikave do t'ua shtonim edhe faktin se Muhammedi a.s. me këtë, që në fillim ka pasë për qëllim të tregojë se Kur'ani është Fjala e All-llahut xh.sh. dhe për nga fuqia që ka, asgjë nuk mund të krahasohet me të, prandaj as fjalët e tij.

Për të vërtetuar qëndrimin se Hadithi ka filluar të shkruhet që për së gjalli të Muhammedi a.s., nga rastet e shumta po i shkëpusim disa:

-Në vitin e çlirimit të Mekkes, Pejgamberi a.s. ka mbajtur një fjalim të gjatë para masës. Pasi e mbaroi fjalimin e tij, i qe afruar një person nga Jemeni, duke kërkuar nga Pejagamberi a.s. që atë fjalim t'ia japë me shkrim, me ç'rast Pejgamberi a.s. e urdhëroi njërin nga As-habët, duke i thënë: "Shkruajani filanit!".

-Ebu Hurejre në një rast ka thënë: "Asnjë nga As-habët e Pejgamberit a.s. nuk ka tubuar më shumë hadithe se unë, përveç Abdullah b. Amr b. el-Asit, sepse a i ka shkruar, kurse unë nuk i kam shkruar".

-Në "Sunenin" e Ebu Davudit qëndron tregimi i Abdullah b. Amr b. el-Asit: "Kam shkruar çdo gjë që kam dëgjuar nga Pejgamberi a.s. Këtë deshën të ma ndalojnë kurejshitët, duke më thënë se tip o shkruan çdo gjë, por dije se Pejgamberi është njeri dhe flet edhe kur është i gëzuar, edhe kur është i hidhëruar. Për këtë arsye, unë për një kohë hoqa dorë nga të shkruarit e haditheve. Më vonë ia tregova rastin Pejgamberit a.s. Ai, duke sinjalizuar më gisht (nga goja e vet) tha: "Shkruaj se po betohem në All-llahun se nga kjo (d.m.th. nga goja ime) nuk del asgjë, përveç të vërtetës".
Abdullah b. Amr b. el-Asit nga shënimet e mbledhura të haditheve më vonë bëri një përmbledhje të cilën e quajti "Sahife Sadika".

-Në "Sunnein" e Tirmidhiut është përfshirë hadithi që transmetohet nga Ebu Hurejre, i cili tregon se një person nga Ensarët kishte ardhur te Pejgamberi a.s. dhe i ishte ankuar, duke i thënë: " O Resulullah! Unë prej teje dëgjoj shumë gjëra, por kot, sepse nuk mund t'i mbaj në mend të gjitha". Pejgamberi a.s. i qe përgjigjur: "Shërbehu me dorën tënde të djathtë".

Gjurmimi, tubimi, ruajtja, të mësuarit përmendsh dhe të shkruarit e haditheve vazhdoi edhe pas vdekjes së Muhammedit a.s., bile me një hov të shtuar. Këtë punë intensive dhe të rëndësishme e kërkonin rrethanat e ndryshme të kohës: pakësimi i numrit të As-habëve që i dinin hadithet përmendsh, zgjerimi i kufijve të shtetit islam, shpërndarja e dijetarëve nëpër qendra të ndryshme, luftat e shpeshta etj. Dijetarët nuk kursenin për këtë qëllim asgjë. Kështu p.sh., Xhabir b. Abdullahu për ta mësuar vetëm një hadith ka udhëtuar në këmbë plotë një muaj.

Por jo vetëm kaq. Me kalimin e kohës lindi nëvoja që hadithet të përfshihen në përmbledhje të veçanta. Ç'është e vërteta këtë punë kishin filluar të bënin As-habët, të cilët jetuan edhe pas vdekjes së Muhammedit a.s. si "Aliu , Xhabir b. Abdullah Ensariu, Ebu Hurejre, Abdullah b. Abbasi etj.
Megjithatë, nevojën e madhe për mbledhjen dhe për përfshirjen e haditheve, në vëllime të veçanta e hetuan brezi i Tab'inëve dhe Tebei-t-Tabi'inëve.
Vlen të theksohet posaçërisht se këtë çështje e kishte ngritur, nëse mund të themi kështu, në shkallë institucionale halifja Emevit Umer b. Abdu-l-Azizi, i cili sipas shënimeve që i jep Buhariu i kishte shkruar letër kadiut dhe valiut të Medines, Ebu Bekr b. Hazmit (120/737) më këtë përmbajtje: "Shiko dhe gjurmo ! A ka ndonjë hadith tjetër të Pejgamberit a.s. (nëse ka) shkruaje, sepse frikohem se ajo dituri mos po zhduket, e dijetarët mos po shkojnë (vdesin). Pranoi vetëm hadithet e Pejgamberit a.s. Le të përhapet dijenia dhe të ligjerohet ajo vazhdimisht, që të mësohet edhe ai që nuk di, sepse dijenia nuk do të shkatërrohet derisa ajo nuk do të jetë e fshehtë".

Mirëpo këtë punë të nxitur nga halifja Umer, Ebu Bekr b. Hazmi nuk kishte arritur ta bënte, poe me insistimin (këshillimin) e tij, këtë punë do të vazhdojë ta bëjë nxënësi i tij Muhammed b. Muslim b. Shihab ez-Zuhriu (124/741) . Prej kësaj kohe e deri në fillim të vitit 200/815 hartohet një varg përmbledhjesh të haditheve nëpër të gjitha qendrat e shtetit islam: në Mekke, në Medine, në Basra, në Damask, në Kufe etj, prej të cilave më e njohura është "Muvatta" e Malik b. Enes Asbahiut (179/795), e cila për një kohë pas Kur'anit ishte vepra më e çmueshme islame.

Disa vjet më vonë, ose thënë më drejt, pas vitit 200/815, muhaddithinët vazhduan të bëjnë përmbledhje hadithesh, port ash me një metodologji tjetër, pra duke i radhitur hadithet sipas rendit alfabetik të senedit të tyre. Prandaj përmbledhjet e këtilla, u quajten "Musned". Për një kohë të shkurtër u hartuan shumë "Musnede", por më i njohuri ndër ta është a i Imam Ahmed b. Hambel esh-Shejbaniut (241/855).

Të flasish për transmetimin e hadithit, respektivisht për përhapjen e diturisë, e të mos përmendësh dy hadithe, që sipas mendimit tonë kanë rëndësi dhe peshë të posaçme edhe në ditët e sotme, mendojmë se kjo çështje do të mbetej disi e paplotësuar.

E Para: Muhammedi as. duke e ditur rënsdësinë e diturisë dhe domosdoshmërinë e përhapjes së saj, në shumë raste i ka porositur As-habët që të mësojnë dhe t'i mësojnë të tjerët, e në fund të fjalimit të tij që e mbajti me rastin e Haxhit Lamtumirës, kur merrnin pjesë rreth njëqind e dyzetmijë haxhillarë ndër të tjera ka thënë edhe këtë: ".Çdo njëri që është i pranishëm këtu le ta njoftojë atë që nuk është i pranishëm, sepse mund të ndodhë që ai, që nuk është i pranishëm këtu ta kuptoj më mirë se ai që ia kumton".

E dyta: Pejgamberi a.s., për t'ua tërhequr vërejtjen njerëzve, që fjalët e tij të mos keqpërdoren, por të thuhën në mënyrë besnike dhe të shpjegohen drejt, ka thënë hadithin: "Kush më bën mua shpifje duke më bërë gënjeshtar (thotë diçka kinse unë kam thënë) do ta gjejë vendin e vet në Xhehennem". Ky hadith ështëpërfshirë në "Sahihun" e Buhariut dhe transmetohet nga disa senede.

Mund të themi se këta dy hadithe janë në lidhshmëri të plotë me njëri-tjetrin. Me hadithin e parë tregohet se përhapja e diturisë është detyrim islam (farz), kurse me të dytin vihet në dukje fakti se hadithi, respektivisht dituria duhet të përcillet dhe të shpjegohet në mënyrë të përpiktë e të saktë, e jo sipas interesave pesonale, partiake, kohore etj. Disa As-habë, sidomos ata të gjeneratës së parë si: Ebu Bekri, Zubejr b.el-Avvani, Ebu Ubejde b.el-Xherrahe, por edhe disa të mëvonshëm si: si Enes b. Maliku, Ebu Hurejre etj., duke u mbështetur në këtë hadith në fillim, kanë qenë shumë të matur dhe të rezervuar në transmetimin e tepërt të haditheve, duke u frikuar nga ndonjë gabim i mundshëm. Kjo, megithatë, duhet kuptuar si vërejtje për gjeneratat e mëvonshme, sepse edhe këta kanë transmetuar mjaft hadithe, bile Ebu Hurejre është As-habi që ka transmetuar më së shumti hadithe.

Mirëpo, më vonë, gjatë dy-tri shekujve të parë pas vdekjes së Muhammedit a.s. nën ndikimin e faktorëve të ndryshëm, filluan të qarkullojnë edhe "hadithe" të improvizuar dhe të rrejshëm. Rrugët mënyrat dhe arsyet e krijimit të "haditheve" të këtillë janë të ndryshme. Për shembull, dikush, duke dashur të theksojë më tepër ndonjë vepër të mirë, ose të mohojë ndonjë vepër të keqe, pra, për t'i bërë më bindëse ato, i ka ndërlidhur aty edhe fjalët e veta, e që pastaj ia ka përshkruar Pejgamberit a.s., ose për shembull, në luftat frakcioniste, për të argumentuar qëllimet e veta, secila anë i ka marrë si argument vetëm pjesët e hadithit që do të ishin interest ë parties së vet. Pastaj, dolën në qarkullimedhe shumë tregime të ashtuquajtur "israilijat" dhe "nasranijat" etj. Prandaj, para dijetarëve islamë, sidomos p[ara muhddithëve, për t'i ndarë hadithet e vërtetë nga tregimet e trilluar dhe të rrejshëm, qe shtruar një detyrë sa e vështirë aq edhe e rëndësishme. Që kjo punë të arrinte suksesin e duhur, për ulemanë ishte e qartë se çështjet duhej analizuar rrënjësisht: senedi i hadithit, d.m.th. personat që e transmetojnë hadithin, nga njëra anë dhe metni, d.m.th. teksti i hadithit, nga ana tjetër. Kështu lindi një degë e re në kuadër të hadithit që quhej "Nakdu-r-Rixhal" (Vështrimi kritik i transmetuesve). Duhej njohur jo vetëm emrat e transmetuesve të Hadithit dhe rrethanat e tyre jetësore: ku ka jetuar, si ka jetuar etj., por ka qenë e rëndësishme të vërtetohej, në radhë të parë, besushmëria e çdo transmetuesi, sinçeriteti i tyre, vetëdija fetare e morale, fuqia intelektuale, karakteri i tyre, pastaj raporti në mes tyre d.m.th. duhej vërtetuar se a kan pasë rast dhe mundësi që transmetuesit të mësojnë nga njëri-tjetri. Lidhur me këtë u hartuan aq vepra biografike që, siç do të thoshte Sami Frashëri në parathënien e Kamus el A'lamit, pot ë përmenden vetëm titujt e tyre do të bëheshin katalogje të shumtë.

Nga ky përshkrim kronologjik që u tha më lart, tregohet qartë se hadithet kanë filluar të shkruhen që në kohen e Muhammedit a.s. Në fillim ata vetëm janë shkruar nga As-habët , më vonë filluan të përfshihen në përmbledhje të veçanta, së pari në formë broshurash, për t'u përfshirë pastaj edhe në përmbledhje më të mëdha. Këto përmbledhje kanë rëndësi të veqantë, sepse hadithet kështu kanë mundur të ruhen në mënyrë më besnike dhe kështu të shërbejnë si mbështetje kryesore për kompilimin e përmbledhjeve më të kompletuara. Në të vërtetë përmbledhjet e deritashme të haditheve, përveç të metave metodologjike të përgatitjes së tyre, në to, sikurse u tha më lart, kanë mundur lehtë të dëpërtojnë edhe "hadithe" të improvizuar të rrejshëm aq më tepër kur dihet se kjo ka qenë punë individuale.

Në shekullin e tretë hixhri (d.m.th. në shek. 9) qenë krijuar të gjitha kushtet për kompilimin e përmbledhjeve më të kompletuara të hadithit. Tani filluan të bëhen përmbledhje të haditheve të radhitura jo sipas rendit alfabetik ose në nonjë mënyrë tjetër të papërshtatshme të senedit, por sipas tematikës së tyre. Kjo ishte metoda më aplikative dhe më e përshtatshme që një çështje, e trajtuar nga shumë anë, të marrë formë ligjore dhe të pranohet nga të gjitha qarqet.

Përmbledhjet më të rëndësishme, më të plotfuqishme dhe më të pranuara nga të gjitha qarqet islame, sidomos nga muhaddithët, të cilët janë më kompetentët për vlerësime në këtë fushë, janë gjashtë librat, të njohura me emrin e përbashkët "El-Kutubu-s-Sitte",por, njihen edhe me emrin "Sihahu-s-Sitte", d.m.th. gjashtë përmbledhjet më të sakta dhe më të vërteta të Haditht, të cilat, pas Kur'anit, janë burimet kryesore të Islamit. Ato janë:

1. "Sahihu" i Buhariut, i njohur me emrin "Sahihu-l-Buhari" (194-256/810-870).
2. "Sahihu" i Muslim b. el Haxhxhaxh el-kushejriut (204-261/819-874).
3. "Suneni" i Ebu Davud Sulejman b. el-Esh'as es-Sixhistaniut (202-275/817-888).
4. "Suneni" i Ebu Isa Muhammed b. Isa Et-Tirmidhiut (209-279/824-892)
5. "Suneni" i Ebu Abdu-r-Rahman Ahmed b. Shu'ajb en-Nesaiut (216-304/831-916).
6. "Suneni" i Ebu Abdullah b. Maxhes (209-273/824-886).

"Sahihu" i Buhariut dhe "Sahihu" i Muslimit njihen me emrin e përbashkët "Sahihajn", ose "Sahihan", d.m.th. "Dy Sahihët".

Katër përmbledhjet tjera quhen "Sunen" meqë kryesisht përmbajnë hadithe që flasin për sunnetin (traditën) e Muhammedit a.s. dhe për normat e sheriatit islam, pra për norma juridike islame.
Vlen të theksohet se edhe në mes këtyre gjashtë përmbledhjeve ka një nuansë dallimi. Sipas vlerësime të deritashme, "Sahihu" i Buhariut e zë kryet e vendit. Për këtë do të bëjmë fjalë veçanarisht.

3. Kategoria e haditheve

Nga detyrat parësore të dijetarëve islamë, në radhë të parë të muhaddithëve ishte që çështjes së Hadithit t'i qasen edhe nga një aspekt tjetër; të bëjnë klasifikimin e haditheve, meqë, sikurse u tha më lart, në rrethana të ndryshme kishin dalë në qarkullim edhe "hadithe" me qëllime tendencioze, të trilluar dhe të rrejshëm.
Kategorizimi i haditheve është çështje shumë e rëndësishme, madje e domosdoshme në shkencën e Hadithit, sepse ndarja e haditheve në kategori, vetvetiu do të nënkuptonte shkallën e besueshmërisë dhe të saktësisë së haditheve, e me këtë,natyrisht, do të dihej qartë se cili hadith do të ishte i pranueshëm plotësisht, cili do të pranohej me ndonjë rezervë dhe cili do të refuzohej tërësisht.
Në mbështetje të literaturës që kemi, kemi vënë re se muhaddithët, për të bërë kategorizimin e haditheve, kanë pasur për bazë disa kritere:

a. në çfarë shkalle është cilësia e transmetuesve (râvive)?
b. numri i transmetuesve (të besueshëm) është i shumtë ose i paktë?
c. a ka mosndërprerje, respektivisht ndërprerje të hallkave të zinxhirit të senedit (ose isnadit)?
Në vazhdim do të ndalemi në secilin nga këto pika, por pa pretendim se do ta trajtojmë hollësisht këtë çështje.

A. Duke pasur parasysh cilësinë e transmetuesve, d.m.th. shkallën e besueshmërisë së tyre, ose, duke pasur parasysh mosndërprerjen, respektivisht ndërprerjen e hallkave të zingjirit të senedit, hadithet ndahën në: Sahih, hasen, dhe da'if (zaif).

Hadithi Sahih: është hadithi i cili është transmetuar nga senedi i pakëputur, i pa ndërprerë, që transmetuesi me transmetuesin të jenë në lidhshmëri të plotë me njëri-tjetrin prej fillimit deri në fund, por me kusht që të gjithë transmetuesit të jenë shumë të besueshëm, në mes tyre të mos ketë asnjë transmetuar që në besueshmërinë e tij të ketë sadopak dyshim. Prandaj, për të qenë një hadith sahih (plotësisht i vërtetë) duhet t'i plotësojë këto kushte:

- Hadithi duhet të jetë i transmetuar më senedin e pakëputur. Të gjithë personat që transmetojnë hadithin duhet të jenë të përmendur dhe të njohur, në radhë të parë si muhaddithë.

- Të gjithë transmetuesit që e trnsmetojnë hadithin përkatës, pa kurrfarë përjashtimi duhet të jenë të besueshëm, të drejtë, të sinqertë dhe sit ë tillë të jenë shumë të njohur nga të tjerët, pra askush të mos dyshojë në sinqeritetin e tyre. Ata që nuk i kanë këto karakteristika dhe këto cilësi, nuk mund të konsiderohen si njerëz të besueshëm.

- Të gjithë transmetuesit duhet ta transmetojnë hadithin në mënyrë të besueshme, pa ndryshimin edhe më të vogël të tekstit (metnit), pra ashtu si e ka thënë Pejgamberi a.s. Çdo ndryshim i vogël i hadithit, do t'ia humbte karakterin e hadithit sahih.

- Të jetë i pranueshëm si sahih nga të gjitha qarqet islame.

Hadithi Hasen: është hadith ibesueshëm, i sigurt, por natyrisht, jo i nivelit të hadithit sahih, sepse në mes transmetuesve mund të gjendet ndonjë element papajtushmërie edhe nëse ai element është shumë i vogël, i parëndësishëm. Këtë dallim bile mund ta vërejë vetëm syri i muhaddithit. Edhe hadithi hasen është kategori e besueshme e Hadithit dhe është shumë i përhapur prandaj edhe i pranueshëm.

Hadith da'if (zaif): është hadithi që nuk i përmban karakteristikat e hadithit sahih dhe të hadithit hasen. Me fjalë të tjera, hadithet da'if janë hadithet, besueshmëria e të cilëve seriozisht mund të vihet në dyshim, si në metnin (tekstin) sin ë senedin e tij. Në grupin e hadithit da'if bëjnë pjesë hadithet: mudraxh, metruk, mevdu' etj. Hadithit da'if sikurse u tha , janë paraqitur në mënyra të ndryshme. Kur transmetuesi në mes fjalëve të Pejgamberit a.s. ka future edhe fjalët e veta për të vërtetuar më bindshëm ndonjë vepër të mirë ose për ta mohuar ndonjë vepër të keqe, ose kur tërë thënijen e vetë ia përshkruan Pejgamberit a.s. quhet mevdu'. Kur transmetuesi transmeton hadithin me një sened të ndryshueshëm, duke mos shkuar sipas rradhitjes ose ndryshon tekstin (metnin) e hadithit, duke e nxjerrë një pjesë para tjetrës quhet mudrexh. Nuk e shohim të udhës të flasim për hadithet tjerë të kësaj kategorie.

B. Sipas numrit të transmetuesve që marrin pjesë në transmetimin e Hadithit, respektivisht, sipas rrugëve (turuk) dallohen:

Hadithi Mutevatir: është hadithi që transmetohet nga shumë anë, nga shumë senede dhe nga transmetuesit më të besueshëm. Ky lloj i haditheve është më i besueshëm, prandaj çdo hadith mutevatir është sahih. Sipas mendimit të disave, mohimi ihadithit mutevatir e nxjerr personin nga Islami.
Meshhur: sipas muhaddithëve, meshhur është hadithi i cili transmetohet nga më së paku tre senede, transmetuesit e të cilit janë shumë të besueshëm. Sipas disave, transmetuesi i parë, pra As-habi në të tri senedet është i njejti person. I afërt me të është hadithi mustefiz.
Aziz: është hadithi që transmetohet së paku nga dy transmetues.
Ahad (ose Vahid): quhet hadithi që transmetohet vetëm nga një person, në brezin e Tabiinëve.
Garib: është hadithi i cili transmetohet nga një person, pavarësisht se në cilin brez. Hadithit garib i thonë edhe ferd, që mund të jetë mutlak dhe nisbi.
Meqë transmetohen nga njerëzit më të besueshëm të gjithë hadithet e kësaj kategorie janë hadithe sahih.

C. Në bazë të asaj se kujt i referohet hadithi, përkatësisht ku mbështetet senedi, hadithet ndahën në:
Merfu': ëuhet hadithi, senedi it ë cilit mbështetet te Pejgamberi a.s. drejtpërdrejt, respektivisht, kur As-habi në mënyrë të qartë thotë (si për fjalë si për vepër si për pëlqim); "E kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s. duke thënë.", "Na ka treguar Pejgamberi s.a.v.s. këtë.", "Ka thënë Pejgamberi s.a.v.s..kështu", "nga Pejgamberi s.a.v.s.."ose, "E kam parë Pejgamberin s.a.v.s. duke punuar këtë.", "Vërtet, Pejgamberi s.a.v.s. vepronte kështu.";ose, "Në praninë e Pejgamberit s.a.v.s. filani ka vepruar kështu." etj. Pra vargu i transmetuesve shkon deri te Pejgamberi s.a.v.s.
Mevkuf: është hadithi që senedi i tij ndalet te fjala, te vepra ose te porosia e Tabi'inëve ose te Tebei-t-Tani'inët.

Ç. Në bazë të mosndërprerjes, respektivisht të ndërprerjes së senedit, hadithret ndahën në:
Muttasil: është hadithi, senedi it ë cilit është i plotë dhe i pakëputur, i pandërprerë,d.m.th. është hadithi të cilin e transmeton muhaddithi duke i përmendur një nga një me rradhë të gjithë transmetuesit e hadithit deri te Pejgamberi s.a.v.s ose deri te As-habët, ose edhe deri te Tabi'inët. Quhet edhe Mevsul.
Ali: është hadithi, senedi i të cilit është i plotë, por i shkurtër.

Mu'an'an: quhet, hadithi, senedi i të cilit lidhet me parafjalën "an"(d.m.th. "nga,prej").
Mursel: hadithi që transmeton ndonjëri nga Tabi'inët drejtpërdrejte nga Pejgamberi s.a.v.s pa e përmendur emrin e As-habit, quhet Mursel
Munkati':është hadithi, senedi i të cilit nuk është i plotë, përkatësisht mungon transmetuesi në brezin e Tebei-t-Tabi'inëve.
Mu'dal: është hadithi që i mungojnë dy ose më shumë transmetues në mes të senedit.
Mubham: quhet hadithi kur transmetuesit nuk përmenden me emra në sened, por me "nga filani, e ky. nga filani".
Për ta rrumbullakuar kët qështje, vlen të theksohet se për kategorizimin e Hadithit janë bërë vepra të veçanta, që do të thotë se kjo lëmi është shumë e gjërë. Madje edhe për definicionet e tyre, dijetarët islamë nuk kanë mendime të njejta.


Buhariu dhe Sahihu i tij

Ebu Abdullah Muhammed b. Ismail b. Ibrahim b. el-Mugire b. el-Xhu'fi el-Buhariu. Biografinë e të cilit e shënon edhe Sami Frashëri në Kamus al-A'lam , u lind në Buhara në vitin 194/810. Pas ii mori mësimet e para dhe pasi u pajis me dije solide, Buhariu që në moshën fëmijërore, me tërë qenijen e vet, u dha pas mësimit të diturive islame, sidomos pas Hadithit. Ai që në moshen 10 vjeçare qe bërë hafiz i Kur'anit, kurse në moshën 16 vjeçare, sipas biografëve i dinte përmendësh 60 mijë hadithe. Në pyetjen e njërit, a ii qe përgjigjur: "Di edhe më tepër se kaq, bile nëse më pyet edhe për As-habëet edhe Tabi'inët që i transmetojnë hadithet, për secilinprej tyre mund të të përgjigjem se kur kan lindur, kur kan vdekur, prej nga rrjedhin, sa kan qenë të besueshëm dhe marëdhënjet e tyre me njëri tjetrin". Kjo do të thotë se të mbajturit mend ishte veçori e tij e jashtëzakonshme. Në moshën 16 vjeçare shkoi në Mekke dhe në Medine, ku pat rast ta mësojë hadithin nga dijetarët më në zë të kësaj fushe. Mirëpo, për të hulumtuar dhe për t'u spëcializuar edhe më këtë fushë islame a i shëtiti edhe kryeqendrat e tjera të shtetit islam. Pasi qëndroi një kohë të gjatë në Horasan, Irak, Sham, Haixhaz, Misir etj., edhe pasi mësoi dhe pasi shfrytëzoi përvojen e muhaddithëve të famshëm, numri i të cilëve e kalonte njëmishin, në mesin e të cilëve ishin edhe Ahmed b. Hambeli, Ebu Nu'ajm Isafihaniu, el-Humejdiu, Ebu-l-Jemane, Ibni Râhuje, Ibnu Ebi Shjbe etj., u kthye në Bagdat. Zgjuarësinë, zotësinë dhe njohurinë që e kishte për Hadithin ia pranuan të gjithë bashkëkohanikët e tij, sa që kishte të tillë që thonin se "Hadithi që nuk e di Buhariu nuk është hadith". Kah fund i jetës së vet u kthye në vendlindje, në Buhara, mirëpo, meqenëse nuk u pajtua me valiun e Buharasë, Halid b. Ahmedin, i cili e detyronte që t'i mësojë vetem fëmijët e tij, Buhariu, duke mbrojtur qëndrimin se në islam të gjithë janë të barabartë, qe i shtrënguar ta lëshojë Buharanë. Shkoi në fshatin Hertenk të rrethines së Samarkandit dhe aty, natën e Fitr-Bajramit në vitin 256/870, në moshën 62 vjeçare, vdiç.

Buhariu shkroi shumë vepra të njohura për Hadithin, për historinë për biografinë e As-habëve, Tabi'inëve, respektivisht përq për transmetuesit e Hadithit etj., që mund të shihen në sa vijon: "El Edebu-l-Mufred", "Kitabu esmâ-i Sahabe". "Kitabu ef'ali-l-ibâd", "Kitabu bed'i-l-mahlukat". "Tarihu-l-Buhara", "Kitabu-l-kiraeti halfel-Iman", "Kitabu-th-Thelathijat", "el-Xhami'u-l-Kebir", "el-Xhami'u-s-Sagir", Tarîhu-th-Thikâti ve-d-Du'afâi min ruvât-i-Hadîthi" etj.

Megjithatë, vepra e tij më e vlefshme dhe më e rëndësishme, vepra që e bëri Buhariun të pavdekshëm, vepra për të cilën Buhariu shpenzoi më së shumti kohë (16 vjet), vepra e cila, pas Kur'anit, është burim themelor i Islamit, vepra që përfshin hadithet sahih, është përmbledhja e haditheve "el-Xhami'u-Sahih", e njohur sot me emrin "Sahihu-l-Buhari", apo e njohur ndër besimtarët shqiptarë si "Buhari Sherifi".

Megjithëse deri në kohën e Buhariut, sikurse u tha më lart, ishin bërë një mori përmbledhjesh të haditheve, prapëseprapë, hetohej nevoja e madhe për hartimin e një përmledje vetëm të haditheve sahih. Idenë për hartimin e një përmbledhjeje të tillë e kishte dhënë Is-hak b. Râhuje, mësues i Buhariut. Kur një ditë pran tij ishin disa muhaddithë, në mesin e të cilëve edhe unë - thotë Buhariu - ai tha: "Ah sikur t'i tubonit në një libër vetëm hadithet e Pejgamberit a.s., d.m.th. vetëm hadithet sahih !" këto fjalë të tij ndikuan thellë te unë, thotë Buhariu, prandaj ia fillova punës menjëherë. Nga 600.000 hadithe që i kasha mbledhur, duke e analizuar secilin prej tyre në mënyrë të veçantë, i ndava vetëm hadithët sahih. Asnjë hadith nuk e kam rradhitur në këtë përmbledhje - vazhdon Buhariu - pa marrë abdest e pa falur dy reqate namaz-nafile duke e lutur All-llahun xh.sh. të më frymëzojë e të më ndihmojë në zgjedhjen e haditheve sahih. Për përgatitjen e kësaj përmbledhje kam shpenzuar 16 vjet dhe krahas tekstit të hadithit e kam shënuar edhe senedin e tij, d.m.th. emrat e të gjithë transmetuesve, numri i të cilëve arrin në mbi 1000, thotë Buhariu.

Buhariu e ka ndrë Sahihun e vet sipas tematikës në 97 libra, siç i quan ai kitabe, që flasin për fillimin e Shpalljes, besimin (imanin), diturinë,abdestin, namazin, haxhxhin, shitblerjen, komentimin e disa ajeteve të Kur'anit, për kadanë dhe kaderin, për trashëgiminë, për respektin ndaj njëri-tjetrit, për marrëdhënjet në familje etj., me një fjalë tema nga tërë jeta e njeriut. Librat (kitabet) janë të ndarë në njësi (bâb-e) dhe tërë përmbledhja përfshinë 3450 njësi (bâbe). Bâb-i mund të ketë një ose më shumë hadithe. Çdo bâb është i titulluar, mirëpo ka edhe përjashtime. Sipas shënimeve që i gjejmë te "Fet-hu-l-bâri." të Ibni Haxher el-Askalanit, në Sahihun e Buhariut janë përfshirë rreth 8000 hadithe, prej tyre 2761 janë të papërsëritur. Sipas disa muhaddithëve, ndërkaq, të papërsëritur janë rreth 4000 hadithe. Në këtë përmbledhje Buhariu ka dhënë edhe disa shpjegime të nevojshme gjuhësore.

Me ndarjen e haditheve sipas tematikës së tyre Buhariu i vuri themelet e shkencës së Hadithit, rrugën e të cilit e ndoqi edhe Muslimi, i cili e la pas vetes përmbledhjen e haditheve me emrin Sahihu-l-Muslim. Të dyja këto përmbledhje u quajtën me një emër "Sahihajn" (Dy Sahihët), Buhariu në zgjedhjen e haditheve sahih, kishte kritere shumë të rrepta. Ai, sipas fjalëve të Hazimit dhe Ismailit, është shprehur kështu: "Hadithet sahih të cilat nuk i kam përfshir në librin tim janë më shumë se ata që i kam përfshirë këtu", ose në një rast tjetër thotë: " Në këtë libër nuk kam shkruar hadith tjetër përveç haditheve sahih. Edhe hadithet sahih të cilat nuk i kam shkruar janë më shumë se ata që i kam shkruar këtu. Ata i kam lënë me qëllim që të mos e zgjeroj (ngarkoj) për së tepërmi këtë libër". Për këtë arsye pra, hadithet sahih të cilat nuk janë përfshirë në Sahihun e Buhariut dhe të Muslimit, do të përfshihen në Sunenet e Ebu Davudit, Tirmidhiut, Nesaiut dhe të Ibni Maxhes.
Vlen të theksohet se merita e Buhariut dhe e hartuesëve të Sahihëve të tjerë nuk qëndron aq shumë në atë se ata për herë të parë bënë ndarjen e hditheve që ishin në qarkullim, se cilët nga ai numër ishin të vërtetë e cilët jot ë vërtetë, san ë atë se ata i kanë mbledhur të gjithë ata hadithe të cilët deri në atë kohë përgjithësisht dhe plotësisht kanë qenë të pranuar sit ë besueshëm nga të gjitha shkollat burimore islame.

Duke pasë parasyshë kohën, gjuhën dhe stilin e haditheve, e me qëllim që ata të kuptohen më mirë dhe më drejtë, për Sahihun e Buhariut (dhe për të tjerët) janë bërë studime dhe komente të shumta dhe të gjithanshëm nga ana e muhaddithëve. Natyrisht, secili koment dhe studim ka vlerën dhe peshën e vet, por komenti më i plotë, më gjithëpërfshirës, sipas vlerësimeve të dijetarëve islam, pa dyshim është "Fet-hu-l Bâri bisherhi-l Buhari" i Ahmed b. Ali b. Haxher el-Askalaniut të cilën e kemi në dorë është përfshirë në 13 vëllime, duke mos e llogaritur vëllimin e veçantë të hyrjes. Hyrjen e këtij komenti Askalaniu e ka shkruar më 1411, kurse komentin ka filluar ta shkruaj 1414 për ta përfunduar më 1438.
Sahihu-l Buhari është përkthyer në shumë gjuhë, ndonëse ende jo në tërësi.
Në gjuhën turke, krahas përkthimit të1646 haditheve të zgjedhura nga Sahihu-l Buhari nga ana e Konjali Mehmed Vehbiut, të përfshirë në katër vëllime me titull "Sahih-i Buhari Tercidi Sarihi Muhtasari" të botuar më 1966, është edhe verzioni i zgjeruar me titull "Sahih-i Buhari Muhtasari Tercidi Sarih Tercemesi ve Sehri", përkthyer nga Ahmed Naimi dhe Kâmil Mirasi. Ky version përbën 13 vëllime, ku janë të përfshirë 2189 hadithe. Vëllimi i 13-të përfshin indeksin të përgatitur nga Muxhteba Ugur dhe M. Xhemal Sofuoglu. Është botuar në Ankara dhe ka përjetuar disa ribotime. Ne e kemi në dorë botimin e vitit 1984 (botimi i gjashtë). Në vëllimin e parë përfshihet një studim i thellë për shkencën dhe Hadithit që kap rreth 500 faqe, përkthyer nga gjuha Arabe nga ana e Ahdmed Naimit. Përveq përkthimit të tekstit të hadithit jepen edhe shpjëgimet e nevojshme.
Interesimi për mësimin dhe studimin e Sahihu-l Buhariut te boshnjakët është i kahmotshëm, që para luftës së parë botërore. Megjithatë, punën më të madhe në këtë gjuhë e bëri Hasan ef. Shkapuri i cili arriti ti përkthejë gati gjysmën e Sahihut të Buhariut që e përfshiu në katër libra me një koment shumë të vlefshëm. Mjerisht këtë punë të vlefshme ef. Shkapuri nuk arriti ta përfundojë plotësisht sepse e ndërpreu vdekja.
Në gjuhën shqipe, ndërkaq, deri më tash, sa jemi në dijeni, nuk është bërë ndonjë përpjekje që Sahihu-l Buhari, kjo vepër madhështore, të përkthehet në tërësi. Nevoja e përkthimit të kësaj përmbledhje të famshme të haditheve sahih në gjuhën shqipe, pa dyshim, është e madhe, sidomos këto vitet e fundit, kun ë qarkullim, për arsye të ndryshme, po dalin lloj-lloj broshurash të përkthyera. Përkthimi i burimeve themelore të islamit: i Kur'anit ( për fat të mirë tani kemi disa përkthime në gjuhën shqipe) dhe i Hadithit do t'ia mundësonte shqiptarëve muslimanë që Islamin ta mësojnë dhe ta kuptojnë nga rrënja, aq më teper kur dihet se numri i lexuesëve fatmirësisht, është në rritje. Duke e hetuar këtë zbrazëti, grupi punues i përbërë prej shtatë vetëve i hyri ralizimit të këtij projekti - përkthimit të Sahihu-l Buhariut - dhe në fazën e parë, sipas ndarjes që e kemi bërë priten të dalin nga shtypi 8 libra, që krahas tekstit original në gjuhën arabe do ta kenë edhe përkthimin. Rradhitja e tyre është:

Libri1, Mehdi Polisi; Libri 2. Abdullah Hamidi; Libri 3. dhe 4. Feti Mehdiu; Libri 5. Ismail Ahmedi; Libri 6. Ruzhdi Lata; Libri 7. Isa Memishi; Libri 8. Bahei Aliu.
Sa është i vlefshëm përkthimi dhe mësimi i Sahihu-l Buhariut mjafton të theksohen fjalët të fakihut të mirënjohur boshnjak, Husein Gjozo: "Mendoj, thotë ai, se në çdo shtëpi tonë, krahas përkthimit të Kur'anit duhet të qëndrojë edhe përkthimi i Sahihu-l Buhariut. Kjo do të ishte mirënjohje e vërtetë dhe ndihmë e parë".

                                              Hutbeja e lamtumirës

                           

O njerëz, dëgjoni se ç'do t'ju them, se nuk e di a do t'ju takoj më në këtë vend pas këtij viti!

O njerëz, frikësohuni Zotit dhe respektojeni atë, bëhuni të njerëzishëm dhe të drejtë ndaj vetes dhe ndaj të tjerëve. Kjo është dita e flijimeve në emër të All-llahut. Vërtet gjaku juaj, nderi juaj dhe pasuria juaj janë të shenjta për ju, derisa të takoheni me Krijuesin e juaj, ashtu siç është e shenjtë kjo ditë në këtë muaj dhe në këtë vend.

Ruani, respektoni dhe nderoni vlerën e perso­nalitetit dhe të dinjitetit njerëzor.

Njeriu është vepër madhështore e All-llahut dhe mjerë për atë, që e përçmon nderin dhe dinjitetin e veprës së All-llahut.

O njerëz, ju pashmangshëm dhe pakthyer do t'i ktheheni All-llahut të Amshueshëm dhe Ai do t'ju thërret në përgjigjësi për veprat dhe punën e juaj.

O besimdrejtë, dijeni se ka përfunduar koha e mosdijes dhe e traditave të këqija, të cilat i kanë sjellë aq fatkeqësi gjinisë njerëzore. Unë jua kam treguar rrugën e shpëtimit, të cilës duhet hecur.

Sendet që u janë dhënë në amanet ruani si të juajat dhe kthejani ato besnikërisht dhe me kohë atij që i përkasin.

Gjakmarrja është e ndaluar. Të gjitha akuzat e këtilla, të cilat rrjedhin nga koha e injorancës, anu­lohen. Akuza e parë e cila anulohet është gjakmarrja e ungjit tim Ibn Abdul-mutalibit, të cilin të pafa­jshëm e vranë njerëzit nga fisi Hudhejl. Kjo gjak­marrje le të harrohet dhe të gjitha të tjerat në të ardhmen le të falen.

Fajdeja dhe kamata janë të ndaluara. Huadhë­nësi nga huamarrësi duhet të marrë vetëm atë që vërtet ia ka huazuar. Huatë e para që i nënshtrohen këtij vendimi janë huatë e ungjit tim Abbasit, i cili ka pasur mjaft borxhlinj.

O besimdrejtë, faljani kamatat borxhlinjve! Dëgjojeni këshillën time dhe pasuria juaj do të shtohet, sepse juve ju mbetet kryegjëja për tregëti dhe punë të ndershme. Nëse këtë nuk e bëni, dijeni se e keni zemëruar rëndë All-llahun dhe të Dërgu­arin e Tij. Nëse borxhliu juaj është në vështirësi, vazhdojani afatin e pagimit, ndërsa, nëse jeni në gjendje që t'ia falni borxhin, atëherë kjo është edhe më e mirë për ju.

O besimdrejtë! O njerëz! Frikësohuni Ditës, e cila vërtet do të vijë, kur të gjithë do të paraqiteni para All-llahut, Gjykatësit të Vetëm Suprem, (ditën) në të cilën ju pret drejtësia absolute!

Kur të obligoheni se do ta paguani borxhin, pagojeni me kohë, dhe kur ta bëni marrëveshjen bëjeni atë me shkrim, saktë dhe besnikërisht theksojeni afatin e pagesës...

O ju që do të vdisni! Duajeni dhe dëgjojeni Zotin, Krijuesin e materies dhe asaj që është shpirtërore, i Cili krijoi mashkullin dhe femrën, prej të cilëve u zhvillua e tërë gjinia njerëzore!

Frikësohuni All-llahut, nën ndihmën, prehjen dhe mëshirën e të Cilit të gjithë jemi udhëzuar! Ne jemi të vdekshëm dhe çdo moment jemi sa më afër vdekjes dhe takimit me Të, me All-llahun e Amshueshëm, Gjykatësin e Drejtë.

Respektojeni farefisninë. Besnikërisht përmbushni detyrat dhe obligimet, të cilat ekzistojnë ndërmjet burrit dhe gruas si dhe ndërmjet prindërve dhe fëmijëve!

Xhenneti është nën këmbët e nënës.

Ruajuni nga prostitucioni, tradhëtia bashkëshortore dhe xhelozia. Prostitucioni dhe tradhëtia bashkëshortore janë mëkat i rëndë, ndërsa xhelozia shpie kah përçarja në martesë.

Martohuni me ato, të cilat i doni, e kur Zoti me vullnetin e vet do t'ju bashkojë, atëherë respektohuni, duajuni dhe jetoni në dashuri dhe harmoni.

O bashkëshortë, silluni ndaj grave tuaja me shumë mirësi dhe dashuri!

O besimdrejtë, largohuni ngatërresave dhe përgojimit!

Le të jenë të mallkuar në të dy botërat ata që u bëjnë shpifje grave të ndershme! Ata që i akuzojnë gratë e ndershme për tradhëti në martesë ose për amoral, e për këtë nuk munden t'i sjellin katër dëshmitarë të besueshëm, dënoni me tetëdhjetë goditje (shkopinj) dhe më asnjëherë mos u besoni, sepse janë të poshtër dhe të këqij!

Nëse ndjeni se ndaj grave të juaja ju është dobësuar dashuria, mos nxitoni (në shkurorëzim), por mendoni mirë, sepse All-llahu nëpërmjet këtij sprovimi ju udhëzon në rrugët e fatit të ri dhe të madh, me të cilin dëshiron t'ju përgëzojë. Mos kërkoni shkurorëzim pa shkaqe të arsyeshme, sepse prej të gjitha gjërave që All-llahu i ka lejuar, më së tepërmi e urren shkurorëzimin. Gratë e juaja u janë dorëzuar në besë të Zotit, pra respektojeni o besimdrejtë, atë amanet të Zotit!

O njerëz, sot Djalli i mallkuar është i dëshpruar, sepse ka pësuar humbje dhe nuk mundet më të ndikojë në ju. Megjithatë, gjithnjë bëhuni të kujdesshëm që ai i mallkuar të mos ju lajthitë as në gjërat më të vogla!

O besimdrejtë, kur e caktoni dhe e ndani ndërmjet vetes trashëgiminë, bëhuni të drejtë dhe përmbahuni Librit të Zotit. Ruajeni pasurinë e të miturve, të paaftëve dhe të marrëve.

Zoti çdonjërit ia ka dhënë të drejtën e vet, andaj nuk ka nevojë t'u lihet trashëgimtarëve testament, ndërsa si testament nuk mund të lihet një e treta e pasurisë.

Fëmija i takon atij, në shtratin e të cilit është lindur.

Kush pohon se i takon tjetërkujt përveç prindit, atë do ta zë mallkimi i Zotit.

Nuk i lejohet gruas të jep diçka nga pasuria e burrit të vet pa lejen e tij.

Borxhin duhet paguar, ndërsa sendin e huazuar duhet kthyer. Dhurata duhet kthyer me dhuratë. Kush hyn dorëzan për dikë, obligohet me përgjegjësi për dorëzani.

Me robërit dhe shërbetorët silluni njerëzisht. Ushqeni ata sikur që ushqeheni vetë, dhe vishni ata sikur që visheni vetë. Nuk guxoni t'u bëni keq e as t'i keqpërdorni. Edhe ata janë njerëz, edhe ata janë shërbetorë të Zotit.

O besimdrejtë, dijeni dhe mos harroni se të gjithë muslimanët janë vëllezër. Ju jeni plotësisht të barabartë në të drejta dhe detyra. Arabi ndaj joarabit nuk ka kurrfarë përparësie, e kjo vlen edhe për të ziun ndaj të kuqit dhe për të kuqin ndaj të ziut, përveç në devotshmëri. Të gjithë ju jeni pasardhësit e Ademit, ndërsa Ademi e ka prejardhjen nga dheu.

O muslimanë, kujdesuni, duajuni dhe ndihmohuni mes veti! Nuk guxoni ta ofendoni njëri-tjetrin, e as t'i grabitni diçka njëri-tjetrit. Ky është mëkat i rëndë. Merreni vetëm atë që ju jepet me dëshirë! Respektojeni pacenu-eshmërinë e pasurive tuaja derisa janë në frymën e ligjeve të Zotit.

Islami dhe interesi i përgjithshëm le të jetë mbi ju dhe mbi interesin tuaj! Përkushtojani Islamit jetën tuaj dhe në punën për Islam jepni prej vetes gjithçka që mundeni.

Kurrë mos e shkelni të drejtën dhe nderin e dikujt! Mos i bëni dhunë vetes! Mos harroni se mëshira është një ndër bazat e Islamit.

O njerëz, dëgjoni se ç'po ju them dhe mbajeni mend mirë! Po ju lë Librin e Zotit-Kur'anin, të cilit nëse i përmbaheni, gjithnjë do t'ju ruajë që të mos e humbni rrugën e drejtë, rrugën e drejtësisë dhe së Vërtetës. Kur'ani është libër i qartë dhe i shenjtë, vepër e vërtetë e All-llahut dhe fjalë e Tij, në vërtetësinë e së cilës nuk ka dyshim.

Para vehtes e keni tërë jetën time, fjalët dhe veprat e mia. Gjithçka që kam folur dhe punuar jam përpjekur të jetë në përputhshmëri të plotë me urdhërat e All-llahut.

Ju vërtet nuk do të lajthitni, përderisa i përmbaheni Kur'anit (Librit të Zotit) dhe Sunnetit (traditës sime).

O njerëz, pas meje nuk do të vijë më Lajmëtar tjetër nga Zoti dhe pas jush populli nuk do të ketë më Pejgamber! Pra, bëni ibadet (besoni dhe adhuroni) Zotin; falni pesë namazet në kohë; agjëroni muajin e Ramadanit; jepeni zekatin me plot zemër e të kënaqur dhe kryeni haxhxhin, si dhe zbatoni urdhërat e sundimta-rëve tuaj! Ashtu do të hyni në Xhennetin e Zotit tuaj![1]

O besimdrejtë, flitni gjithnjë të vërtetën e pastër. Urrejtja asnjëherë të mos ju largojë nga rruga e drejtë. Drejtësia është motra e devotshmërisë. Frikësohuni All-llahut, se Ai i sheh veprimet tuaja!

O njerëz, e dëgjuat porosinë time, pra futeni atë në zemrën tuaj dhe (praktikoheni) në jetën tuaj!

Të gjithë ata që i dëgjuan fjalët e mia le t'ua përcjellin atyre që nuk i kanë dëgjuar, se ndodh që ata (të tjerët) i kuptojnë më mirë.

O Zoti im, a e përmbusha detyrën dhe misionin e besuar?

Rreth njëqind e dyzet mijë haxhilerë brohoritën njëzëri:

O i Dërguar i Zotit, ti e përmbushe misionin tënd besnikërisht, dhe na e komuni-kove atë që të urdhëroi Zoti...

Atëherë Muhammedi u tha:

O Zot, dëshmo! O Zot, dëshmo! O Zot, dëshmo!

Atë ditë atij iu shpall ajeti nga Zoti i Lartëmadhëruar:

"Sot juve ua kam përsosur fenë tuaj, plotësova dhuntinë time ndaj jush, dhe jam i kënaqur që Islami të jetë fe e juaj." (Maide-3)

                                       70 Porosi të Muhammedit s.a.v.s.

                                    

Të dashur lexues!

Porositë e Pejgamberit a.s. duhet lexuar me vëmendje sepse ai ka qenë shumë i kujdesshëm për ne bile më i kujdesshëm se ne për vetveten tonë. Këtë na e dëshmon All-llahu në Kur'an ku thotë:

"Pejgamberi është më i ndieshëm ndaj besimtarëve se sa ata ndaj vetë vetvetes së tyre" (Ahzab, 6)

Mu për atë, ai që e respekton të Dërguarin e All-llahut e ka respektuar All-llahun, dhe ai që i zbaton porositë e tij ka shpëtuar vetveten.
Për të qenë kjo çështje më e qartë do të përmendim ajetin Kur'anor ku All-llahu urdhëron që besimtari për ç'do çështje të jetës së tij duhet të konsultojë librin e All-llahut (Kur'anin) dhe të Dërguarin e Tij Muhammedin a.s. edhe pse Muhammedi a.s. nuk është në mesin tonë, por ai na ka lënë hadithet dhe porosity e tij trashegim që na sqarojnë dhe na ndriqojnë rrugën ton për të arritur shpëtimin dhe rrugën e drejtë dhe atë që dëshirojmë. All-llahu në Kur'anin fisnik thotë:

"Nëse nuk pajtoheni për ndonjë çështje, atëherë parashtrojeni atë te All-llahu (te libri i Tij) dhe te i dërguari, po qe se i besoni All-llahut dhe ditës së fundit. Kjo është më e dobishmja dhe përfundimi më i mirë". (Nisa, 59)

Porositë dhe gjykimin e Pejgamberit a.s. duhet pranuar me bindje dhe zemërgjërësi, duke marrë mësim nga Kur'ani fisnik.
Shih se ç'thot All-llahu për këtë në Kur'an:

"Për Zotin tënd jo, ata nuk janë besimtarë (të asaj që të zbriti ty as të asaj para teje) derisa të mos zgjedhin ty për të gjykuar në atë konflikt mes tyre, e pastaj (pas gjykimit tënd) të mos ndiejnë pakënaqësi nga gjykimi yt dhe (derisa) të mos binden sinqerisht". (Nisa, 65)

Porositë e Pejgamberit a.s. duhet respektuar sepse ato nuk janë porosi të njeriut të rëndomtë, por ato janë porosi të njeriut të frymëzuar nga All-llahu Fuqiplotë.

 

Porosia 1

Pejgamberi a.s na bënë me dije se njeriu gjithmonë është nën kontrollin e All-llahut Fuqiplotë andaj ai nuk duhet të bëjë keq
Prej Ebu Derdasë r.a. transmentohet se Pejgamberi alejhis-selam i ka thënë:
Puno për All-llahun sikur ti e sheh Atë,numeroje veten në radhët e të vdekurve ,kij kujdes, mbrohu nga lutja e të demtuarit sepse kur i dëmtuari i lutet All-llahut kundër teje, lutjet e tij ngrehen tek All-llahu sikur flaka e zjarrit.
Transmeton Ibni Asakir prej ibni Derdasë.

 

Porosia 2

Nga kjo porosi besimtari kupton se zullumqarin duhet penguar nga zullumi.
Prej Enesit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

Ndihmo vellaun tënd kur ai ben dëm, ose kur i behet dëm. Një njeri tha: O i dërguar i All-llahut, do t'i ndihmoj kur i bëhet dëm, por si t'i ndihmoj kur ai bën dëm. Pejgamberi a.s. tha: Do t'a pengosh nga të bërit dëm (tjerëve), atëherë e ke ndihmuar dhe ajo është ndihma jote ndaj tij.
Transmeton Buhariu.

 

Porosia 3

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na tërheq vëmendjen që të jemi të kujdesshëm e mos të na mashtrojë dunjaja.
Prej Ebu Seid El-Hudrit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

Dunjaja është e ëmbël dhe e gjelbër. Në të vërtetë All-llahu juve ju ka bërë mëkëmbës në të, Ai ju përcjell, ju sheh se si punoni.
Andaj keni frikë dunjanë dhe frigohuni nga kurtha e grave sepse sprovimi i parë i Beni israilëve ka qenë prej grave.
Transmeton Muslimi.

 

Porosia 4

Me këtë porosi Pejgamberi a.s na bën me dije se çdonjëri që kërkon në emër të All-llahut mos ta refuzojmë.
Prej Ibni Omerit r.a transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

Kur dikush kërkon ndihmë në emër të All-llahut atë ndihmoje, kur lyp diqka në emer te All-llahut atij jepni, kush ju fton përgjigjuni ftesës së tij,
Kush ju bën ndonjë të mirë kompenzoni atij.
Po që se s'keni me çka të kompenzoni atëherë lutuni për të, ngase lutja do të konsiderohet kompenzim.
Transmeton Ebu Davudi dhe Nisaiu me sened të vërtetë.

 

Porosia 5

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na bënë me dije se për namaz duhet ecur qetë e jo duke vrapuar.
Prej Ebu Hurejres r.a transmetohet se ka thënë:

Kam dëgjuar Pejgamberin a.s duke thënë: Kur jeni nisur për në namaz e të tjerët kanë filluar, ju mos vraponi, por ecni qetë. Çka të arrini, falni e ato rekate që u kanë kaluar plotësoni.
muttefekun alejhi.


Porosia 6

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na bënë me dije që të kemi kujdes për plotësimin dhe drejtimin e safëve (rreshtave) gjatë namazit.
Prej Ibni Omerit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë: (Para se të filloni namazin)

- Drejtoni radhët,
- Ngjitni supet me njëri tjetrin,
- Plotësoni vendin e lirë në saf,
- Lironi vend atij që don të hyjë në saf,
- Mos i leni vend shejtanit ndërmjet jush
- Kush e plotëson safin, All-llahu është me atë, e kush e këput safin All-llahu këput lidhjen me të.
Transmeton Ebu Davudi me sened të vërtetë.



Porosia 7

Nga kjo porosi mësojmë se sunnetet e rëndomta dhe namazet e tjera nafile duhet falë në shtëpi.

Prej Ebu Dher-rit transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

O njerëz faluni në shtëpitë tuaja, ngase namazi në shtëpi është më i pranuar dhe më i vlefshëm përpos farzeve.(sepse farzet është më mirë të fallen në Xhami).
Transmeton Daremiu.

 

Porosia 8

Nga kjo porosi mësojmë se dita e xhuma është dita më e vlefshme për t'i dërguar salavat Pejgamberit a.s.
Prej Aus bin Ausit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

Dita më e lavdëruar është dita e xhuma, andaj sa më shumë më çoni salavat ngase salavati juaj më paraqitet mua.
Transmeton Ebu Davudi me sened të vërtetë.

 

Porosia 9

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na bënë me dije se besimtari më shum duhet të punojë se sa të bëjë pyetje e të polemizojë.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se ka thënë: E kam dëgjuar Pejgamberin a.s. duke thënë:

- Nga gjërat që ju kam ndaluar largohuni,
- gjërat që ju kam porositur zbatoni sa të keni mundësi.

Ata që ishin para jush u bënë helaq (u zhdukën), sepse bënin shumë pyetje dhe kundërshtonin Pejgamberët e vet.
Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

 

Porosia 10
Pejgamberi a.s. me këtë porosi na bënë me dije se besimtari gjithmonë duhet pasur frikë nga hidhërimi i All-llahut dhe të përpiqet të bëjë vepra të mira.
Prej Ebi Dher bin Xhenade dhe Muadh bin Xhebelit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

- Frigohu prej All-llahut kudo që të jeshë,
- nëse bën ndonjë vepër të keqe, pas saj bëne një të mirë do t'a shlyesh atë (të keqen),
- dhe ndaj njerëzve sillu me sjellje të mirë.
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 11

Pejgamberi a.s. me këtë porosi përfshin disa vepra me të cilat besimtari meriton shpërblimin e All-llahut, Xhennetin.
Prej Ebi Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

- Ndani ushqimin (të varfërve)
- Përshëndetni njëri tjetrin me selam
- Mbani kontakte të mira me farefisin tuaj
- Falni namaz natën kur njerëzit flejnë

Do të hyni në Xhennet të sigurt duke mos u frikësuar dhe do t'ju përshëndesin Melekët me selam.
Transmeton Ahmed Ibni Habbani etj.

 

Porosia 12

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të jetë i kujdesshëm për emërtimin e fëmijës së vet.
Prej Ebi Derdasë r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Ditën e Gjykimit do të thirreni sipas emrit tuaj dhe të prindërve tuaj, andaj emërtoni fëmijët tuaj me emra të mirë.
Transmetojnë Ebu Davudi dhe Hibbani.

 

Porosia 13

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet t'i ketë gjashtë veti të çmuara që të fitojë Xhennetin.
Prej Ajjad bin Samit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Më garantoni për gjashtë gjëra që t'ua garantoj Xhennetin.
- Kur të flitni, thoni të vërtetën.
- Kur të premtoni zbatojeni premtimin.
- Kur t'ju lihet diçka emanet, çone në vend.
- Ruani nderin tuaj (nga prostitucioni).
- Ruani sytë tuaj nga të shikuarit haram.
- Ruani duart tuaja (nga të bërit keq).
Transmeton Bejhakiu.


Porosia 14

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të jetë i ndershëm i sjellshëm dhe fisnik.
Prej Ebu Hurejres r.a transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

- Kush beson All-llahun dhe Ditën e Gjykimit le ta nderojë mysafirin.
- Kush beson All-llahun dhe Ditën e Gjykimit le të mbajë lidhje të mira me farefisin e tij.
- Kush beson All-llahun dhe Ditën e Gjykimit le të thotë fjalë të dobishme ose le të heshtë.
Transmetojnë Abdullah bin Imam dhe Ahmedi në Zevaidin e tij me sened të mirë.

 

Porosia 15

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të jetë mirënjohës ndaj të mirave të All-llahut dhe të sillet mirë ndaj njerëzve.
Prej Ebu Dherit r.a. transmetohet se ka thënë:
Miku im (Pejgamberi a.s.) më ka porositur të mos i shikoj ata që janë më lartë se unë (me pasuri, pozitë, shëndet etj.), por t'i shikoj ata që janë më poshtë se unë.
Më ka porositur t'i dua të ngratët dhe të rrij me ta.
Më ka porositur të sillem mirë me të afërmit dhe t'i vizitoj ata, edhe nëse ata më kthejnë shpinën.
Më ka porositur që të them të vërtetën, po edhe nëse ajo është e hidhur.
Po ashtu më ka porositur që sa më shumë të them:
LA HAULE VE LA KUVVETE IL-LA BIL-LAH, sepse ajo është një arkë me gjëra të çmuara nga arkat e Xhennetit.
Transmetojnë Taberaniu dhe Ibni Hibbani në Sahihun e tij.

 

Porosia 16

Pejgamberi a.s. na mëson që adhurimin tonë t'ia kushtojmë vetëm All-llahut të lartmadhëruar.
Prej Abdullah bin Omerit dhe Abdullah bin Asit r.a. transmetohet se Muadh bin Xhebeli kur ka dashur të udhëtojë i ka thënë Pejgamberit a.s.
O i Dërguar i All-llahut, më këshillo.
Pejgamberi a.s. ka thënë:
- Adhuro All-llahun e mos i shoqëro Atij asgjë. Muadhi tha: O i Dërguar i All-llahut, më këshillo. Pejgamberi a.s.tha:
- Kur të bësh ndonjë mëkat, menjë-herë bën një vepër të mirë. Ai tha: O i Dërguar i All-llahut, më këshillo edhe më. Pejgamberi a.s.tha:
- Bëhu i qëndrueshëm në të drejtë dhe ki sjellje të mirë.
Transmeton Ibni Hibbani në Sahihun e tij. Po ashtu Hakimi, i cili thotë se isnadi i hadithit është i vërtetë.

 

Porosia 17

Nga kjo porosi mësojmë se pajtimi mes njerëzve është një vepër e vlefshme.
Prej Enesit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. Ebi Ejjubit i ka thënë:
A dëshiron të lajmëroj për një tregti që me të do të shpëtosh nga dënimi e do të meritosh kënaqësinë dhe shpërblimin e All-llahut? Ai tha: Po (Pejgamberi a.s. tha): Pajtoi njerëzit kur ata mes vete hidhërohen dhe afroi kur ata largohen.
Transmeton Taberaniu.

 

Porosia 18

Nga kjo porosi mësojmë se dhikri (të përmendurit All-llahun), qetëson zemrën dhe shpirtin e muslimanit.
Prej Ibni Omerit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Përpos dhikrit mos folni shumë, sepse të folurit shumë, ashpërson zemrën. Njerëzit më largë All-llahut janë ata që kanë zemër të ashpër.
(Zemër e ashpër është ajo, në të cilën nuk ndikon këshilla, Kur'ani e as ndodhitë të cilat zbusin zemrën e njeriut).
Transmetojnë Tirmidhiu dhe Bejhekiu.

 

Porosia 19

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari gjithmonë duhet të jetë i drejtë.
Prej ibni Mes'udit r,a transmetohet se Pejgamberi a,s ka thënë:
Keni kujdes që gjithmonë të jeni të drejtë, sepse e drejta qon drejtë mirësisë, mirësia qon në Xhenet,dikush prej njerëzve vazhdon duke folur dhe punuar drejt deri sa të shkruhet tek All-llahu i drejtë, po ashtu keni kujdes që t'i shmangeni gënjeshtrës, sepse gënjeshtra çon në punë të ndyra, e ato çojnë në zjarr.
Njeriu vazhdon të gënjej derisa të shkruhet tek All-llahu gënjeshtar.
Transmetojnë Buhariu, Muslimi, Ebu Davudi dhe Tirmidhiu.

 

Porosia 20

Nga kjo porosi mësojmë se hixhreti (shpërngulja më e mirë është largimi nga gjunahet).
Prej Ummi Enesit r.a transmetohet se ajo i ka thënë Pejgamberit a.s;
O i Dërguar i All-llahut, më këshillo. Pejgamberi a.s tha;
Largohu prej gjunaheve, do të bësh shpërnguljen më të mirë.
Zbato farzet, sepse ato janë xhihadi më i vlefshëm, përmende
All-llahun gjithmonë, sepse ti nuk mund të bësh ndonjë punë më të dashur tek All-llahu, përpos të përmendurit e Tij sa më shumë.
Transmeton Taberaniu me sened të mirë.

 

Porosia 21

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari gjithmonë duhet nxituar drejt punëve të mira para se të bëhet vonë.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Nxitoni në punë (të mira) para se të ndodhë ndonjëra nga shtatë gjërat e vështira:
- Vallë, a mos pritni varfërinë e t'ju shtyjë të harroni (punët e ahiretit)
- apo pasurinë e cila ju shtynë të azdiseni e të bëheni zullumqar,
- apo ndonjë sëmundje që t'ju shkatërrojë shëndetin tuaj,
- pleqërinë e cila ju humb (fuqinë),
- apo vdekjen që ju rri në pritje,
- apo Dexhallin, më e keqja që mund të ndodhë,
- ose, vallë, mos po pritni Ditën e Kijametit, e cila është më e vështirë dhe më e hidhur.
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 22

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na tërheq vëmendjen që të nxitojmë drejt punëve të mira që të shpëtojmë nga telashet që mund të na godasin.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Nxitoni në punë të mira para se të ndodhin trazira, që do të jenë sikur errësira e mesnatës, dikush do të zgjohet në mëngjes mu'min (besimtar), ndërsa në mbrëmje mbetet pa iman, do ta shet fenë e vet për ndonjë interes tëkësaj bote
Transmeton Muslimi.

 

Porosia 23

Nga kjo porosi mësojmë se të larit e xhenazes përkujton ahiretin.
Prej Ebu Dherrit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:`
Unë ty të këshilloj me një këshillë, nëse ti e mban në mend (dhe vepron me të) shpresohet të keshë dobi prej saj.
- Vizitoi varrezat se ato të përkujtojnë ahiretin,
- laj të vdekurin sepse të parit e trupit të vdekur (të shtangur) dhe larja e tij është një këshillë, mësim i madh,
- fale namazin e të vdekurve, se ndoshta me të zbutet zemra dhe pikëllohet, kurse i pikëlluari është nën mëshirën e All-llahut,
- qendro afër të ngratëve, ulu me ta dhe kudo që t'i takosh përshëndeti me selam.
- Rri me ata dhe ushqehu bashkë me njerëzit e sprovuar, nëse don të jeshë modest ndaj All-llahut
- Vesh rrobe të trasha, të ashpra që të mos depërtojë tek ti mendjemadhësia dhe vetmashtrimi.
- Po ndonjëherë, zbukurohu kur të adhurosh Zotin tënd, për të qenë i bukur dhe i pastër gjatë ibadetit, e jo për krekosje para njerëzve.
Transmeton Ibni Maxhe.

 

Porosia 24

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të japë nga pasuria e tij kur ai është i nevojshëm për të.
Prej Xhundub bin Xhenadeh r.a. transmetohet se ai e ka pyetur Pejgamberin a.s.:
O i Dërguar i All-llahut, cila sadaka (lëmoshë) është më e vlefshme? Ai u përgjigj: Ajo të cilën e jep njeriu kur ai vet ka nëvojë, e ia jep të varfërit fshehurazi.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 25

Nga kjo porosi mësojmë se të kërkuarit dituri, mësimi dhe studimi janë më të vlefshme se sa falja e namazit nafile.
Prej Ebu Dherrit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. i ka thënë:
O Ebu Dherr, të mësosh një ajet nga libri i All-llahut (Kur'ani) është më e dobishme se sa të falësh njëqind rekate (nafile namaz).
Të përpiqesh që të përfitosh diç nga dituria do të ishte më mirë se sa të falish njëmijë rekate (nafile).
Transmeton Ibni Maxhe.

 

Porosia 26

Nga kjo porosi mësojmë se në dhikrin e All-llahut ka shpërblim poashtu në heshtje nga fjalët e këqija ka shpëtim.
Prej Ebu Dherrit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. i ka thënë:
Të këshilloj: të ruhesh nga hidhërimi i All-llahut, nëse don të jesh i shpëtuar? Lexo Kur'an, bën dhikër, (përmende All-llahun) sa më shumë do të përmendesh lart në qiej, dhe do të kesh dritë në tokë.
Po ashtu të porosis që mos të flasish shumë, përpos kur fjala është e dobishme, përndryshe vazhdo në heshtje, sepse ajo dëbon djallin dhe të ndihmon në punët e fesë.
Transmeton Bejhekiu.

 

Porosia 27

Nga kjo porosi mësojmë se kur jemi rehat e mirë nuk duhet harruar All-llahun por gjithmonë Atë duhet lutur.
Prej Ebi Derdasë r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. atij i ka thënë:
Lutju All-llahut dhe adhuro atë kur je në rehati, nëse dëshiron që Ai të të përgjigjet kur do të jesh në vështirësi
Transmeton Hakimi në "Mustedrek" prej Ebi Derdasë.

 

Porosia 28

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na mëson që gjithmon të jemi të pregatitur, të aftë dhe të qëndrueshëm.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Besimtari i fortë është më i mirë dhe më i dashur tek All-llahu se i dobti, por çdonjëri është i dobishëm.
Shpejto në atë që ke dobi,
kërko ndihmë prej All-llahut dhe mos u bën i pa aftë (mos u dorëzo).
Nëse të godet diç (e pa dëshirueshme), mos thuaj: sikur ta kisha bërë këtë e këtë do të ishte kështu e kështu, ngase thënia sikur ( ta bëja këtë.) hap derën e shejtanit.
Transmeton Muslimi.

 

Porosia 29

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari gjithmonë duhet të jetë i pastër, i disponuar dhe duhet t'i shmanget shpifjes së vëllezërve të vet.
Abdullah bin Mes'udi r.a. thotë:
Më ka këshilluar Pejgamberi a.s. dhe më ka thënë: O Abdulla, kur të jesh duke agjëruar parfumosu,
bëhu i disponuar, mos u trego i hidhëruar, i mërrolur, përgjigju ftesës së muslimanëve se atë e ke obligim, përpos nëse ke arsye nuk mban përgjegjësi.
Falja namazin e xhenazes atij që vdes prej miletit tonë (muslimanëve), po edhe sikur të jetë mëkatar i madh.
O Abdullah sikur t'i shkosh All-llahut me mëkate të mëdha sikur kodra, do ta kesh më lehtë sesa të shpifësh, të dëshmosh rrejshëm kundër ndonjë besimtari.
Transmeton Taberaniu.


Porosia 30

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari nuk duhet harruar ahiretin, po ashtu nuk duhet t'i nënçmojë të tjerët.
Prej Ebu Bekrit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. i ka thënë:
O Ebu Bekër, kur të shohish njerëzit duke bërë gara pas dunjasë, ti kërko ahiretin dhe përmende All-llahun pranë çdo guri dhe druri, All-llahu do të përmend ty kur do ta përmendish Atë,
mos nënçmo askend prej muslimanëve sepse atë musliman që ju e shihni (konsideroni) pa vlerë, ai tek All-llahu mund të jetë i vlefshëm.
Transmeton Dejlemiu prej Aliut.

 

Porosia 31

Nga kjo porosi mësojmë se Pejgamberi a.s ka qenë i kujdesshëm për t'i mësuar besimtarët.
Prej Ebu Bekrit r.a. transmetohet se ka thënë:
Më ka urdhëruar Pejgamberi a.s. që çdo mëngjes dhe mbrëmje, po edhe para se të flejë të them: ALL-LLAHUMME FATIRIS-SEMA-VATI VEL ERD ALIMUL GAJBI VESH-SHEHADE.
O Zoti im, (Ti je) krijues i qiejve dhe tokës, Ti e din të fshehtën dhe të dukshmen.
Transmeton Bejhekiu.

 

Porosia 32

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të dojë për të tjerët atë që don për vete dhe të jetë i kënaqur me atë që All-llahu i ka dhuruar.
Prej Ebi Derdasë r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. i ka thënë:
O Ebi Derda, me fqiun sillu mirë nëse don të jeshë besimtar,
dëshiro për njerëzit atë që dëshiron për vete do të jeshë i shpëtuar,
kënaqu me atë që All-llahu ka caktuar për ty dhe do të jesh njeriu më i pasur.
Transmeton Haraiti prej Ebi Derdasë.

 

Porosia 33

Nga kjo porosi kuptojmë se Pejgamberi a.s gjithmonë na ka mësuar se ku mund ta gjejmë shpëtimin dhe nga cilat punë duhet të shmangemi.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. i ka thënë:
A ka kush i merr prej meje disa fjalë, (mësime) i zbaton dhe ua mëson të tjerëve?
Unë thashë: Unë o i Dërguar i All-llahut, (ai) më mori për dore, numëroi pesë dhe tha:
O Ebu Hurejre, ik nga të ndaluarat do të jesh personi që më së miri ke adhuruar All-llahun.
Kënaqu me atë që All-llahu ka caktuar për ty, do të jeshë më i pasuri ndër njerëzit.
Sillu mirë me fqiun, të jeshë besimtar,
duaje për njerëzit atë që don për vete që të jeshë i shpëtuar,
mos qesh shumë se të qeshurit shumë ta mbyt zemrën.
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 34

Nga kjo porosi mësojmë se duhet të jemi të kujdesshëm për kohen e namazeve, për prindërit dhe të luftojmë në rrugë të All-llahut
Prej Abdullah bin Mes'udit r.a. transmetohet, se ka thënë:
E kam pyetur Pejgamberin a.s. se cila punë është më e mirë? Pejgamberi a.s. tha:
Namazi në kohën e vet,
rrespekti ndaj prindërve dhe
lufta në rrugën e All-llahut
Transmeton Seid bin Mensur në Sunenin e tij.

 

Porosia 35

Pejgamberi a.s. në këtë porosi ka cekur njëzet e tre pika të cilat janë të nevojshme për çdo besimtarë.
Transmetohet prej Muadh bin Xhebelit r.a. se ka thënë:
Më mori Pejgamberi a.s. për dore dhe më tha:
O Muadh të këshilloj të kesh frikë All-llahun,
të thuash të vërtetën,
të zbatosh premtimin,
të çojsh në vend emanetin,
mos tradhtosh,
të mëshirosh jetimin,
të mbrohesh prej hakut të fqiut,
të fshehish hidhërimin,
të flasish me urtësi,
t'i përshëndetësh të tjerët me selam,
të rrespektosh udhëheqësin (e drejtë),
kupto Kur'anin,
duaje ahiretin,
frikësohu prej llogarisë,
pak shpreso,
puno shumë (punë të mira),
kursesi mos të fyesh ndonjë musliman,
mos beso gënjeshtarin,
mos shpall të drejtin gënjeshtar,
mos kundërshto imamin e drejtë,
mos shkakto trazira në sipërfaqen e tokës.
O Muadh: përmende All-llahun pranë çdo guri dhe druri,
pendohu për çdo mëkat,
për të fshehurin fshehurazi e për të dukshmin haptazi.
Transmeton Bejhekiu.

 

Porosia 36

Kjo porosi sihariqon thirrësit në rrugë të All-llahut.
Prej Muadhit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
O Muadh: Po të bëhesh ti shkaktar e të u dhëzohet (në Islam) një njeri prej mosbesimtarëve, do të jetë më e dobishme për ty sesa të kesh ca deve të kuqe.
Transmeton imam Ahmedi.

 

Porosia 37

Me këtë porosi Pejgamberi a.s na mëson se si të shprehim nënshtrimin tonë të plotë ndaj All-llahut Fuqiplotë.
Prej Ebij Amarete bin Azib r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Kur të biesh në shtrat thuaj:
ALLAHUMME ESLEMTU NEFSIJ ILEJKE, VE VEXHEHTU VEXHHI ILEJKE,VE FEVEVTU EMRIJ ILEJKE, VE ELXHE'TU DHAHRI ILEJKE, RAGBETENVE REHBETEN ILEJKE, LA MELXHEE VELA MENXHEE MINKE IL-LA ILEJKE, AMENTU BI KITABIKEL-LEDHII ENZELTEH VE BI NEBIJJIKE EL-LEDHI ERSELTE.
"O Zoti im, shpirtin tim Ty ta dorëzoj, kah Ti kthehem, Ty të mbështetem, Ty të frikohem dhe në Ty shpresoj, s'ka shpëtim dhe strehim përveç se te Ti. I besoj librit Tënd (Kur'anit) që e zbrite, dhe Pejgamberit që Ti e dërgove".
O Ebi Ammare nëse ti vdes gjatë kësaj nate, vdes me iman (besim)të vërtetë, e nëse zgjohesh, zgjohesh me të mira.
Muttefekun alejh.


Porosia 38

Pejgamberi a.s. me këtë porosi na tërheq vërejtjen që t'iu shmangemi shtatë mëkateve të cilat janë shumë të dëmshme për besimtarin.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Ruhuni nga shtatë mëkatet të cilat ju çojnë në zhdukje, (shokët e tij) thanë:
E cilat janë ato o i Dërguar i All-llahut ?
Pejgamberi a.s. tha:
Të bërit rival, ortak All-llahut,
sihri (magjia)
mbytja e njeriut të cilin akt All-llahu e ka ndaluar, përpos nëse ajo bëhet me të drejtë ,
ngrënia e kamatës,
ngrënia e pasurisë së jetimit,
të ikurit nga fronti i luftës dhe
shpifja ndaj femrës së ndershme muslimane.
Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

 

Porosia 39

Kjo porosi na bën të kuptojmë se besimtari nuk duhet të flejë para se të dëshmon njësimin e All-llahut dhe të kërkojë nga Ai që ta mbrojë nga sherri i njerëzve dhe i xhinëve.
Prej Ukbe bin Amirit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
O Ukbe bin Amir a dëshiron që t'i mësoj ty tre sure (kaptna) të cilat kanë qenë të zbritura në Tevrat, Inxhil, Zebur dhe në Kur'anin e Madhërishëm? Unë thashë (thotë Ukbe): Po, o i Dërguar i All-llahut. Pejgamberi a.s. m'i këndoi: KUL HUVALL-LLAHU EHAD, KUL EUDHU BI RABIL FELEK dhe KUL EUDHU BI RABIN-NAS. Pastaj tha:
O Ukbe mos i harro këto, dhe mos të fleshë asnjë natë para se t'i lexosh këto sure.
Ukbe thotë: Unë kurrë s'i kam harruar dhe kurrë s'kam fjetur para se t'i këndoj këto sure.
Transmeton imam Ahmedi.

 

Porosia 40

Nga kjo porosi mësojmë se namazin duhet ta falim me kujdes të veçantë, të ruhemi nga të folurit keq dhe të jemi të kënaqur me atë që All-llahu ka caktuar për ne.
Prej Ebi Ejub El-Ensariut r.a. transmetohet e ky Pejgamberit a.s. i ka thënë:
O i dërguar i All-llahut, më këshillo:
Pejgamberi a.s. ka thënë:
Kur të falish namaz fale sikur atë e ke namazin e fundit, (sikur pas atij namazi do të vdesish),
mos fol fjalë që pastaj të detyrohesh të kërkosh falje për të dhe
assesi mos lakmo në atë që e kanë të tjerët.
Transmeton imam Ahmedi në Musnedin e tij.

 

Porosia 41

Kjo porosi na bën me dije se muslimani për çdo çështje të jetës së tij duhet të orientohet te mësimet e Pejgamberit a.s. dhe se aty e gjen çelsin e problemit të vet.
Prej Aliut r.a. transmetohet se i ka thënë Pejgamberit a.s.:
O i Dërguar i All-llahut: Kur'ani ik prej gjoksit tim (zemrës) , assesi s'e mbaj mend. Pejgamberi a.s. tha: O baba i Hasanit , a dëshiron që ty t'i mësoj disa fjalë (lutje) që prej tyre do të kesh dobi ti dhe ai që ti do t'ia mësosh dhe me atë do të mbash mend gjithçka dhe kurrë nuk do t'i harrosh?
Ali tha: Po, o i Dërguar i All-llahut.
Pejgamberi a.s. tha: Kur të vijë nata e xhuma nëse mundesh të zgjohesh në pjesën e tretë të natës, zgjohu se ai moment është i dëshmuar, melekët janë present dhe lutja pranohet.
Po që se nuk mund të zgjohesh në pjesën e tretë, atëherë në mesnatë, po që se nuk mundesh atëherë para se të fleshë fal katër rekate namaz. Lexo në të parin Fatihanë dhe suren Jasin, në të dytin Fatihanë dhe suren El-Duhan, në të tretin Fatihanë dhe suren Sexhde, ndërsa në të katërtin Fatihanë dhe suren El-Mulk. Pasi të lexosh et-tehijatin, shehadetin dhe salavatet thuaj: ALL-LLAHUMMEGFIR LIL MU'MINIINE VEL MU'MINAAT, VEL MUSLIMINE VEL MUSLIMAAT EL AHJAI MINHUM VEL EMVAAT BI RAHME-TIKE JA ERHAMER-RAHIMIIN.
RABBENAGFIR LENA VE LI IHVANINA EL-LEDHINE SEBEKU-NA BIL IMAN.
ALL-LLAHUME ERHAMNI BI-TER-KIL MEASI EBEDEN MA EB-KAJTENI VERHAMNI EN ETEKEL-LEFU MA LA J'ANINI VERZUKNI HUSNEN-NERDHA-RI FIIMA JURDI-IKE ANNI.
ALL-LLAHUMME BEDIIUS-SE-MAVAATI VEL-ERD DHEL XHELALI VEL IKRAM VEL IZZETIL-LETI LA TURAM, ES'ELUKE JA ALL-LLAH JA RAHMAN BI XHELALIKE VE NURI VERXHHIKE EN TUNEVVIRE BIKITABIKE BESARI, VE EN TUTLIKA BIHI LISANIJ, VE EN TUFRIXHE BIHI AN KALBIJ, VE EN TESHREHA BIHI SADRIJ, VE EN TES-TA'MELE BIHI BEDENI, FE INNEHU LA JUINUNII ALEL HAKKI GAJREKE VE LA JU'TINIIHI IL-LA ENTE, VELA HAULE VELAKUVVETE IL-LA BIL-LAHIL ALIJIL ADHIM.

O Zot fail besimtarët dhe besimtaret, muslimanët dhe muslimanet, të gjallët dhe të vdekurit, me mëshirën tënde o mëshirues i mëshiruesve.
O Zoti ynë, na fal neve dhe vëllezërit tonë besimtarë të cilët kanë kaluar para nesh.
O Zoti im, më mëshiro mua që t'iu shmangem mëkateve sa të jem gjallë, poashtu më mëshiro dhe mos lejo që të ngarkoj veten më punë që nuk më takojnë. Më mundëso që të veproj punë me të cilat Ti do të jesh i kënaqur ndaj meje. Zoti im, Ti je shpikës i qiejve dhe tokës, Ty të takon lartmadhëria, fisnikëria dhe fuqia. Ti s'ke rival.
O Zoti im i gjkithmëshirshëm, Ty të lus që për hirë të lartmadhërisë dhe nurit të fytyrës sate të më ndriçosh syt e mi me dritën e Kur'anit, të më lirosh me të gjuhën time, qetëso me të zemrën time, poashtu të lus tërë trupi im të veprojë sipas urdhërave të Kur'anit, sepse askush tjetër nuk mund të më ndihmojë në rrugë të drejtë pos teje, askush nuk mund të më japë këtë që kërkoj pos Teje.
O Zot i madhërishëm s'ka kush më ndihmon kah e mira as që më pengon nga e keçja pos Teje.
Pastaj Pejgamberi a.s. tha:
O Ebel Hasan, vepro kështu tre, pesë ose shtatë xhumaja, lutja inshAll-llah do të pranohet. Betohem në Atë që më dërgoi me të vërtetën. Besimtarit kjo lutje nuk i refuzohet.
Aliu thotë: Vall-llahi nuk kaluan pesë ose shtatë xhumaja Pejgamberi a.s. erdhi në të njejtin mexhlis (vend-ndeje), e unë thashë: O i Dërguar i All-llahut, unë më parë mësoja katër ajete, pastaj i harroja ndërsa tash mësoj dyzet ajete e më shumë, kur i lexoj sikur e kam Kur'anin para vetes. Më parë dëgjoja hadithe, kur doja t'i përsëris, veç i kisha harruar, kurse tash e dëgjoj hadithin dhe e përsëris, s'e harroj asnjë shkronjë. Pejgamberi a.s. tha : Betohem në Zotin e Qabes, se Ebul Hasani është besimtar.
Transmetojnë Tirmidhiu dhe Hakimi.


Porosia 42

Nga kjo porosi mësojmë se besimtari duhet të ruhet nga zilia, spse zilaiqari është në Xhehennem para se të hyj në te.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberit a.s. ka thënë:
Keni kujdes, ruhuni nga zilija, sepse zilija i djeg punët e mira (thevabet) ashtu siç i djeg zjarri drunjtë.
Transmetojnë Tirmidhiu.

 

Porosia 43

Nga kjo porosi kuptojmë se për besimtarin është më e dobishme të posedojë vyrtyte të larta se sa të posedojë pasuri të ndryshme.
Prej Aliut r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. atij ka thënë:
O Ali, mos lakmo kënaqësinë e askujt përpos kënaqësisë së All-llahut,
mos ki frikë tjetër kënd pos All-llahun,
kur pyetesh për diçka mos kurse të thuash nuk e di, All-llahu e din më së miri.
O Ali, cilën e dëshiron; të t'i jap ty pesëqind dele, ose të t'i mësoj pesë fjalë të cilat janë të vlefshme për dunja dhe ahiret.
(Aliu tha): O i Dërguar i All-llahut, m'i mëso pesë fjalë. Atëherë Pejgamberi a.s. tha:
Thuaj: All-llahumme-gfir lii dhenbi ve vesi'li huluki, ve tajjib li kesbi, ve kani'ni bima rrezakteni, vela tedhheb bi nefsi ila shej'in sarreftehu anni.
O Zoti im, fail mëkatet e mia, më dhuro moral të mirë, fitimin tim bëre të jetë i pastër, më bën që të më mjaftojë ajo që Ti më ke furnizuar, mos më bëj që të lakmoj atë që Ti nuk ma ke ofruar.
Transmeton Dejlemiu në Musnedin El-Firdeus.

Porosia 44

Kjo porosi na bën të ditur që besimtari të mos habitet pas dunjasë e të harrojë ahiretin.
Transmetohet prej Ebu Dherrit se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Mos grumbulloni atë që s'do ta hani,
mos ndërtoni atë që në të nuk banoni,
mos garoni në gjëra të cilat ju nesër do t'i leni,
keni frikë All-llahun tek i cili do të ktheheni, dhe para Tij do të qëndroni,
lakmoni atë, drejt cilës jeni duke shkuar dhe atë që ju në të gjithmonë do të qëndroni.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 45

Në këtë porosi Pejgamberi a.s. ka cekur njëmbëdhjetë pika dhe ato i ka filluar me porosinë që të kemi frikë All-llahun sepse ajo është çelsi i shpëtimit.
Transmetohet prej Ebu Dherrit r.a. i cili ka thënë: O i Dërguar i All-llahut më këshillo!
Pejgamberi a.s. tha: Frikësohu prej All-llahut sepse ajo është puna kryesore, (shtylla e fesë). I thashë: O i Dërguar i All-llahut, vazhdo! Pejgamberi a.s. tha:
Lexo Kur'anin dhe përmende All-llahun e Lartmadhëruar, sepse ajo është për ty dritë në tokë e pasuri në qiej. I thashë O Pejgamber i All-llahut, vazhdo, e ai më tyha:
Largohu nga të qeshurit shumë, se qeshja e tepruar e vdes zemrën dhe humb ndriqimin e fytyrës. Unë i thash: O Pejgamber më këshillo, dhe ai vazhdoi:
Të porosis të bësh xhihad, sepse ai është ibadeti më i çmuar i ummetit tim. Unë i thash: O Pejgamber më këshillo edhe më: Ai tha:
Duaji të ngratit dhe shoqërohu me ta.
Unë i thash: O Pejgamber më këshillo edh më: Ai tha:
Shiko ata që janë më të varfër, e mos i shiko ata që janë më të pasur se ti, që të mos harrosh, nënçmosh dhuntitë e All-llahut që t'i ka dhuruar. Unë thash: O Pejgamber më këshillo edhe më: Ai tha:
Thuaj të vërtetën po edhe qoftë e hidhur. Unë thash: më këshillo edhe më: Ai tha:
Kij kujdes nga mëkatet tua e mos angazho veten me të huajat.
Mos kritiko tjetër për punën të cilën ti vetë e bën. Mjafton për ty si mëkat, kur ti angazhohesh me gabimet e huaja e tuat i harron. Dhe kur i kritikon të tjerët për punën të cilën ti vetë e bën. Pastaj më vuri dorën në gjoks dhe më tha:
O Eba Dherr: Mençuria më e madhe është të dish të planifikosh për jetën dhe ekonominë tënde.
Devotshmëria më e madhe është të ruhesh nga haramet; ajo që të lartëson nderin familjar dhe të bën të ndershëm është sjellja e mirë.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 46

Nga kjo porosi mësojmë se udhëheqësin e drejtë duhet dëgjuar, duhet të jemi bëmirës dhe të kujdesemi për namazin.
Pej Ebu Dherrit r.a. tansmetohet se Pejgamberi a.s. atij i ka thënë:
Dëgjo dhe respekto udhëheqësin e (drejtë) po edhe sikur të jetë një rob me hundë të prerë .
Nëse bën një gjellë, qiti më shumë ujë, bëre më të hollë që t'u ndash prej saj edhe fqinjve të tu dhe
Fale namazin në kohën e vet.
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 47

Në këtë porosi është karakteristikë urdhëri që të pritet gjashtë ditë me qëllim që Ebu Dherri të jetë i kujdesshëm, ta përcjellë me vëmendje dhe mos të harrojë.
Transmetohet prej Eba Dherrit dhe Muadh bin Xhebelit r.a. se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Gjashtë ditë (prit), e pastaj mbaje mend se çka do të thuhet ty. Kur erdhi dita e shtatë Pejgamberi a.s. tha:
Të porosis të kesh frikë All-llahun në punët tua të fshehta dhe të dukshme.
Kur të gabosh, bëre një vepër të mirë, që të fshish të keqen e bërë dhe mos lyp prej askujt asgjë po edhe kur të bie thupra (prej dore) dhe mos merr emanet
Transmeton Ibni Maxhe.

 

Porosia 48

Kjo porosi i është dedikuar Pejgamberit a.s. nga All-llahu Fuqiplotë e Ai na e ka përcjellë edhe neve duke pasur parasysh që edhe net ë kemi dobi nga kjo porosi.
Pejgamberi a.s. ka thënë:
Zoti im më ka porositur nëntë gjëra e unë ju porosis edhe juve:
- Më ka porositur të jem i sinqertë në punët e fshehta dhe ato të dukshme,
- të jem i drejt kur të jem i disponuar dhe kur të jem i hidhëruar,
- të jem i matur (mos të hargjoj pa nevojë) kur të jem i pasur dhe kur të jem i varfër.
- T'ia fali hakun atij që më ka dëmtuar,
- t'i jap atij që më ka rrefuzuar, (s'më ka dhënë kur i kam kërkuar),
- ta vizitoj atë që më ka bojkotuar,
- heshtja ime të jetë mendim, studim,
- fjala ime të jetë dhikër,
-shikimi im të jetë mësim
Transmeton Ibni Maxhe.

 

Porosia 49

Me këtë porosi Pejgamberi a.s. na bën të ditur se njerëzit derisa e kanë një gjë nuk ia dinë vlerën, andaj na tërheq vëmendjen që të mirat e kësaj bote t'i shfrytëzojmë sepse ato nuk janë të përhershme.
Transmetohet prej Ibni Abbasit se Pejgamberi a.s. një njeriut i ka thënë: Shfrytëzoi pesë gjëra para pesë të tjerave:
- Rininë tënde para se të arrijë pleqëria.
- Shëndetin para se të arrijë sëmundja.
- Pasurinë para se të vijë varfëria.
- Kohën e lirë para se të zihesh me punë.
- Jetën tënde para se të vijë vdekja.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 50

Me këtë porosi Pejgamberi a.s. dëshiron që ne të jemi të qëndrueshëm në besimin tonë ndaj All-llahut Një dhe të mos iu afrohemi punëve të ndaluara nga All-llahu.
Prej Muadh bin Xhebelit transmetohet e ai thotë:
Më ka porositur Pejgamberi a.s. me dhjetë gjëra:
- Mos i bën shok All-llahut edhe sikur të vritesh ose të digjesh.
- Mos iu kundërvë prindërve po edhe nëse të urdhërojnë që të dalish nga familja dhe pasuria yte.
- Mos le qëllimisht namaz farz pa falë, se kush le namaz farz me qëllim, nuk është nën besën e All-llahut.
- Kursesi mos pi alkohol, se alkoholi është fillim i çdo mëkati.
- Ruaju nga mëkatet, se për shkak të mëkateve meriton hidhërimin e All-llahut.
- Mos ik nga fronti po edhe nëse vriten (zhduken) të tjerët.
- Nëse njerëzit i godet vdekja (në luftë) ti qëndro.
- Shpenzo për familjen tënde nga pasuria yte e fituar.
- Mos largo thuprrën prej tyre duke i edukuar dhe
- Frikësoi ata prej (hidhërimit të) All-llahut.
Transmeton Ibni Maxhe.

 

Porosia 51

Nga kjo porosi kuptojmë se punët që nuk bëhen me sinqeritet nuk ka dobi prej tyre po edhe nëse janë shumë.
Prej Ebi Dherrit r.a. transmetohet se ky Pejgamberit a.s. i ka thënë:
O i Dërguar i All-llahut me këshillo? Pejgamberi a.s. tha: O Eba Dherr: Bëri punët me sinqeritet për hir të All-llahut ato do të mjaftojnë po edhe nëse janë pak.
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 52

Nga kjo porosi kuptojmë se besimtari kur e don dikend duhet ta lajmëron se e don e kur e don e këshillon kah e mira.
Prej Muadhit r.a. transmetohet se ka thënë:
Më mori Pejgamberi për dore pastaj më tha: O Muadh, pasha All-llahun, unë ty të dua, andaj të këshilloj:
O Muadh, mos e le pa thënë pas çdo namazi: All-llahumme e'inni ala dhikrike ve shukrike ve husni ibadetike.
O Zoti im më ndihmo të të përmendi Ty dhe të të falenderoj, (po ashtu më ndihmo) që sa më mirë Ty të të adhuroj.
Transmetojnë Bezzari dhe Taberaniu.

 

Porosia 53

Kjo porosi na bën të qartë që adhurimi të bëhet me vëmendje dhe me sinqeritet, për ndryshe nuk vlen aspak.
Prej Muadhit r.a. transmetohet se ai Pejgamberit a.s. i ka thënë: O i Dërguar i All-llahut më këshillo?
Pejgamberi a.s. atij i ka thënë:
Adhuro All-llahun sikur ti Atë e sheh dhe numëroje veten me të vdekurit, po nëse don të të lajmëroj për atë që është më e vlefshme se gjithë punët e tjera, atëherë ruaje këtë (dhe bëri isharet me dorën e tij kah gjuha)
Transmeton Tirmidhiu.

 

Porosia 54

Nga kjo porosi mësojmë se njëri-tjetrin duhet ndihmuar për të mirë dhe raportet familjare duhet të mbahen me urtësi.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Këshilloni njëri tjetrin që të sillen mirë ndaj bashkëshorteve të tyre ngase gruaja është e krijuar prej brinjës më të shtrembëruar nga brinjtë e Ademit a.s. Nëse tenton atë ta drejtosh tërësisht, atëherë atë do ta thesh, ndërsa nëse e le e nuk e drejton dalngadal ajo shtrembërohet edhe më shumë, andaj këshilloni njëri tjetrin që të silleni mirë ndaj grave.
Ttransmetojnë Buhariu dhe Muslimi.


Porosia 55

Në këtë porosi Pejgamberi a.s. u përcaktua vetëm në xhihadin për të bërë të ditur se xhihadi për muslimanin është virtyt i pashoq. Ubadete bin Samit r.a. transmeton se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Luftoni në rrugë të All-llahut, sepse lufta në rrugën e All-llahut është dera e Xhennetit.
All-llahu i Lartëmadhëruar për hirë të xhihadit shpëton (njeriun) prej mërzisë dhe pikëllimit.
Transmetojnë Ahmedi dhe Tirmidhiu.

 

Porosia 56

Me këtë porosi Pejgamberi a.s. na bën me dije që të mbajmë lidhje të ngusht me All-llahun dhe me njëri tjetrin e sidomos i pasuri me të varfërin.
Xhabiri r.a. transmeton duke thënë:
Pejgamberi a.s. na mbajti një fjalim ku mes tjerash tha:
- O ju njerëz, pendohuni tek All-llahu para se të vdisni.
- Nxitoni kah punët e mira para se t'ju ndodh diçka që mund t'ju pengon nga ato.
- Me All-llahun mbani lidhje të ngushtë duke përmendur Atë sa më shumë, shpërndani sadaka (lëmoshë) sa më shumë fshehurazi dhe haptazi, sepse për hir të saj do të furnizoheni, do të ndihmoheni dhe do të jeni të fuqishëm.
Transmeton Bejhekiu.

 

Porosia 57

Nga kjo porosi kuptohet se besimtari duhet të përmbahet nga hidhërimi.
Prej Ebu Hurejres r.a. transmetohet se një njeri Pejgamberit a.s. i ka thënë:
O i Dërguar i All-llahut, më këshillo!
Pejgamberi a.s. tha: Mos u hidhëro. Ai përsëriti disa herë duke thënë më këshillo e Pejgamberi a.s. tha mos u hidhëro.
Transmeton Buhariu.

 

Porosia 58

Nga kjo porosi mësojmë se Pejgamberi a.s. ka qenë i kujdesshëm për rininë e ummetit të vet, andaj i ka porositur që të martohen, ndërsa në rast pamundësie për martesë u ka ofruar si masë preventive agjërimin.
Prej Abdullah bin Mes'udit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
O jut ë rinj, kush ka prej jush mundësi dhe kushte (për martesë) le të martohet, sepse martesa i ruan sytë nga të shikuarit në gjëra të ndaluara dhe e ruan nderin. E kush nuk ka mundësi (të martohet), le të agjërojë sepse agjërimi për të do të jetë mbrojtje.
Transmetojnë Buhariu dhe Muslimi.

 

Porosia 59

Nga kjo porosi besimtari mëson se lidhshmëria më e ngushtë duhet të jetë me All-llahun krijuesin e botërave.
Prej Abdullah bin Abbasit r.a. transmetohet se ka thënë:
Isha një ditë (duke ecur) pas Pejgamberit a.s., e ai më tha: O djalosh, unë do t'i mësoj ty disa fjalë: Ruaje All-llahun (d.m.th. zbatoi urdhërat e Tij, dhe largohu nga ndalimet e Tij) të ruan Ai ty (nga çdo e keqe), ruaje All-llahun nëse dëshiron ta kesh gjithmon pranë vetes.
Kur të lypish lyp prej All-llahut, kur të kërkosh ndihmë, kërko prej Tij. Dije se gjithë njerëzit sikur të tubohen që të bëjnë ty një të mirë nuk do të bëjnë përpos atë që All-llahu ka caktuar për ty, po nëse gjithë njerëzit tubohen, pajtohen që ty të të bëjnë një të keqe, nuk do të mund të bëjnë përpos asaj që All-llahu për ty ka caktuar.
Janë ngritur lapsat dhe janë tharë fletushkat. (don të thotë, se atë që All-llahu ka shkruar në kader, askush nuk mund ta ndryshojë).
Transmeton Tirmidhiu dhe thotë se hadithi është i mirë dhe i vërtetë.

 

Porosia 60

Nga kjo porosi mësojmë se si të jemi zotërinj, krenar dhe të kemi kujdes kur të flasim të mos gabojmë.
Prej Ismail bin Muhamedit r.a. transmetohet se një njeri ka ardhur te Pejgamberi a.s. dhe i ka thënë:
O i Dërguar i All-llahut, më këshillo, Pejgamberi a.s. i tha:
- Mos lakmo atë që kanë të tjerët: nëse don të jeshë zotëri,
- mos u bën i pangopur, se ajo është varfëria e gatshme,
- fale namazin sikur atë e ke të fundit (e nuk do të falish tjetër pas tij, ndonëse mund të ndërrosh jetë),
- ke kujdes nga punët dhe fjalët për të cilat detyrohesh të kërkosh falje.
Transmetojnë Hakimi dhe Bejhekiu.

 

Porosia 61

Nga kjo porosi mësojmë se Pejgamberi a.s. ka qenë shumë i kujdesshëm për faljen e mëkateve tona, andaj na ka shpjeguar se si arrihet falja e mëkateve.
Ikrime r.a. transmeton prej Ibni Abbasit r.a. se Pejgamberi a.s. Abbasit i ka thënë:
O Abbas, o xhaxhai im a dëshiron që të mësoj, nëse ti vepron atë që të mësoj do të falen mëkatet. Ato të parat dhe të fundit, të hershmet dhe të tashmet, ato (që i ke bërë) pa qëllim dhe ato me qëllim, të voglat dhe të mëdhatë, të dukshmet dhe të padukshmet.
(Nëse dëshiron që të falen këto dhjetë lloje të mëkateve), atëherë fali katër rekate namaz, në çdo rekat lexo Fatihanë dhe një sure. Pasi t'i lexosh këto duke qëndruar në këmbë, thuaj 15 herë subhanall-llahi velhamdulil-lahi vela ilahe il-lall-llahu vall-llahu ekber, vela haule, vela kuvvete il-la bil-lahil alij-jil adhiim.
Pastaj shko në ruku dhe të njejtat fjaë i thua 10 herë (pas thënjës subhane rabijel adhim), pastaj ngrihu prej rukusë dhe thuaj atë 10 herë, pastaj shko në sexhde dhe pasi të thuash 3 herë subhane rabijel e'ala thuaj 10 herë, pastaj qohu prej sexhdes duke qëndruar ulur thuaj 10 herë, pastaj shko në sexhde dhe thuaj 10 herë, pasi të bëshë sexhden qëndro ulur dhe thuaj 10 herë, pastaj shko në rekatin e dytë dhe kështu vepro gjatë katër rekateve, kështu që ato bëhen 75 herë në një rekat.
O Abas nëse ke mundësi që këtë (namaz) ta falish për ç'do ditë-fale, e nëse jo, fale një herë në javë, e nëse jo, po që se nuk mund ta falish, atëherë fale për ç'do ditë, po nëse edhe atë nuk mund ta bësh, atëherë fale një herë gjatë jetës sate.
Transmetojnë En-Nesaiu, Ebu Davudi, Ibni Maxhe dhe Bejhekiu.

 

Porosia 62

Në këtë porosi Pejgamberi a.s. është shprehur në mënyrë alegorike ku me fjalë të shkurta na ka sugjeruar se si të përgatitemi për shpëtimin e vetes në këtë botë dhe tjetrën.
Prej Ebu Dherrit r.a. transmetohet se ka thënë:
Pejgamberi a.s më ka porositur me katër gjëra të cilat për mua janë më të dashura se dunjaja dhe gjithë çka ekziston në të. Ai më ka thënë:
O Eba Dherr, siguroje anijen se deti është i thellë ,
përgatitu për udhëtimin se rruga është e gjatë .
Lehtëso shpinën tënde se pragu është i lartë ,
punët bëri me sinqeritet, se Mbikqyrësi është i kujdesshëm dhe preciz .
Transmeton Imam El-Makdisi.

 

Porosia 63

Kjo porosi na bën të qartë se shokët e Pejgamberit a.s. për çdo çështje i janë drejtuar Pejgamberit a.s. sepse ai ka qenë mësues dhe udhëzuesi i tyre në çdo lëmi.
Transmetohet prej Othman bin Ebil As Eth-Thekafit r.a. e ai është ankuar te Pejgamberi a.s. nga një dhimbje në trup.
Pejgamberi a.s. i ka thënë: Vëre dorën aty ku të dhemb dhe thuaj: bismilahi 3 herë, pastaj thuaj 7 herë eudhubil-lahi ve kudretihi min sherri ma exhidu ve uhadhirru.
Kërkoj ndihmë prej All-llahut që me fuqinë e vet të më mbron dhe të më shpëton nga e keqja e sëmundjes që përjetoj dhe nga ajo që unë kam frikë që mund të më godas.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 64

Pejgamberit a.s. me këtë porosi na mëson se me cilin duhet të shoqërohemi dhe të kemi kujdes se cilin e pranojmë në shtëpinë tonë.
Ebi Seid El-Huderiu r.a. transmeton se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Mos shoqëro tjetër kënd përpos besimtarin,
dhe mos të hajë bukën tënde përpos ai që ka frikë All-llahun.
Transmetojnë Ebu Davudi dhe Tirmidhiu.

 

Porosia 65

Me këtë porosi Pejgamberit a.s. na tërheq vërejtjen që të ruhemi nga shirku dhe na tregon masat mbrojtëse kundër tij.
Ebu Musa El-Esh-shariju r.a. transmeton se Pejgamberi a.s. një ditë ka mbajtur një fjalim, dhe ka thënë:
O ju njerëz, keni frikë shirkun se ai është më i fshehur se ecja e bubrrecit. Dikush nga as-habët tha: O i Dërguar i All-llahut, e si të ruhemi nga shirku pasi që ai është më i fshëhtë se ecja e bubrrecit. Pejgamberi a.s. tha: Thoni çdo mëngjez dhe mbrëmje: O Zot, të lutemi të na mbrosh që të mos bëjmë shirk me diçka, duke e ditur dhe kërkojmë falje për atë që ne nuk e dimë.
Transmetojnë Ahmedi dhe Taberaniu.

 

Porosia 66

Nga kjo porosi mësojmë rëndësinë dhe vlerën e pastrimit të gojës dhe përdorimit të misvakut.
Prej Ebi Umamete r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Lani dhëmbët me misvak, sepse misvaku pastron gojen, ai që përdor misvakun All-llahu me të është i kënaqur. Xhibrili çdo herë që më ka urdhëruar më ka porositur që të përdori misvakun, sa që jam frikësuar se po më bëhet farz mua dhe ummetit tim. Po sikur të mos frikësohesha se do të ngarkoja ummetin tim, do ta kisha obliguar që të përdorin misvakun gjatë çdo abdesi.
Transmeton Ibni Maxhe

 

Porosia 67

Nga kjo porosi kuptojmë vlerën e dhikrit dhe faljës së namazit në kohën e vet.
Prej Ajadit r.a. transmetohet se ai ka dëgjuar Pejgamberin a.s. duke thënë:
Përmendni All-llahun vazhdimisht dhe sa më shumë.
Namazin falne posa të hyjë koha, e kurrsesi mos e vononi, e All-llahu do t'ua dyfishojë shpërblimin.
Transmeton Darimiu.

 

Porosia 68

Nga kjo porosi mësojmë se shtëpia dallohet nga varrezat vetëm nëse në të falim namaz.
Prej Ibni Omerit r.a. transmetohet se Pejgamberi a.s. ka thënë:
Falni namaz në shtëpitë tuaja e mos i bëni ato varreza .
Transmetojnë Buhariu,Muslimi, Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe Nasiu.

 

Porosia 69

Nga kjo porosi mësojmë që çdo herë kur e kemi gjuhen e lirë të angazhohemi me dhikër.
Prej Muadhit r.a. transmetohet se ky e ka pyetur Pejgamberin a.s.:
O i Dërguar i All-llahut, cila punë është më e mirë që më afron tek All-llahu?
Pejgamberi a.s. tha:
Gjuha jote le të jetë e angazhuar natën dhe ditën me të përmendurit All-llahun.
Muadhi thotë: Kjo ka qenë biseda ime e fundit me Pejgamberin a.s.
Transmeton Imam Ahmedi

 

Porosia 70

Nga kjo porosi mësojmë se duhet të kemi frikë ndaj All-llahut dhe ta ndjekim sunnetin e Pejgamberit a.s. dhe të hulefai rashidinëve.
Prej Urbad bin Sarijete r.a. transmetohet se ka thënë:
Pejgamberi a.s. fali namazin pastaj u kthye kah ne, na këshilloi sa që shumë na preki, na u trishtuan zemrat dhe na lotuan sytë, pastaj dikush iu drejtua dhe tha: O i Dërguar i All-llahut, kjo sikur të jetë këshillë e fundit, andaj vazhdo të na këshillosh edhe më.
Pejgamberi a.s. tha:
Ju këshilloj të keni frikë All-llahun (urdhërat e Tij zbatoni, nga haramet, të ndaluarat largohuni),
dëgjoni dhe respektoni po edhe nëse ju udhëheq një rob zezak , ngase ai që do të jetojë pas meje, do të shohë shumë kundërshtime,
andaj kapuni për sunnetin tim dhe sunnetin e hulefave të drejtë, të udhëzuar pas meje,
kapuni fortë për sunnetin tim me dhëmballët e juaja (d.m.th. me gjith fuqinë tuaj që posedoni).
Ju tërheqi vërejtjen të keni kujdes, të ruheni nga punët e shpikura në fe, sepse çdo çpikje në fe është bid'at (risi), e çdo bid'at është dalalet (humbje e rrugës së vërtetë).
Transmetojnë Ahmedi dhe Ebu Davudi.

                                                                                                            Mos e demto Komshiun

                                

Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit

Falënderimet qofshin vetëm për Allahun. Paqja dhe shpëtimet qofshin mbi të dërguarin Muhamed, mbi familjen e tij, si dhe mbi të gjithë pasuesit e tij deri në Ditën e Gjykimit.

Ebu Hurejre përcjell se dikush i tha Profetit salallahu alejhi ue selem: “O i dërguar i Allahut! Filan grua falet natën dhe agjëron ditën, jep sadaka e bën këtë e atë, por ajo e mundon komshijen e saj me gjuhë? Profeti salallahu alejhi ue selem, tha: “Nuk ka mirësi tek ajo, ajo është prej banoreve të zjarrit”. Ata përsëri i thanë: “Është dhe një grua tjetër e cila fal namazet e detyrueshme, jep sadaka copa qumështi të thata dhe nuk e mundon komshijen e saj? Profeti tha: “Ajo është nga banorët e Xhenetit”.[1]

Shpjegim:

Ky hadith në vetvete është një kërcënim për atë që sillet keq dhe e mundon fqinjin e tij, aq sa Profeti ka lajmëruar për gruan që e bënte këtë edhe pse kishte punë të mira se ajo është nga banoret e zjarrit. Në këtë rast ky hadith duhet të besohet ashtu sikurse e ka pohuar Profeti dhe se ai nuk flet nga mendja e tij dhe mund të jetë i njëjtë si shumë lajme të tjera që ai ka lajmëruar, sikurse rasti i personit që luftonte me trimëri të jashtëzakonshme në një prej luftërave të muslimanëve aq sa të gjithë u habitën dhe i treguan për të Profetit salallahu alejhi ue selem, i cili ua preu këtë emocion duke u thënë se ai është në zjarr. Normalisht ata nuk arritën ta perceptonin fillimisht diçka të tillë dhe filluan t’i vinin nga mbrapa për ta parë se çdo të ndodhë me të, kur ky person u plagos nga dhimbjet e mëdha e vuri thikën poshtë barkut dhe u mbështet tek ajo derisa vdiq. Kur e pa këtë skenë dikush nga shokët e Profetit erdhi dhe i tha: “Dëshmoj se ti je i Dërguar i Allahut, personi që ti the është në zjarr kur u plagos, vrau veten…”.[2]

Megjithatë nëse kjo grua nuk i ka bërë shok Allahut, sigurisht që nuk do të jetë prej personave që do të qëndrojë përgjithmonë në zjarr, porse ajo fillimisht do të hidhet në zjarr pastaj do të dalë prej saj pasi të jetë pastruar nga gjynahet.

Po ashtu, në këtë hadith përforcohet edhe njëherë e drejta që ka fqinji dhe se Allahu atë që kujdeset për të drejtën e fqinjit do ta fusë në Xhenet, edhe pse ajo nuk ka vepra të shumta vullnetare, si shkak i begatisë që i ka dhuruar përkujdesja ndaj fqinjit të saj.

Ebu Hurejre përcjell se Profeti salallahu alejhi ue selem, ka thënë: “Nuk hyn në Xhenet ai nga gjëma e të cilit komshinjtë nuk janë të sigurt”.[3]

Shpjegim:

Ky hadith ashtu sikur dhe hadithi më lartë fokusohet në të drejtën e fqinjit. Teksti i këtij hadithi në vetveten e tij ka po të njëjtat përgjigje sikurse hadithi tjetër:

E para: Ai është real për çdokënd i cili i konsideron si të lejuar dëmin dhe mundimin ndaj komshiut edhe pse ai e di se një gjë e tillë është e ndaluar nga Allahu dhe i Dërguari i tij. Ky person nëse beson kështu automatikisht është i pafe dhe nuk hyn në xhenet fare, sepse ky ka bërë hallall atë që Allahu e ka konsideruar haram.

E dyta: Se shpërblimi i tij është që mos hyjë në xhenet në momentin kur do të hyjnë ata që e meritojnë atë, pra në momentin kur do të hapen dyert e tij që të hyjnë fituesit, por ai do të vonohet e më pas do të hyjë. Bëhet ky lloj komentimi në këtë hadith dhe të ngjashëm me të, sepse besimi i Ehli Sunetit dhe Xhematit është se kush është njësues, por vdes duke kryer gjynahe të mëdha, çështja e tij është në dorë të Allahut, nëse do e fal me mëshirën e Tij dhe nëse do e ndëshkon për ta futur më pas në xhenet. Allahu e di më mirë.[4]

Tek Buhari është përmendur një hadith i ngjashëm me këtë vetëm me një ndryshim të vogël, nga Ebi Shurejh se Profeti salallahu alejhi ue selem ka thënë: “Pasha Allahun nuk ka besuar. Pasha Allahun nuk ka besuar. Pasha Allahun nuk ka besuar”. Thanë: “Kush, o i dërguar i Allahut?” Tha: “Ai nga gjëma e të cilit komshinjtë nuk janë të sigurt”.

Me këtë tekst mohohet besimi i përkryer që duhet të ketë një musliman, sepse kryerja e çdo ndalese shkakton ulje dhe zvogëlim të besimit, parim ky i cili është i njohur në mesin e Ehli Sunetit dhe Xhematit

Pra, çdokush që nuk e dëmton komshiun, sigurisht që ai është në rrugë të shtimit të besimit dhe po faktorizon një shkak që çon në futjen e tij në Xhenet. Allahu e di më mirë.